SKĐS – Tự kiểm tra vú thường xuyên có thể giúp phát hiện sớm các triệu chứng của ung thư vú để điều trị kịp thời.
1. Ung thư vú là loại ung thư được chẩn đoán phổ biến nhất
Ung thư vú là loại ung thư được chẩn đoán phổ biến nhất ở phụ nữ trên toàn cầu. Theo GLOBOCAN 2024, thế giới ghi nhận ước tính 2,43 triệu ca mắc mới và 693.660 ca tử vong do ung thư vú; tỷ suất mắc chuẩn hóa theo tuổi là 47,8/100.000 phụ nữ và tỷ suất tử vong là 12,9/100.000.
Tại Việt Nam, GLOBOCAN 2024 ước tính có 25.711 ca mắc mới và 10.609 ca tử vong do ung thư vú; tỷ suất mắc chuẩn hóa theo tuổi là 38,5/100.000 và tỷ suất tử vong là 15,8/100.000. Ung thư vú đứng đầu về số ca mắc mới ở nữ giới Việt Nam, chiếm 28,1% tổng số ca ung thư mới ở nữ. Phần lớn người bệnh ung thư vú được phát hiện ở giai đoạn muộn (trên 60% ở giai đoạn III-IV), làm giảm hiệu quả điều trị và tăng chi phí chăm sóc.
Theo Bộ Y tế, mọi phụ nữ đều có nguy cơ mắc ung thư vú, nguy cơ tăng theo tuổi và khi xuất hiện thêm các yếu tố nguy cơ. Vì vậy, phụ nữ nên chủ động quan tâm đến sức khỏe tuyến vú, nhận biết những thay đổi bất thường và đi khám khi phát hiện dấu hiệu đáng lưu ý.
2. Những dấu hiệu tiềm ẩn của ung thư vú
Dưới đây là một số thay đổi ở vú có thể là triệu chứng ban đầu của ung thư vú mà chị em cần lưu ý.
Một khối u hoặc chỗ dày lên mới xuất hiện
Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là một khối u ở vùng ngực hoặc nách. Tuy không phải khối u nào cũng là ung thư và u nang cùng các thay đổi lành tính khác khá phổ biến nhưng bất kỳ khối u nào cảm thấy cứng, khác biệt so với phần còn lại của mô vú, hoặc không biến mất sau kỳ kinh nguyệt đều cần được kiểm tra kỹ hơn.
Thay đổi về kích thước, hình dạng hoặc độ đầy đặn của vú
Ngực tự nhiên có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau nhưng nếu một bên ngực đột nhiên trông to hơn, nhỏ hơn hoặc hình dạng trở nên không đều, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề tiềm ẩn. So sánh hai bên ngực trong gương có thể giúp chị em sớm phát hiện những thay đổi này.
Thay đổi trên bề mặt da báo hiệu ung thư vú
Nếu da vùng ngực bắt đầu lõm, nhăn nheo hoặc có kết cấu giống vỏ cam, có thể cho thấy có vấn đề gì đó đang xảy ra bên dưới bề mặt da. Những thay đổi về da này thường rất khó nhận thấy, vì vậy tốt nhất nên kiểm tra kỹ dưới ánh sáng tốt và ghi chú lại bất cứ điều gì trông khác thường.
Thay đổi ở núm vú có thể nhìn thấy bằng mắt thường
Chị em nên tập thói quen kiểm tra những bất thường ở vú để sớm phát hiện ung thư vú. Ảnh minh họa AI.
Nếu núm vú bắt đầu bị tụt vào trong (lõm vào) hoặc đột nhiên nằm ở một góc độ khác so với bình thường, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo. Khi núm vú bị dẹt, xoắn hoặc thay đổi vị trí thì cần được bác sĩ kiểm tra.
Dịch tiết núm vú bất thường
Dịch tiết bất thường, đặc biệt nếu có lẫn máu hoặc xuất hiện khi chị em không cho con bú thì cần được xem xét nghiêm túc. Trong một số trường hợp, ngay cả dịch tiết trong suốt hoặc màu trắng sữa cũng có thể là dấu hiệu không bình thường và nên đến gặp bác sĩ ngay.
Vùng da đỏ, nóng, sưng hoặc đau
Điều quan trọng là không được bỏ qua bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy vú nóng hơn bình thường, đỏ hoặc sưng, hoặc có vùng bị đau. Mặc dù các bệnh nhiễm trùng như viêm vú có thể gây ra các triệu chứng tương tự, nhưng ung thư vú cũng có thể biểu hiện như vậy, đặc biệt là ung thư vú thể viêm.
Bong tróc, đóng vảy hoặc sừng hóa
Nếu da trên hoặc xung quanh núm vú bắt đầu bong tróc, đóng vảy hoặc hình thành lớp vảy dai dẳng, đó có thể không chỉ là kích ứng thông thường hoặc bệnh chàm. Hãy đặc biệt chú ý nếu những thay đổi này không cải thiện khi chăm sóc da hoặc tái phát nhiều lần.
Sưng hoặc u cục ở nách hoặc xương đòn
Mô vú lan xuống vùng nách và ung thư có thể xuất hiện đầu tiên dưới dạng một khối u ở khu vực này. Nếu bạn nhận thấy sưng, cứng hoặc đau nhức gần xương đòn hoặc vùng dưới cánh tay, bạn nên đi khám.
3. Hướng dẫn chị em cách tự kiểm tra ngực tại nhà
Mặc dù việc tự kiểm tra không thể thay thế cho việc khám sức khỏe hoặc sàng lọc y tế nhưng nó có thể giúp bạn phát hiện sớm những điều bất thường.
Dưới đây là cách tự kiểm tra ngực tại nhà chỉ với vài bước đơn giản:
- Hãy nhìn vào gương, đứng thẳng, thả lỏng hai tay, sau đó giơ chúng lên cao qua đầu và đặt lên hông. Quan sát xem có sự thay đổi nào về kích thước, hình dạng, kết cấu da hoặc vị trí núm vú hay không.
- Khi nằm trên giường, hãy duỗi thẳng các ngón tay và xoa bóp theo chuyển động tròn khắp vùng ngực, nách và xương quai xanh. Áp dụng lực nhẹ, vừa và mạnh để cảm nhận tất cả các lớp mô.
- Nhiều phụ nữ thấy rằng cách dễ nhất để cảm nhận ngực là khi da ướt và trơn, vì vậy họ thích thực hiện bước này khi tắm. Cảm nhận khi đứng hoặc ngồi, sử dụng cùng kỹ thuật, kiểm tra các vùng tương tự.
Nếu nằm trong nhóm người có yếu tố nguy cơ cao hơn mắc ung thư vú, có thể cần phải thực hiện nhiều loại khám sàng lọc khác nhau (ngoài việc tự khám vú) và cần khám sàng lọc thường xuyên hơn. Khi nhận thấy bất cứ điều gì mới, dù là khối u, sự thay đổi hay cơn đau dai dẳng, hãy đặt lịch hẹn với bác sĩ chuyên khoa ngay.
Thiên Châu
