Nam giới béo phì cần giảm cân để giảm nguy cơ vô sinh

Vô sinh nam thường bắt nguồn từ những trục trặc trong quá trình sản xuất hoặc sự di chuyển của tinh trùng qua hệ thống sinh sản. Bên cạnh các yếu tố di truyền hay rối loạn nội tiết tố, các chuyên gia y tế cảnh báo rằng chính lối sống và cân nặng lại là những “thủ phạm” thầm lặng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng làm cha mà nhiều nam giới thường chủ quan bỏ qua.

1. Tình trạng thừa cân có liên quan đến vô sinh

Trong suy nghĩ của nhiều người, cân nặng thường chỉ liên quan đến vóc dáng hoặc các bệnh lý chuyển hóa. Tuy nhiên, lớp mỡ thừa tích tụ trong cơ thể lại có mối liên hệ mật thiết với tình trạng vô sinh, hiếm muộn. Thực tế lâm sàng cho thấy, nam giới có chỉ số khối cơ thể (BMI) cao thường gặp nhiều khó khăn trong việc có con hơn so với người có cân nặng bình thường.

Các nghiên cứu đã khẳng định mối quan hệ tỷ lệ nghịch rõ rệt giữa chỉ số khối cơ thể (BMI) và nồng độ testosterone: khi cân nặng càng tăng, lượng hormone sinh dục nam trong máu càng sụt giảm. Hệ quả là nam giới béo phì không chỉ đối mặt với tình trạng rối loạn cương dương mà còn chịu tác động kép lên chất lượng sinh sản: số lượng tinh trùng ít đi và khả năng di chuyển của chúng cũng chậm lại, dẫn đến nguy cơ vô sinh cao hơn hẳn người bình thường.

2. Lý do béo phì dẫn đến tình trạng hiếm muộn ở nam giới

Dưới đây là 4 cơ chế chính giải thích mối liên hệ mật thiết giữa béo phì và tình trạng hiếm muộn ở nam giới:

2.1. Rối loạn nội tiết tố làm suy giảm lượng tinh trùng

Sự mất cân bằng hormone do mỡ thừa gây ra là nguyên nhân trực tiếp ức chế quá trình sản xuất tinh trùng tại tinh hoàn. Mô mỡ không chỉ đơn thuần là nơi dự trữ năng lượng mà còn hoạt động tích cực như một cơ quan nội tiết.

Ở nam giới béo phì, lượng mỡ dư thừa sẽ thúc đẩy quá trình chuyển đổi testosterone (hormone nam) thành estrogen (hormone nữ). Tình trạng này không chỉ làm giảm ham muốn tình dục mà còn gây rối loạn cương dương và khiến số lượng ‘tinh binh’ sụt giảm nghiêm trọng.

2.2. Nhiệt độ vùng bìu tăng cao gây hại tinh trùng

Lớp mỡ dày bao quanh vùng kín vô tình tạo ra môi trường nhiệt độ cao, tiêu diệt các tế bào tinh trùng khỏe mạnh. Tinh hoàn vốn cần môi trường mát hơn cơ thể khoảng 1-2 độ C để hoạt động tốt nhất. Tuy nhiên, ở người béo phì, lớp mỡ tại vùng đùi, háng và bụng dưới sẽ ủ nóng vùng bìu liên tục. Hậu quả là quá trình sinh tinh bị gián đoạn, tinh trùng sinh ra thường bị dị dạng, khả năng di động kém và khó có thể tiếp cận trứng để thụ thai.

2.3. Tổn thương DNA tinh trùng làm tăng nguy cơ vô sinh

Béo phì gây ra các phản ứng viêm mạn tính, tạo nên các tổn thương cấp độ tế bào khiến chất lượng tinh trùng suy giảm. Cụ thể, quá trình stress oxy hóa toàn thân ở người thừa cân sẽ sinh ra các gốc tự do tấn công và phá hủy cấu trúc di truyền (DNA) của tinh trùng.

Tinh trùng bị phân mảnh DNA dù có thể thụ tinh nhưng phôi thai tạo thành thường có chất lượng kém, khó làm tổ. Đây là lý do khiến nhiều cặp vợ chồng đối mặt với tình trạng sảy thai sớm hoặc thai nhi dị tật dù người vợ hoàn toàn khỏe mạnh.

2.4. Rối loạn cương dương cản trở thụ thai tự nhiên

Các bệnh lý nền đi kèm với béo phì là rào cản lớn khiến nam giới gặp khó khăn trong quan hệ tình dục, dẫn đến vô sinh hiếm muộn. Thừa cân là nguyên nhân hàng đầu gây xơ vữa động mạch và tăng huyết áp, làm giảm lưu lượng máu cần thiết đến dương vật để duy trì sự cương cứng. Cộng thêm sự tự ti về ngoại hình và áp lực tâm lý, tần suất và chất lượng quan hệ vợ chồng bị ảnh hưởng, khiến cơ hội thụ thai tự nhiên trở nên mong manh hơn.

3. Lời khuyên cho nam giới muốn cải thiện khả năng sinh sản

Những tác động tiêu cực của béo phì lên sức khỏe sinh sản có thể đảo ngược nếu nam giới thực hiện giảm cân khoa học. Để chuẩn bị tốt nhất cho hành trình làm cha, nam giới cần bắt đầu thay đổi từ chế độ dinh dưỡng hàng ngày bằng cách hạn chế tối đa tinh bột, đường, chất béo bão hòa, đồng thời ưu tiên bổ sung rau xanh, trái cây cùng các nhóm thực phẩm giàu kẽm, selen như hải sản, thịt bò và các loại hạt.

Song song với đó, hãy duy trì thói quen vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày thông qua các bài tập đốt mỡ như chạy bộ, bơi lội hay tập gym. Quan trọng hơn, phái mạnh nên chủ động thăm khám sức khỏe sinh sản định kỳ để nhận được sự tư vấn chuyên môn từ bác sĩ, từ đó xây dựng được lộ trình giảm cân an toàn và hiệu quả.