Mới đây, theo trang HK01, bác sĩ Hung Yung-hsiang (Đài Loan, Trung Quốc) đã chia sẻ về trường hợp của ông Trần, 65 tuổi, người có vấn đề về huyết áp nhẹ nhưng được kiểm soát ổn định và sức khỏe nhìn chung tốt. Tuy nhiên, mùa đông năm ngoái ông bị ngã và gãy xương. Gia đình ông nghe nói “ăn xương có thể làm chắc xương”, vì vậy họ đã ninh xương tươi, xương to trong nước dùng từ 5-6 tiếng, để ông Trần uống một bát lớn hai lần một ngày để bồi bổ cơ thể. Sau khi uống trong 2 tuần, ông Trần bị tiểu đêm, tiểu có bọt và sưng bắp chân. Một ngày nọ, ông thậm chí còn bị tức ngực và khó thở, và phải được đưa đến phòng cấp cứu.

Nồng độ phốt pho trong máu của ông Trần tăng cao, nồng độ kali trong máu thấp đến mức nguy hiểm, và nồng độ chì trong máu cao bất thường, cho thấy ông bị thiếu máu nghiêm trọng. Tốc độ lọc cầu thận (eGFR) của ông đã giảm từ 60 xuống 14, một giá trị thấp nghiêm trọng, xếp ông vào giai đoạn 5 của bệnh thận mãn tính, gần đến giai đoạn cần chạy thận nhân tạo. Sau khi được đánh giá và điều trị, bao gồm hạn chế nghiêm ngặt lượng protein, kiểm soát natri và ngừng sử dụng nước hầm xương, chức năng thận của ông đã dần hồi phục sau một tháng.

Mặc dù ông Trần đã tránh được những rủi ro của việc chạy thận nhân tạo, nhưng chức năng thận của ông đã bị tổn thương, đòi hỏi ông phải tích cực hợp tác điều trị và tuân thủ chế độ ăn ít protein. Bác sĩ Hung Yung-hsiang giải thích rằng việc nấu nướng quá lâu các nguyên liệu dẫn đến sự biến tính protein và phá hủy vitamin, dẫn đến hàm lượng purin, kali và chất béo trong nước dùng quá cao. Mặc dù canh, nước dùng có thể ngon miệng, nhưng nó dễ gây ra gánh nặng cho sức khỏe, và việc tiêu thụ lâu dài có thể làm tăng nguy cơ cao huyết áp, bệnh thận và bệnh gút.

Trong cuộc sống thường nhật, có rất nhiều món ăn ngon mà các bác sĩ chuyên khoa thận cho là có hại cho thận. Bác sĩ Hung Yung-hsiang đã liệt kê 5 loại canh gây hại cho thận như vậy:

– Nước dùng mì ramen.

– Súp và món hầm chua cay.

– Nước dùng lẩu.

– Nước hầm xương heo.

– Súp thảo dược bổ dưỡng.

Những loại súp này có hàm lượng natri, kali và phốt pho cao, không phù hợp với người mắc bệnh thận. Ngay cả đối với người bình thường, chúng cũng có thể dẫn đến việc tiêu thụ quá nhiều chất béo và calo.

Bác sĩ Hung Yung-hsiang nhấn mạnh rằng một số người thích ăn canh thuốc và tin rằng họ cần bổ sung dưỡng chất cho cơ thể khi yếu, nhưng họ lại bỏ qua thực tế rằng các loại thảo dược về cơ bản là thực vật và chứa nồng độ ion kali cực cao. Ở trạng thái khỏe mạnh, kali giúp tim đập; tuy nhiên, khi chức năng thận bị suy giảm, kali không thể được đào thải ra khỏi cơ thể, dẫn đến tăng kali máu. Do đó, những người bị huyết áp cao hoặc bệnh thận nên chọn nước dùng trong hoặc tránh uống canh hoàn toàn khi ăn lẩu hoặc dùng các loại thực phẩm chức năng từ thảo dược.

Uống canh đúng cách như thế nào?

Bác sĩ Hung Yung-hsiang chỉ ra rằng chìa khóa để uống canh ngon nằm ở “cách uống”.

Trước tiên, hãy chọn canh rau thanh, tránh các loại canh đục, đặc hoặc canh thuốc không rõ nguồn gốc. Nên nấu canh không quá 30-40 phút để giảm lượng phốt pho và kim loại nặng thoát ra. Các chất dinh dưỡng chính trong canh đến từ thịt và rau; chỉ cần uống vài ngụm để cảm nhận hương vị. Hãy thay đổi thói quen uống canh bằng cách nấu các loại canh thanh, ít muối và ít chất béo.