Mới đây, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước – Bộ Tài chính phối hợp cùng Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) tổ chức đối thoại “Thí điểm Sàn giao dịch tài sản số: Cơ chế giám sát, năng lực vận hành và chuẩn mực đầu tư”.
Tại hội thảo, ông Nguyễn Lê Thành, Nhà sáng lập Verichains đã chia sẻ quan điểm của mình về việc bảo vệ hệ thống sàn giao dịch tài sản số tại Việt Nam, đặc biệt là yêu cầu đảm bảo an toàn hệ thống thông tin cấp 4. Theo ông, việc các sàn giao dịch tài sản số phải đạt tiêu chuẩn an toàn thông tin cấp độ 4 là điều kiện cần thiết, nhưng chưa đủ để bảo vệ toàn diện một sàn giao dịch.
Ông Thành giải thích rằng mặc dù việc yêu cầu tuân thủ quy định an toàn thông tin cấp độ 4 giúp đảm bảo các biện pháp kiểm soát rủi ro và bảo vệ hệ thống, nhưng sự phức tạp của các sàn giao dịch tài sản số vượt xa khả năng của các hệ thống tài chính truyền thống. Điều này xuất phát từ bản chất phi tập trung của công nghệ chuỗi khối, nơi mà việc bảo vệ tài sản số gặp nhiều khó khăn hơn so với việc bảo vệ tiền mặt tại ngân hàng.
“Khác với ngân hàng, nơi có cơ chế kiểm soát nội bộ chặt chẽ, các hệ thống tài sản số không có sự phân tách mạng và các khu vực khác nhau, do đó khó kiểm soát rủi ro và bảo vệ tài sản“, ông Thành cho hay.
Bên cạnh đó, chuyên gia cũng chỉ ra rằng việc bảo vệ tài sản số phụ thuộc vào các khóa bí mật mà các nhà đầu tư và sàn giao dịch quản lý, điều này tạo ra một thách thức lớn trong việc bảo vệ hệ thống.
Một điểm quan trọng khác được đề cập là nguy cơ gian lận nội bộ trong các sàn giao dịch tài sản số. Mặc dù công nghệ chuỗi khối có tính minh bạch cao, nhưng nó cũng mang lại tính ẩn danh lớn, khiến việc truy vết các giao dịch trở nên rất khó khăn. Các cơ quan chức năng không thể liên kết ví điện tử với thực tế người dùng, điều này khiến các cuộc tấn công mạng trở nên khó ngăn chặn.
Nhà sáng lập Verichains cũng lưu ý rằng các sàn giao dịch tài sản số hiện nay đang là mục tiêu lớn của tội phạm mạng, vì chúng không chỉ có nhiều tiền mà còn dễ dàng phân tán và khó truy vết. Các nhóm tội phạm, đặc biệt là các tổ chức tinh vi như nhóm Lazarus từ Bắc Triều Tiên, có thể tấn công các sàn giao dịch thông qua nhiều phương thức, bao gồm lừa đảo và tấn công nhân viên của sàn.
Để bảo vệ sàn giao dịch, ông Thành cho rằng cần phải xây dựng hệ thống từ đầu với các cơ chế phòng ngừa rủi ro, không chỉ dựa vào công nghệ mà còn phải chú trọng vào con người và quy trình vận hành. Những yếu tố này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và bảo vệ sàn giao dịch trước các cuộc tấn công.
Ông kết luận rằng việc bảo vệ sàn giao dịch tài sản số là một thách thức lớn, nhưng nếu các cơ chế phòng ngừa rủi ro được xây dựng và vận hành một cách hoàn thiện, khả năng bảo vệ sẽ được nâng cao và rủi ro sẽ được hạn chế tối đa.
Học hỏi kinh nghiệm là cần thiết, nhưng không cần trở thành “phiên bản” của các nền tảng toàn cầu
Trong khi ông Thành chỉ ra những thách thức lớn trong việc bảo vệ sàn giao dịch tài sản số, bà Lê Vũ Hương Quỳnh, Giám đốc Phát triển khu vực APAC của Tập đoàn Tài chính Công nghệ Tether, lại đưa ra những ví dụ thành công từ các sàn giao dịch tài sản mã hóa trên thế giới, đặc biệt là sàn PDAX của Philippines.
Ngoài cung cấp giao dịch tài sản mã hóa (ví, tạo lập thanh khoản, chuyển đổi giao dịch ngoại tệ, cung cấp dịch vụ tài sản mã hoá…), sàn PDAX của Philippines còn thu hút nhà đầu tư quốc tế khi tham gia cung cấp dịch vụ về kiều hối lên tới khoảng 40 tỷ USD mỗi năm.
Từ kinh nghiệm quốc tế, Trưởng Ban Chiến lược, MEXC Việt Nam cho rằng các sàn nội địa cần đầu tư bài bản cho hệ thống từ đầu. Cộng đồng nhà đầu tư tài sản mã hóa hiện nay không còn mới, đã có kinh nghiệm và yêu cầu rất cao về tốc độ xử lý, an toàn tài sản, bảo mật dữ liệu KYC, hệ thống phòng chống rửa tiền AML cũng như năng lực quản trị rủi ro từ cả công nghệ lẫn con người.
Trong khi đó, ông Hoàng Quảng Minh, chuyên gia Marketing Web3 cho rằng các sàn Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm của các đơn vị đi trước nhưng không cần phải trở thành phiên bản của các nền tảng toàn cầu. “Các sàn nội địa cần định vị mình là lựa chọn phù hợp nhất với người dùng trong nước, tận dụng lợi thế am hiểu thị trường, khả năng kết nối với hệ thống ngân hàng và hành lang pháp lý tại Việt Nam”, ông Minh nhấn mạnh.
Chung quan điểm, diễn giả khác tại tọa đàm là ông Lê Sỹ Nguyên, Giám đốc BitGet Việt Nam nhận định rằng, những yếu tố giữ chân nhà đầu tư Việt Nam khi giao dịch trên sàn nội địa nên bao gồm tính thanh khoản, tối ưu trải nghiệm người dùng, đa dạng sản phẩm và đảm bảo an toàn. Hệ thống cần hoạt động ổn định ngay từ những ngày đầu vận hành. Một sự cố kỹ thuật nhỏ cũng có thể làm “xói mòn” niềm tin nhanh chóng khiến việc khôi phục lại uy tín mất nhiều thời gian hơn rất nhiều.
