Sửa 3 luật về đất đai, nhà ở, bất động sản: Đề xuất loạt thay đổi lớn

Chiều 24/8, ngay sau phiên bế mạc Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI , Văn phòng Quốc hội tổ chức họp báo công bố kết quả kỳ họp.

Tại kỳ họp này, Quốc hội cho ý kiến về định hướng chính sách đối với một số dự án luật quan trọng, trong đó có Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Trả lời câu hỏi của báo chí về ý nghĩa của việc Quốc hội thảo luận từ sớm định hướng chính sách đối với các dự án luật, bà Phạm Thị Hồng Yến, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cho rằng cách làm này có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn, hoàn thiện chính sách, kiểm chứng tác động, tính khả thi cũng như bảo đảm tính đồng bộ giữa các dự án luật.

Qua đó, mỗi quy định, điều khoản được xây dựng trong thời gian tới sẽ hướng tới tháo gỡ những điểm nghẽn, rào cản cụ thể từ thực tiễn, đồng thời tạo dư địa phát triển mới và các điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện hiệu quả.

“ Cách làm này cũng góp phần hạn chế tình trạng chính sách, pháp luật được sửa đổi, bổ sung một cách riêng lẻ, thiếu tính đồng bộ, tránh việc áp dụng các giải pháp mang tính tình huống hoặc chuyển vướng mắc từ luật này sang luật khác ”, bà Yến nói.

Theo đại biểu, các định hướng chính sách đối với 3 dự án luật đều hướng tới tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp. Trong đó, chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở và bất động sản; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương.

“ Mục tiêu cuối cùng là đưa nguồn lực đất đai, các chính sách về phát triển nhà ở và thị trường bất động sản thực sự trở thành nguồn lực cho phát triển, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích chính đáng của người dân, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, đồng thời đóng góp vào tăng trưởng, phát triển kinh tế – xã hội của các địa phương và cả nước trong giai đoạn tới ”, bà Yến nhấn mạnh.

Tháo gỡ vướng mắc về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Một trong những nội dung đáng chú ý trong định hướng sửa đổi chính sách đất đai là tháo gỡ vướng mắc về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Theo bà Phạm Thị Hồng Yến, định hướng chính sách được Quốc hội thảo luận đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy bồi thường đối với tài sản bị thu hồi sang tư duy tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất.

Tinh thần này được thể hiện từ việc bảo đảm chỗ ở, hạ tầng khu tái định cư đến các điều kiện về trường học, trạm y tế, giao thông và dịch vụ công. Cùng với đó, chính sách cần quan tâm đến sinh kế, việc làm và thu nhập của người dân sau khi bị thu hồi đất, hướng tới sự hài lòng của người dân.

Đối với tài chính đất đai và giá đất, định hướng chính sách cũng đặt mục tiêu tháo gỡ những điểm nghẽn đang tồn tại. Theo đó, cơ chế tài chính đất đai và xác định giá đất sẽ được đổi mới; Nhà nước quyết định giá đất dựa trên dữ liệu và các phương pháp khoa học.

Đồng thời, kết nối, liên thông dữ liệu, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở và các sản phẩm bất động sản.

Nhà nước sẽ ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tỷ lệ bồi thường phù hợp với tình hình thực tế, từng loại đất, bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

Song song với việc đổi mới chính sách giá đất, bà Yến nêu rõ việc đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và hoàn thiện cơ sở dữ liệu; xử lý những tồn tại trong công tác cấp giấy chứng nhận; đơn giản hóa trình tự, thủ tục; tăng cường phân cấp, phân quyền và nâng cao trách nhiệm của địa phương trong quản lý đất đai.

Đối với định hướng sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở, bà Yến cho biết các chính sách được Quốc hội thảo luận hướng tới tháo gỡ điểm nghẽn trong phát triển thị trường bất động sản theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước.

Theo đó, cần đa dạng hóa các chủ thể và loại hình tham gia hoạt động kinh doanh bất động sản. Nhà nước đóng vai trò định hướng, đồng thời sử dụng các công cụ, cơ chế, chính sách để kiểm soát và chủ động điều tiết, hướng tới thị trường bất động sản lành mạnh, minh bạch, ổn định và bền vững.

Về chính sách nhà ở, định hướng được thảo luận hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở, bảo đảm an sinh xã hội và mở rộng cơ hội tiếp cận nhà ở cho người dân.

“Tập trung phát triển nhà ở cho thuê với giá phù hợp, đáp ứng nhu cầu chỗ ở của Nhân dân, chú trọng phát triển nhà ở cho những người gặp khó khăn về chỗ ở ”, đại biểu nói.

Bà Yến thông tin, khi Quốc hội thảo luận đồng thời 3 dự án luật, một số nội dung vẫn còn trùng lặp và cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

Trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội tại kỳ họp, các cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan thẩm tra sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các dự án luật để trình Quốc hội thảo luận, cho ý kiến tại kỳ họp tháng 10 tới.

“Kỳ vọng đặt ra là việc sửa đổi đồng bộ các chính sách liên quan đến đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản sẽ góp phần tháo gỡ một cách thực chất những điểm nghẽn đã được nhận diện từ thực tiễn, bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích chính đáng của người dân, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp và khơi thông nguồn lực cho phát triển ”, bà Phạm Thị Hồng Yến nói thêm.