Kế hoạch đầu tư công 2026 – 2030: Giảm 30% dự án so với giai đoạn trước

Tổng nguồn vốn đầu tư công 2026 – 2030 là 8,22 triệu tỷ đồng

Chiều 9/4, trình bày tại Quốc hội về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho hay, căn cứ Kết luận của Hội nghị Trung ương 2 và các kết luận của Bộ Chính trị, Quốc hội, báo cáo kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026-2030 đã xác định 5 mục tiêu cụ thể, xây dựng phương án phân bổ theo hiệu quả đầu tư, đề xuất 8 giải pháp trọng tâm để triển khai thực hiện.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tại Quốc hội

Trong đó tổng nguồn vốn đầu tư công giai đoạn 2026 – 2030 là 8,22 triệu tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương là 3,8 triệu tỷ đồng và ngân sách địa phương là 4,42 triệu tỷ đồng.

Về quan điểm, mục tiêu, nguyên tắc bố trí, Chính phủ xác định đầu tư có trọng tâm trọng điểm, bám sát các nhiệm vụ, chương trình hành động được nêu tại Nghị quyết Đại hội 14 của Đảng và Đại hội Đảng các cấp.

Các dự án kết cấu hạ tầng then chốt chiến lược sẽ được ưu tiên, mở rộng không gian phát triển của vùng, địa phương và quốc gia, đảm bảo phát triển hài hòa giữa các vùng miền.

Đồng thời, thực hiện rà soát, tính toán hiệu quả kinh tế – xã hội các chương trình, dự án đề xuất bố trí vốn, phấn đấu giảm ICOR, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa đầu tư công và đầu tư xã hội. Đáng chú ý, số dự án giai đoạn này sẽ giảm tối thiểu 30% so với giai đoạn trước, gắn với tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công.

Đối với các dự án ngân sách trung ương, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho hay cơ cấu phân bổ bố trí khoảng 10% cho các nhiệm vụ, dự án chuyển tiếp; tập trung bố trí khoảng 75% tổng số vốn cho các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia, các nhiệm vụ dự án chiến lược trọng điểm đã được xác định tại chương trình hành động của Trung ương. Ngoài ra, bố trí khoảng 15% để đáp ứng một phần cho các bộ, địa phương thực hiện các dự án cần thiết khác.

“Trong điều hành, Chính phủ sẽ chủ động điều hành linh hoạt kế hoạch đầu tư công. Trường hợp có tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách nhà nước hàng năm sẽ tập trung ưu tiên bố trí vốn đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án ưu tiên nêu trên”, Bộ trưởng cho hay.

Về phương án phân bổ, mức dự phòng chung là 10% (là 380.000 tỷ đồng). Các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội phê duyệt sẽ được phân bổ hơn 283.000 tỷ đồng, các dự án chuyển tiếp khẩn cấp được phân bổ khoảng 349.000 tỷ đồng.

Số vốn còn lại hơn 2,7 triệu tỷ đồng dự kiến bố trí cho các dự án thuộc chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương, các dự án trọng điểm liên kết vùng, các nhiệm vụ dự án khác của các bộ, địa phương sau khi thực hiện rà soát, tính toán hiệu quả kinh tế – xã hội theo đúng kết luận của Hội nghị Trung ương 2.

Đối với ngân sách địa phương, Bộ trưởng cho biết cũng thực hiện theo nguyên tắc chung trên và phải đảm bảo địa phương chủ động quyết định đầu tư theo kế hoạch và khả năng cân đối nguồn lực theo tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm, ưu tiên bố trí cho các dự án liên vùng, bố trí đủ vốn tham gia các chương trình dự án được trung ương hỗ trợ.

Để đảm bảo hoàn thành các mục tiêu của đầu tư công trong giai đoạn 2026-2030, Chính phủ đã xác định các giải pháp chủ yếu.

Cụ thể là, chuyển đổi phương thức quản lý dự án đầu tư công theo hiệu quả. Trong đó việc phân bổ, quản lý, sử dụng vốn phải dựa trên đánh giá hiệu quả đầu tư, tác động trực tiếp và gián tiếp của dự án đối với tăng trưởng, phát triển kinh tế, góp phần đảm bảo nâng cao chất lượng an sinh xã hội, tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh.

Về thể chế, sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng thể chế quản lý đầu tư công và ngân sách nhà nước, rà soát hoàn chỉnh quy định của pháp luật đảm bảo khung khổ pháp lý quản lý thống nhất, hiệu lực, hiệu quả.

Tăng cường kỷ cương trách nhiệm về tổ chức thực thi. Các bộ, cơ quan trung ương, các địa phương, các đơn vị sử dụng vốn phải phát huy trách nhiệm cao nhất trong tổ chức thực hiện kế hoạch qua từng khâu từng bước: lựa chọn danh mục dự án, chuẩn bị đầu tư, tổ chức thực hiện, giải ngân vốn đầu tư, quyết toán dự án hoàn thành.

Phấn đấu giảm ICOR xuống 4,5 – 4,8

Cùng với đó, Chính phủ xác định huy động tối đa nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa đầu tư công và đầu tư xã hội. Hợp tác vay vốn nước ngoài, vốn của nhân dân, doanh nghiệp kết hợp với ngân sách nhà nước để triển khai các dự án lớn. Nghiên cứu chuyển đổi, điều hành kế hoạch đầu tư công theo phương thức cuốn chiếu để đảm bảo linh hoạt. Chủ động trong điều hành kế hoạch đầu tư công, chủ động chuẩn bị các giải pháp điều hành đầu tư công đảm bảo linh hoạt, chủ động ứng phó với sự thay đổi của tình hình trong nước và quốc tế.

Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính trình bày báo cáo.

Thẩm tra nội dung này, Uỷ ban Kinh tế và Tài chính cơ bản thống nhất về quan điểm, mục tiêu, định hướng xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030 như báo cáo của Chính phủ.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ cần đánh giá toàn diện, kỹ lưỡng bối cảnh và những tác động của tình hình thế giới hiện nay đến Kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026 – 2030 để có phương án, kịch bản ứng phó phù hợp, hiệu quả.

Cơ quan thẩm tra cũng nhấn mạnh nguyên tắc phải đầu tư tập trung, không dàn trải, ưu tiên các công trình chuyển tiếp, dở dang do thiếu vốn, các nhiệm vụ quy hoạch, chuẩn bị đầu tư.

Trong kế hoạch, Chính phủ đề xuất mục tiêu tăng trưởng hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, phấn đấu hệ số sử dụng vốn (ICOR) đạt mức 4,5 – 4,8, thấp hơn mức 6,4 của giai đoạn 2021- 2025.

Uỷ ban Kinh tế và Tài chính nhận định, việc đề xuất giảm mức hệ số ICOR là tích cực, thể hiện định hướng nâng cao hiệu quả đầu tư trong bối cảnh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số. Do đó, đề nghị Chính phủ làm rõ hơn căn cứ xác định mức giảm chỉ số ICOR, đồng thời đánh giá đầy đủ tính khả thi trên cơ sở hiệu quả sử dụng vốn đầu tư toàn xã hội và thực tiễn triển khai đầu tư công thời gian qua, nhất là tình trạng chậm tiến độ, giải ngân chưa đạt yêu cầu.