Đầu tư hàng chục tỷ USD vào Anthropic nhưng CEO Amazon lại đâm sau lưng đối tác: Một cuộc gọi làm cấm AI trên toàn cầu

Trong làng công nghệ toàn cầu, Amazon và Anthropic được xem là một trong những cặp đối tác chiến lược gắn kết nhất. Amazon đã rót hàng chục tỷ USD vào Anthropic qua nhiều vòng đầu tư, cung cấp chip và hạ tầng điện toán đám mây cho hãng vận hành các mô hình AI, đồng thời chính Amazon cũng là một trong những khách hàng lớn nhất của Mythos.

Thế nhưng chính mối quan hệ gần gũi đó đã tạo ra một trong những nghịch lý đáng kinh ngạc nhất trong lịch sử ngành công nghệ.

Theo Wall Street Journal và nhiều nguồn tin độc lập từ The Information và Reuters, CEO Amazon Andy Jassy đã chủ động liên hệ với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và nhiều quan chức cấp cao khác trong chính quyền Trump để báo cáo một phát hiện đáng lo ngại.

Các nhà nghiên cứu Amazon đã dùng Fable 5, mô hình AI mới nhất của Anthropic, và khai thác được thông tin có thể hỗ trợ tấn công mạng vốn đáng lẽ phải được khóa chặt bởi các cơ chế bảo vệ của hãng. Cuộc gọi đó châm ngòi cho một chuỗi sự kiện diễn ra cực kỳ nhanh.

Ngay sau khi nhận được báo cáo từ Jassy, Nhà Trắng triệu tập cuộc họp khẩn để thảo luận về cách xử lý. Các chuyên gia bảo mật của chính phủ bắt đầu kiểm tra lại những gì Amazon phát hiện. Giám đốc An ninh mạng Quốc gia Sean Cairncross và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick tham gia vào các cuộc thảo luận.

Nhà Trắng sau đó yêu cầu Anthropic hoặc vá lỗ hổng hoặc gỡ mô hình xuống. CEO Anthropic Dario Amodei từ chối cả hai. Tổng thống Trump sau đó ký lệnh cấm, dù theo một quan chức Nhà Trắng cấp cao, ông còn do dự vì lo ngại tác động tiêu cực đến đổi mới công nghệ.

Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm thực sự của những gì Amazon phát hiện vẫn là chủ đề gây tranh cãi. Chuyên gia bảo mật Andrew Morris, người sáng lập công ty an ninh mạng GreyNoise Intelligence và đã xem báo cáo của Amazon, nhận định những thông tin mà nhóm nghiên cứu khai thác được “còn xa mới đến mức nguy hiểm thực sự”.

Fable 5 đã phát hiện được lỗ hổng trong ít nhất bốn chương trình phần mềm, nhưng không có bằng chứng nào cho thấy Amazon tiếp cận được khả năng tạo mã khai thác thực sự, thứ có thể dùng để xâm nhập vào hệ thống mạng. Khả năng đó vẫn được bảo vệ bởi các lớp cơ chế an toàn của Fable.

Anthropic cũng chỉ ra rằng nhiều mô hình AI khác có sẵn trên thị trường đã có thể làm được điều tương tự mà không cần bất kỳ thao tác vượt rào nào.

Giới quan sát cũng đặt câu hỏi về động cơ sâu xa hơn đằng sau quyết định này. Chính quyền Trump từ lâu không che giấu sự thiếu tin tưởng vào Anthropic. Hãng này từng thuê nhiều cựu quan chức từ thời Biden, CEO Amodei đã nhiều lần công khai chỉ trích ông Trump và chính quyền của ông, và Anthropic có mối liên hệ với nhiều nhà tài trợ phe cánh tả.

David Sacks, cố vấn AI của Nhà Trắng và là người lâu nay chỉ trích Anthropic, mô tả lệnh cấm được ban ra một cách “miễn cưỡng”. Trong khi đó, OpenAI, đối thủ trực tiếp của Anthropic, đang có mô hình mạng riêng và đang trong quá trình đàm phán tích cực với chính quyền Trump, sẽ hưởng lợi trực tiếp từ khoảng trống mà Fable và Mythos để lại.

Hậu quả của cuộc gọi đó lan rộng theo hướng mà ngay cả Jassy có lẽ cũng không dự đoán đầy đủ. Lệnh cấm buộc Anthropic tắt quyền truy cập của tất cả người dùng toàn cầu, và AWS, nền tảng đám mây của chính Amazon, cũng bị ảnh hưởng theo vì nhiều khách hàng của AWS đang dùng mô hình Anthropic qua hạ tầng này.

Anthropic đang chuẩn bị IPO vào mùa thu năm 2026, và việc mô hình hàng đầu bị đóng băng đột ngột có thể khiến khách hàng doanh nghiệp chuyển sang đối thủ, ảnh hưởng trực tiếp đến định giá hãng trong đợt phát hành cổ phiếu đang được chờ đợi nhất trong ngành công nghệ năm nay.