Nếu hỏi tôi điều gì khiến bản thân thấy “đáng tiền” nhất sau 15 năm đi làm, có lẽ không phải chiếc xe đang đi hay những món đồ trong nhà, mà là những kinh nghiệm tích lũy được sau ba lần mua nhà. Tôi không phải môi giới bất động sản, cũng không phải chuyên gia tài chính. Tôi chỉ là một người bình thường, từng dành dụm từng đồng để mua căn nhà đầu tiên, từng trải qua cảm giác vay ngân hàng, trả góp nhiều năm và cũng từng bán nhà khi thị trường tăng mạnh.

Nhìn lại chặng đường đó, tôi nhận ra có nhiều điều tưởng nhỏ nhưng lại quyết định việc bạn mua được một căn nhà đáng sống hay phải hối hận sau vài năm chuyển vào ở.

Căn nhà đầu tiên: Chỉ mong có chỗ để an cư

Khoảng 15 năm trước, khi chuyển đến một thành phố mới lập nghiệp, điều tôi mong muốn nhất chỉ là có một căn nhà để ổn định cuộc sống. Lúc đó thu nhập không cao, giá nhà cũng dễ chịu hơn bây giờ rất nhiều. Tôi gom toàn bộ tiền tiết kiệm, vay thêm người thân rồi tiếp tục vay ngân hàng để đủ tiền mua một căn hộ khoảng 80m². Tôi vẫn nhớ cảm giác cầm chìa khóa nhà ngày đầu tiên. Cả gia đình đều rất vui vì cuối cùng cũng có một nơi thuộc về mình. Khi ấy, tôi chưa từng nghĩ nhà có thể giúp mình kiếm tiền. Với tôi, nhà đơn giản là nơi để ở, để con cái sau này có chỗ học hành ổn định.

Căn nhà thứ hai: Nghĩ xa hơn cho gia đình

Vài năm sau, khi tài chính khá hơn và khoản vay của căn nhà đầu tiên cũng gần trả xong, tôi quyết định mua căn thứ hai. Lý do rất đơn giản: tôi muốn sau này con có chỗ ở riêng khi lập gia đình. Lần này tôi chọn căn rộng hơn, khoảng 120m². Gia đình chuyển sang ở căn mới, còn căn cũ thì cho thuê để có thêm một khoản thu nhập hàng tháng. Mọi thứ vẫn diễn ra rất bình thường và tôi chưa hề nghĩ đến chuyện đầu tư.

Căn nhà thứ ba: Lần duy nhất mua với mục đích đầu tư

Đến khi thị trường bất động sản bắt đầu tăng giá mạnh, tôi mới nhận ra nhiều người mua nhà không chỉ để ở mà còn để đầu tư. Lúc đó, tôi cũng quyết định mua thêm một căn nữa bằng tiền tích lũy kết hợp với khoản vay ngân hàng. May mắn là vài năm sau, giá trị căn nhà tăng lên nhiều lần. Khi thị trường đạt đỉnh, cả gia đình thống nhất bán để chốt lời. Sau đó thêm một thời gian, tôi cũng bán luôn căn nhà đầu tiên và hiện nay chỉ giữ lại căn nhà mình đang ở.

Nhìn lại, điều khiến tôi hài lòng nhất không phải là kiếm được bao nhiêu tiền, mà là cả ba lần mua nhà đều không quá vội vàng. Tôi luôn dành rất nhiều thời gian để đi xem thực tế trước khi đặt bút ký hợp đồng.

Chính vì vậy, tôi muốn chia sẻ ba kinh nghiệm mà bản thân thấy hữu ích nhất.

1. Đừng bao giờ quyết định mua nhà chỉ sau một lần xem

Đây có lẽ là điều tôi thấy quan trọng nhất. Ngày nay, hình ảnh đăng bán nhà được chỉnh sửa rất đẹp. Có căn nhìn trên mạng rộng rãi, nhiều ánh sáng nhưng khi đến nơi lại tối, bí và xuống cấp hơn rất nhiều. Tôi luôn cố gắng xem căn nhà ít nhất hai lần. Lần đầu vào một ngày nắng để kiểm tra ánh sáng tự nhiên, hướng gió, khả năng thông thoáng và xem căn hộ có bị nóng hay không. Nếu có thể, tôi sẽ quay lại vào ngày mưa. Đây là thời điểm rất dễ phát hiện những vấn đề như tường thấm nước, cửa sổ bị dột, ban công thoát nước chậm hay sân chung bị ngập. Có những lỗi bình thường rất khó nhận ra, nhưng chỉ cần một cơn mưa lớn là lộ hết.

2. Hãy dành thời gian “nghe” căn nhà

Nhiều người xem nhà chỉ quan tâm đến diện tích, nội thất hoặc giá bán, còn tôi luôn dành vài phút đứng yên để nghe. Ban ngày, tôi để ý tiếng xe cộ, công trình xây dựng hay trường học gần đó. Buổi tối, tôi quay lại xem khu vực có quán nhậu, karaoke, hàng ăn hay xe tải chạy nhiều không. Ngoài tiếng ồn từ bên ngoài, tôi cũng chú ý xem tường cách âm có tốt hay không. Nếu đứng trong nhà vẫn nghe rõ tiếng kéo ghế, tiếng đóng cửa hoặc tiếng trẻ con chạy nhảy từ căn hộ bên cạnh thì sau này rất dễ cảm thấy mệt mỏi. Thực tế, một căn nhà đẹp nhưng quá ồn sẽ khiến chất lượng sống giảm đi rất nhiều.

3. Đừng bỏ qua hàng xóm và ban quản lý

Sau ba lần mua nhà, tôi nhận ra câu “bán anh em xa, mua láng giềng gần” hoàn toàn đúng. Một khu dân cư văn minh có thể giúp cuộc sống dễ chịu hơn rất nhiều, còn chỉ cần gặp một vài hàng xóm thiếu ý thức thì mỗi ngày đều có thể trở thành áp lực.

Mỗi lần đi xem nhà, tôi thường tranh thủ trò chuyện với bảo vệ, cô lao công hoặc những người đang sinh sống trong khu. Chỉ vài câu hỏi đơn giản như: “Ở đây có hay mất điện không?”, “Ban quản lý xử lý sự cố nhanh không?”, “Buổi tối có ồn không?”… là tôi đã có thêm rất nhiều thông tin mà môi giới hiếm khi nói.

Ngoài ra, tôi cũng quan sát khu vực để xe, hành lang, thang máy và khu vực thu gom rác. Nếu những nơi này luôn sạch sẽ, vận hành gọn gàng thì khả năng cao ban quản lý làm việc khá tốt. Ngược lại, nếu mọi thứ đều cũ kỹ, bừa bộn hoặc hỏng hóc nhưng không được sửa chữa thì tôi sẽ cân nhắc rất kỹ trước khi xuống tiền.