Chứng khoán phái sinh ngày 15/5: Giao dịch co hẹp, nhà đầu tư thận trọng khi VN30 rung lắc

Sau phiên tăng điểm hôm qua, thị trường chứng khoán cơ sở chịu áp lực điều chỉnh trong phiên cuối tuần khi VN30-Index không thể vượt thành công vùng kháng cự trung hạn quanh 2.080 điểm. Áp lực bán gia tăng ngay từ đầu phiên, đặc biệt tại nhóm Vingroup với VIC và VHM đồng loạt giảm hơn 2%. Dù vậy, thị trường vẫn xuất hiện một số điểm sáng giúp chỉ số cơ sở không giảm quá sâu. Trong đó, nhóm năng lượng giao dịch tích cực với BSR, GAS và PLX đồng loạt tăng mạnh.

BSR đóng góp tích cực nhất cho chỉ số trong bối cảnh cổ phiếu này chính thức được HoSE công bố gia nhập rổ VN30-Index từ ngày 13/5/2026, thay thế DGC. Tuy vậy, áp lực bán thắng thế, VN30-Index đóng cửa giảm 18,04 điểm (-0,87%) xuống còn 2.050,58 điểm, với 9 mã tăng và 21 mã giảm.

Giá trị giao dịch trên thị trường chứng khoán phái sinh giảm sâu – Nguồn: TBTCVN

Diễn biến rung lắc của thị trường chứng khoán cơ sở nhanh chóng khiến sắc đỏ áp đảo trên thị trường phái sinh. Tuy nhiên, nhịp giảm của hợp đồng tương lai VN30 đáo hạn tháng 5/2026 “khiêm tốn” hơn đáng kể so với chỉ số chung, nhờ đó chênh lệch giữa giá hợp đồng tương lai và VN30-Index đảo chiều sang trạng thái dương. Cụ thể, hợp đồng tương lai dựa trên VN30 đáo hạn tháng 5/2026 đóng cửa tại 2.053,9 điểm, giảm 0,54% so với phiên trước và quay trở lại trạng thái chênh lệch dương +3,32 điểm so với VN30.

Tuy nhiên, với các hợp đồng kỳ hạn dài, chênh lệch âm vẫn duy trì. Đã có sự phân hóa rõ hơn giữa các kỳ hạn. Trong khi đó, các hợp đồng kỳ hạn xa hơn như VN30F2606, VN30F2609 và VN30F2612 vẫn duy trì basis dao động từ -2,98 điểm đến +0,82 điểm, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư với triển vọng trung hạn.

Giao dịch trên thị trường phái sinh phiên 15/5 tiếp tục thận trọng hơn. Theo đánh giá từ Chứng khoán SHS, tổng khối lượng hợp đồng giao dịch giảm mạnh 24,2% cho thấy các vị thế đầu cơ ngắn hạn đã thu hẹp đáng kể khi thị trường bước vào vùng cản mạnh. Dòng tiền trên thị trường phái sinh hiện vẫn ưu tiên chiến lược phòng ngừa rủi ro cho danh mục cơ sở, đặc biệt trong bối cảnh VN30-Index liên tục rung lắc quanh vùng đỉnh cũ tháng 2/2026.

Khối lượng mở (OI) của VN30F2605 giảm xuống còn 32.872 hợp đồng, một phần cũng phản ánh việc nhà đầu tư giảm dần các vị thế nắm giữ khi ngày đáo hạn hợp đồng tháng 5 đang đến gần. Ngược lại, các nhà đầu tư đang gia tăng nắm giữ tại hợp đồng tương lai kỳ hạn tháng 6/2026. Các nhà đầu tư đang có xu hướng dịch chuyển vị thế sang các hợp đồng xa hơn để duy trì chiến lược giao dịch.

Xu hướng ngắn hạn của hợp đồng tương lai vẫn duy trì tích cực khi vận động trên vùng hỗ trợ 2.000 điểm. Tuy nhiên, áp lực bán tại vùng đỉnh cũ tháng 2/2026 vẫn đang là yếu tố cản trở khả năng bứt phá của cả thị trường cơ sở và phái sinh trong ngắn hạn./.