Những ngày đầu tuần, nhiều cơ sở y tế ở TP. HCM, Đà Nẵng ghi nhận số ca tay chân miệng ở trẻ mầm non tăng lên, đặc biệt tại các trường học và nhà trẻ. Đây là bệnh truyền nhiễm phổ biến, lây lan nhanh qua đường tiếp xúc, khiến không ít phụ huynh lo lắng và tìm kiếm thông tin nhận biết cũng như cách phòng ngừa hiệu quả.
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus đường ruột gây ra, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh lây lan chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mũi, họng, nước bọt hoặc phân của người nhiễm bệnh.
Môi trường lớp học, nhà trẻ đông đúc chính là điều kiện thuận lợi để virus lây lan nhanh chóng nếu không kiểm soát tốt vệ sinh.
Dấu hiệu tay chân miệng ở trẻ mầm non
Sốt nhẹ đến sốt cao
Triệu chứng đầu tiên thường là sốt, có thể từ nhẹ (37,5–38°C) đến sốt cao trên 39°C. Trẻ có biểu hiện mệt mỏi, quấy khóc, biếng ăn.
Xuất hiện loét miệng, đau họng
Sau 1–2 ngày, trẻ bắt đầu có các vết loét nhỏ trong miệng, ở lưỡi, lợi hoặc niêm mạc má.
Những vết loét này khiến trẻ đau khi ăn uống, dẫn đến bỏ bú, bỏ ăn, dễ mất nước.
Phát ban ở tay, chân và mông
Đây là dấu hiệu điển hình giúp nhận biết bệnh.
Các nốt ban dạng bóng nước nhỏ xuất hiện ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, khuỷu tay hoặc vùng mông. Nốt có thể không ngứa nhưng dễ vỡ.
Trẻ quấy khóc, ngủ không yên
Trẻ nhỏ thường trở nên khó chịu, quấy khóc nhiều hơn bình thường, đặc biệt vào ban đêm.
Một số trường hợp có thể kèm theo nôn ói hoặc tiêu chảy nhẹ.
Trẻ xuất hiện nốt ban ở tay và chân – dấu hiệu điển hình của bệnh tay chân miệng.
Dấu hiệu cảnh báo biến chứng nguy hiểm
Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý khi trẻ có các biểu hiện sau:
- Sốt cao liên tục không hạ
- Giật mình, run tay chân
- Thở nhanh, mệt lả
- Nôn nhiều, lơ mơ
Đây có thể là dấu hiệu biến chứng thần kinh hoặc tim mạch, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
Vì sao bệnh gia tăng vào đầu tuần?
Lý do số ca bệnh thường tăng vào đầu tuần do:
- Trẻ quay lại trường sau cuối tuần
- Tiếp xúc đông người trong lớp học
- Virus có thời gian ủ bệnh trước đó
- Ngoài ra, thời tiết nóng ẩm cũng tạo điều kiện thuận lợi cho virus phát triển và lây lan nhanh.
Bệnh tay chân miệng lây lan như thế nào?
Tay chân miệng lây qua nhiều con đường:
- Tiếp xúc trực tiếp với trẻ bệnh
- Dùng chung đồ chơi, dụng cụ ăn uống
- Tiếp xúc với bề mặt nhiễm virus
- Qua giọt bắn khi ho, hắt hơi
- Virus có thể tồn tại trên bề mặt đồ vật trong nhiều giờ, làm tăng nguy cơ lây nhiễm trong môi trường mầm non.
Cha mẹ cần làm gì khi nghi ngờ trẻ mắc bệnh?
- Theo dõi nhiệt độ và triệu chứng của trẻ
- Cho trẻ nghỉ học để tránh lây lan
- Vệ sinh miệng và da sạch sẽ
- Cho trẻ uống đủ nước, ăn thức ăn mềm
- Không tự ý dùng kháng sinh
- Nếu có dấu hiệu nặng, cần đưa trẻ đi khám ngay để được điều trị kịp thời.
Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn cho trẻ trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh – biện pháp quan trọng giúp phòng bệnh tay chân miệng.
Cách phòng bệnh tay chân miệng hiệu quả
Hiện chưa có vaccine phòng bệnh phổ biến, do đó phòng ngừa là yếu tố quan trọng nhất:
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng
- Vệ sinh đồ chơi, vật dụng của trẻ
- Không cho trẻ dùng chung đồ cá nhân
- Giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng
- Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người bệnh
- Đặc biệt, phụ huynh cần phối hợp với nhà trường trong việc theo dõi sức khỏe trẻ và xử lý khi có ca bệnh.
Tay chân miệng là bệnh phổ biến nhưng có thể trở nên nguy hiểm nếu không được phát hiện sớm. Việc nhận biết đúng dấu hiệu và chăm sóc kịp thời sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng.
Trong bối cảnh số ca bệnh có xu hướng gia tăng, cha mẹ cần chủ động bảo vệ trẻ bằng cách giữ vệ sinh, theo dõi sức khỏe và không chủ quan với những biểu hiện ban đầu.
Bs. Nguyễn Văn Thái
