Sau nhiều năm liên tục cảnh báo AI sẽ gây ra “ngày tận thế việc làm”, CEO OpenAI Sam Altman giờ bất ngờ thừa nhận mình đã quá bi quan. Nhưng giữa lúc hàng trăm nghìn nhân sự công nghệ bị sa thải, liệu tương lai việc làm thời AI có thực sự bớt đáng sợ hơn?
CEO OpenAI Sam Altman vừa thừa nhận rằng viễn cảnh AI gây ra “ngày tận thế việc làm” đã không xảy ra như ông từng lo ngại. Tuy nhiên, lời “thở phào nhẹ nhõm” này có lẽ sẽ khó khiến hàng trăm nghìn nhân sự công nghệ vừa bị sa thải cảm thấy dễ chịu hơn, đặc biệt trong bối cảnh AI đang ngày càng trở thành cái tên xuất hiện thường xuyên trong các đợt cắt giảm nhân sự quy mô lớn.
Phát biểu trực tuyến tại một hội nghị của Commonwealth Bank of Australia (CBA) ở Sydney, Sam Altman cho biết OpenAI đã dự đoán khá chính xác về tốc độ phát triển của AI, nhưng lại đánh giá sai tác động xã hội và kinh tế mà công nghệ này mang lại.
“Nếu tự chấm điểm ở cấp độ tổng quan, tôi nghĩ chúng tôi đã dự đoán khá đúng về công nghệ, nhưng lại khá sai về các tác động xã hội và kinh tế ,” Altman nói.
Trên thực tế, Sam Altman từng là một trong những gương mặt tích cực nhất trong việc cảnh báo về nguy cơ AI thay thế lao động con người. Trong nhiều cuộc phỏng vấn suốt giai đoạn 2024-2025, CEO OpenAI liên tục nhắc đến khả năng AI sẽ xóa sổ hàng loạt công việc văn phòng phổ thông, đặc biệt là các vị trí entry-level. Ông từng cảnh báo thế giới cần chuẩn bị cho những biến động lao động “chưa từng có tiền lệ” khi AI ngày càng giỏi hơn ở các tác vụ trí óc.
Altman thậm chí nhiều lần công khai bày tỏ lo ngại rằng xã hội sẽ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng việc làm quy mô lớn nếu tốc độ phát triển AI tiếp tục vượt quá khả năng thích nghi của thị trường lao động. Quan điểm này cũng từng được CEO Anthropic Dario Amodei lặp lại nhiều lần.
Nhưng giờ đây, Altman thừa nhận tác động ngắn hạn của AI lên thị trường lao động đã không tàn khốc như ông từng hình dung.
“Tôi rất vui vì mình đã sai về điều đó,” ông chia sẻ.
Altman cũng thừa nhận rằng những cảnh báo trước đây của mình đã góp phần tạo ra cảm giác “doom and gloom” – bầu không khí bi quan và sợ hãi xoay quanh AI.
“Mọi người nói rằng tôi đã khiến thế giới lo sợ quá mức. Nhưng ở thời điểm đó, tôi thực sự nghĩ đây là một rủi ro nghiêm trọng cần phải được nói đến. Và biết đâu trong tương lai nó vẫn có thể xảy ra.”
Dario Amodei, người từng gây tranh cãi với dự báo AI có thể khiến 50% công việc văn phòng phổ thông biến mất trong vòng 5 năm và đẩy tỷ lệ thất nghiệp lên 20%, giờ đây cũng bắt đầu đổi giọng. Thay vì nhấn mạnh vào nguy cơ thất nghiệp hàng loạt, CEO Anthropic hiện tập trung nhiều hơn vào viễn cảnh AI giúp năng suất lao động tăng vọt.
Ngay cả Sam Altman cũng chưa dám giao hết việc cho AI
Điều thú vị là chính Altman cũng thừa nhận có những phần việc mà AI vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn con người. Ông cho biết từng thử sử dụng AI để trả lời email và tin nhắn Slack thay mình, nhưng cuối cùng lại quay về tự xử lý nhiều cuộc trò chuyện quan trọng.
“Chúng ta thực sự quan tâm đến tương tác giữa người với người. Đây là thứ chiếm rất nhiều thời gian của tôi, và tôi chưa thể tưởng tượng mình sẽ giao hoàn toàn việc đó cho AI trong tương lai gần.”
Theo Altman, trải nghiệm này khiến ông thay đổi đáng kể cách nhìn về tương lai việc làm thời AI.
“Nó khiến tôi nghĩ rằng bức tranh việc làm trong tương lai có lẽ sẽ rất khác so với những gì chúng tôi từng tưởng tượng. Tôi không nghĩ chúng ta sẽ chứng kiến kiểu ‘ngày tận thế việc làm’ mà một số công ty AI từng nói đến.”
Dù các lãnh đạo AI đang bắt đầu dịu giọng hơn, thực tế ngoài thị trường lao động lại có những sự biến chuyển không nhỏ.
Theo số liệu mới nhất, chưa đến nửa năm 2026 đã có hơn 115.000 nhân sự công nghệ bị sa thải, tiến sát con số 124.000 của cả năm 2025. Một phần đáng kể trong số này được cho là có liên quan trực tiếp đến AI – hoặc người lao động bị thay thế bởi công nghệ, hoặc doanh nghiệp cắt giảm nhân sự để dồn ngân sách cho cuộc đua hạ tầng AI.
Ngay cả khi “ngày tận thế việc làm” chưa xảy ra theo kiểu bùng nổ như những dự đoán u ám trước đây, tương lai vẫn chưa hề dễ thở. Một khảo sát gần đây với gần 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp cho thấy 99% tin rằng AI sẽ dẫn tới các đợt sa thải mới trong vòng hai năm tới.
AI có thể chưa xóa sổ cả ngành nghề chỉ sau một đêm. Nhưng với hàng trăm nghìn nhân sự vừa mất việc trong ngành công nghệ, thị trường lao động rõ ràng đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi khắc nghiệt.
Thay vì đơn thuần cạnh tranh với AI, ngày càng nhiều người buộc phải học cách làm việc cùng nó, bởi trong kỷ nguyên mới, lợi thế không còn nằm ở việc “có dùng AI hay không”, mà nằm ở việc ai biết tận dụng AI hiệu quả hơn để tăng tốc công việc của mình.
,
Thanh niên Việt
