Điều gì xảy ra khi vàng “lệch nhịp”?
Tại Talkshow với chủ đề “Giá vàng và cuộc chiến Trung Đông” trên kênh Tài chính & Kinh doanh, ông Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập của Cộng đồng Cố vấn tài chính Việt Nam (VWA), Tổng Giám đốc của AFA Capital cho biết khi phân tích vàng cần tách bạch giá vàng thế giới và trong nước.
Dựa trên mô hình của Hội đồng Vàng Thế giới, giá vàng chịu tác động bởi 5 nhóm yếu tố, gồm 2 yếu tố thuận chiều (động lực thị trường, rủi ro) và 3 yếu tố nghịch chiều (lãi suất, tỷ giá, tăng trưởng).
Trong giai đoạn từ nay đến 2026–2027, ông Tuấn cho biết rủi ro địa chính trị vẫn là biến số lớn, song lãi suất và tỷ giá mới là yếu tố cần theo dõi sát. Thực tế gần đây cho thấy diễn biến giá vàng có phần “ngược logic”: xung đột leo thang, giá dầu tăng nhưng vàng lại giảm và ngược lại. Điều này phản ánh rủi ro đã phần nào được thị trường “chiết khấu” trước, khiến các yếu tố như chi phí vốn và dòng tiền trở thành lực chi phối chính.
Dữ liệu cũng cho thấy mô hình dự báo giá vàng đi xuống, nhưng mức giảm thực tế còn mạnh hơn, trong đó lãi suất và kỳ vọng lạm phát (liên quan đến biến động giá dầu) đóng góp khoảng 4% mức giảm, trong khi động lực dòng tiền chiếm tới 7,6%. Phần chênh lệch giữa mô hình và thực tế vào khoảng 5%.
Ông Tuấn nhấn mạnh, không thể chỉ dựa vào rủi ro địa chính trị để dự báo giá vàng. Khi thị trường đã “quen” với bất ổn, vai trò dẫn dắt sẽ chuyển sang lãi suất, tỷ giá và dòng tiền. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, trong các phân tích theo tuần hoặc tháng, lãi suất thường là yếu tố chi phối do vàng không tạo ra lợi tức và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chi phí vốn.
Một điểm đáng chú ý khác là mối quan hệ giữa giá dầu và giá vàng. Phân tích tương quan 10 năm cho thấy hai biến này có xu hướng nghịch chiều trong ngắn hạn (1–3 tháng): giá dầu tăng làm gia tăng lạm phát và áp lực tăng lãi suất, qua đó làm giảm sức hấp dẫn của vàng.
Từ các phân tích trên, chuyên gia cho rằng để dự báo giá vàng giai đoạn 2026–2027, cần tập trung vào chính sách tiền tệ của Mỹ, đặc biệt là khả năng kiểm soát lạm phát và định hướng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Yếu tố nhân sự, như khả năng xuất hiện Chủ tịch Fed mới cũng có thể ảnh hưởng đến chính sách.
Giá vàng sẽ giảm khoảng 5,7%
Theo kịch bản của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, nếu xung đột kéo dài, giá dầu có thể đạt trung bình 100 USD năm 2026 và giảm về 75 USD năm 2027. Với kịch bản này, áp lực lạm phát và lãi suất tăng có thể khiến giá vàng chịu áp lực giảm. Đồng thời, lãi suất chính sách có thể tăng thêm khoảng 50 điểm cơ bản, làm gia tăng chi phí nắm giữ vàng, đặc biệt với các quỹ đầu tư.
Theo mô hình của Hội đồng Vàng Thế giới, giá vàng đã tăng trên 20% mỗi năm trong giai đoạn 2024–2025, dự kiến tiếp tục tăng nhưng chậm lại khoảng 5% trong năm 2026, trước khi có thể giảm trung bình 5,7% vào năm 2027 (biên độ từ -10,1% đến -1,3%) và phục hồi trở lại trong năm 2028.
Từ kịch bản này, ông Tuấn gợi ý nhà đầu tư có thể tạm dừng mua mới trong ngắn hạn, chờ nhịp điều chỉnh để gia tăng tỷ trọng, tùy theo mục tiêu và cấu trúc danh mục. Về dài hạn, vàng vẫn duy trì lợi suất trung bình khoảng 4,8–5%/năm tính theo USD trong chu kỳ 10–30 năm, cho thấy vai trò nhất định trong phân bổ tài sản.
“Lý do giá vàng có thể điều chỉnh trong 2026–2027 chủ yếu đến từ các yếu tố vĩ mô quen thuộc, gồm tăng trưởng kinh tế, rủi ro và chi phí cơ hội (lãi suất, tỷ giá). Trong đó, động lực thị trường, đặc biệt là dòng tiền được dự báo đóng vai trò chi phối, thể hiện qua xu hướng “động lượng bán'”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Đáng chú ý, theo chuyên gia, nguồn cung này có thể đến từ các ngân hàng trung ương. Sau giai đoạn mua ròng mạnh 2024–2025, xu hướng có thể đảo chiều sang bán ròng từ 2027, khi một số tổ chức đã bắt đầu chốt lời. Trong bối cảnh rủi ro suy thoái và chính sách tiền tệ thắt chặt, việc nắm giữ USD được ưu tiên, qua đó tạo áp lực lên giá vàng. Vì vậy, yếu tố lãi suất và chi phí vốn được xem là biến số then chốt khi phân tích xu hướng giá vàng toàn cầu trong giai đoạn tới.
Giá vàng Việt Nam và thế giới hiện chênh lệch khoảng 10%. Đồ thị: Simplize.
Chuyển sang thị trường Việt Nam, theo chuyên gia, vấn đề lớn nhất hiện nay là chênh lệch giá với thế giới. Mức chênh lệch phổ biến khoảng 17–20 triệu đồng/lượng, tương đương hơn 10%. Đây là một mức rất cao.
Trước đây (giai đoạn trước xung đột Nga–Ukraine), chênh lệch chỉ khoảng 2–5 triệu đồng/lượng đã được xem là đáng kể. Điều này tạo ra hai rủi ro chính cho nhà đầu tư trong nước:
Thứ nhất, rủi ro thị trường: Giá vàng thế giới có thể giảm do giá dầu tăng, kéo theo áp lực lạm phát và lãi suất cao. Khi chi phí nắm giữ vàng tăng, giá vàng có xu hướng điều chỉnh giảm. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, mức điều chỉnh có thể khoảng -5% trong năm 2027.
Thứ hai, rủi ro chênh lệch giá: Ngoài biến động quốc tế, nhà đầu tư Việt Nam còn chịu thêm mức chênh lệch hơn 10% so với giá thế giới. Nếu giá vàng toàn cầu giảm, rủi ro “kép” sẽ xuất hiện: vừa giảm theo xu hướng chung, vừa có khả năng thu hẹp chênh lệch trong nước.
“Thực tế cho thấy, đã có những giai đoạn giá vàng trong nước và thế giới gần như tương đồng. Tuy nhiên, thời gian gần đây, khoảng cách này nới rộng đáng kể, làm gia tăng rủi ro cho người nắm giữ vàng tại Việt Nam”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Phan Trang
