Hơn 1 tỷ USD sẽ chảy vào thị trường sau nâng hạng
3h sáng 8/4, FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát giữa kỳ, qua đó chính thức xác nhận chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9 tới.
Phiên giao dịch 8/4 mở cửa trong trạng thái tích cực, ngay ATO, có thời điểm VN-Index tăng hơn 4%. Tạm kết phiên sáng, chỉ số chính tăng hơn 58 điểm, sắc xanh bao phủ toàn sàn, dòng tiền nhập cuộc mạnh mẽ hơn.
Ông Hoàng Việt Phương – Giám đốc Khối nghiên cứu và tư vấn đầu tư, Chứng khoán VNDirect – nhận định, đây là bước ngoặt mang tính cấu trúc, phản ánh quá trình cải cách kéo dài nhiều năm của Việt Nam đã được ghi nhận. Thị trường chuyển từ trạng thái “câu chuyện kỳ vọng” sang catalyst (chất xúc tác) hiện thực trong mắt dòng vốn quốc tế.
Từ kỳ review tháng 9 năm nay, Việt Nam sẽ bắt đầu được thêm vào hệ thống chỉ số FTSE Emerging Markets với tỷ trọng ban đầu ước tính khoảng 0,2-0,4%, đồng thời từng bước bị loại khỏi rổ FTSE Frontier Index.
Thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ được nâng hạng từ tháng 9/2026.
Theo ông Phương, quá trình này không diễn ra theo hình thức thoái toàn bộ trong một lần mà được thiết kế theo cơ chế chuyển tiếp đồng bộ giữa hai rổ chỉ số. Tỷ trọng của Việt Nam trong Frontier Index sẽ giảm dần qua các kỳ cơ cấu bán niên cho đến khi về 0, trong khi tỷ trọng ở nhóm thị trường mới nổi được nâng lên tương ứng. Cách tiếp cận này giúp tạo trạng thái chuyển tiếp dòng vốn tương đối mượt mà, hạn chế cú sốc cung – cầu và giảm áp lực bán đột ngột từ các quỹ Frontier.
Dù tỷ trọng ban đầu còn khiêm tốn, VNDirect ước tính dòng vốn ETF mô phỏng FTSE có thể giải ngân khoảng 1 tỷ USD trong giai đoạn đầu, trong khi tổng dòng vốn (bao gồm cả quỹ chủ động) có thể đạt 3,5-5 tỷ USD trong trung hạn, tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao và có tỷ lệ free-float (chuyển nhượng tự do) tốt. Tuy nhiên, dòng vốn này sẽ phân bổ theo lộ trình; quỹ chủ động thường đi trước 6-12 tháng, còn dòng vốn thụ động sẽ tập trung vào các kỳ cơ cấu.
Nhóm phân tích của Chứng khoán VPBank (VPBankS) dự báo, dựa trên giá trị tổng tài sản ngày 3/4 của một số quỹ ETF sử dụng các chỉ số FTSE EM và All World làm tham chiếu, ước tính giá trị dòng vốn thụ động tối thiểu chảy vào thị trường Việt Nam đạt khoảng 1,7 tỷ USD khi hoàn tất toàn bộ quá trình chuyển đổi, chưa tính đến dòng vốn từ các quỹ chủ động (ước tính tổng tài sản từ các quỹ chủ động gấp 5 lần so với các quỹ ETF, theo FTSE).
FTSE cũng vừa công bố danh sách sơ bộ các cổ phiếu Việt Nam có khả năng được đưa vào bộ chỉ số FTSE trong kỳ rà soát tới. Đây mới là danh sách dự kiến dựa trên các tiêu chí hiện hành. Danh sách chính thức sẽ được FTSE công bố trong kỳ rà soát, dự kiến vào ngày 21/9.
Giữ “cái đầu lạnh”
Ở góc nhìn thận trọng hơn, ông Nguyễn Đức Khang – Trưởng phòng phân tích, Chứng khoán Pinetree – cho rằng nhà đầu tư cần giữ “cái đầu lạnh”. Theo ông Khang, thông tin nâng hạng không còn mới và đã phần nào phản ánh vào giá. Dòng vốn chắc chắn nhất khi nâng hạng chính thức diễn ra sẽ đến từ các quỹ ETF bị động, song quy mô ước tính khoảng 600-800 triệu USD (15.000-20.000 tỷ đồng) là khá khiêm tốn nếu so với lượng bán ròng hơn 125.000 tỷ đồng năm 2025 và hơn 30.000 tỷ đồng từ đầu năm 2026 đến nay.
Ông Khang cũng lưu ý các quỹ chủ động không đầu tư dựa trên “nhãn dán” thị trường mà dựa vào triển vọng lợi nhuận , ổn định vĩ mô và chênh lệch lãi suất. Trong bối cảnh lợi suất hoán đổi VNĐ/USD vẫn trên 4% và thanh khoản hệ thống còn căng thẳng, dòng vốn chủ động khó quay lại ngay lập tức.
Trong khi đó, ông Phạm Lưu Hưng – Kinh tế trưởng, Giám đốc Phân tích SSI Research – cho biết kế hoạch nâng hạng sẽ triển khai theo 4 đợt. Đợt đầu vào tháng 9 dự kiến chỉ hơn 150 triệu USD, tác động ngắn hạn không lớn. Các đợt sau vào tháng 3/2027 (khoảng 20%) và hai đợt cuối (mỗi đợt khoảng 35%) sẽ giải ngân phần còn lại.
Theo ông Hưng, điểm tích cực quan trọng nhất là Việt Nam đã chính thức được nâng hạng, mở ra cánh cửa tiếp cận hệ sinh thái nhà đầu tư toàn cầu và tạo tiền đề để MSCI xem xét lại vị thế thị trường. Ông Hưng kỳ vọng trong vòng một năm tới, đặc biệt tại các kỳ đánh giá tháng 6 năm nay và 6/2027, xác suất Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi của MSCI là rất cao.
