Chênh lệch tín dụng – huy động lên 1,4 triệu tỷ đồng, áp lực LDR bớt căng khi tính 20% tiền gửi Kho bạc

Công ty Chứng khoán MB (MBS) vừa có báo cáo cập nhật đánh giá tác động của Thông tư số 08/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư số 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (Thông tư 08).

Thông tư 08 bổ sung 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng tiền gửi trong cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi của các ngân hàng. Trước đó, kể từ ngày 01/01/2026, khoản tiền gửi này đã bị loại bỏ hoàn toàn khỏi cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi theo lộ trình quy định tại Thông tư 26/2022/TT-NHNN.

Theo nhóm phân tích MBS, thanh khoản hệ thống ngân hàng tiếp tục chịu áp lực trong bối cảnh tín dụng phục hồi mạnh, trong khi huy động vốn chưa theo kịp, dù mặt bằng đã tăng từ cuối năm 2025 và tiếp tục nhích lên trong ba tháng đầu năm 2026.

Tính đến ngày 28/04/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 4,4% so với đầu năm và tăng 18,26% so với cùng kỳ. Trong khi đó, tăng trưởng huy động vẫn thấp hơn do dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các kênh đầu tư thay thế.

Theo ước tính của MBS, đến cuối quý I/2026, tỷ lệ LDR thuần của 27 ngân hàng niêm yết đạt 100%, tăng 2,3 điểm phần trăm so với cuối năm 2025.

Mặc dù tỷ lệ này vẫn chưa vượt trần 85%, nhưng nhìn chung đã ở mức cao hơn so với giai đoạn trước. Điều này cho thấy dư địa tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngày càng phụ thuộc vào khả năng mở rộng nguồn vốn ổn định nhằm giảm căng thẳng cho tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi.

Ở diễn biến có liên quan, từ đầu năm 2026, các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc tổ chức tín dụng yếu kém được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc, qua đó tạo thêm dư địa cho vay cho toàn hệ thống. Chính sách này có thể phần nào giảm áp lực thanh khoản cục bộ và hỗ trợ chi phí vốn, tuy nhiên, tác động lên toàn hệ thống được đánh giá ở mức vừa phải.

Mới đây, dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN đã hoàn thiện hơn các quy định hiện hành và hướng tới tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế Basel III. Dự thảo này được kỳ vọng mang lại tác động tích cực trong dài hạn, giúp hệ thống ngân hàng hoạt động an toàn, bền vững hơn. Tuy nhiên, do đề cập đến nhiều nội dung mới, dự thảo cần thêm thời gian để đánh giá tính khả thi cũng như đảm bảo quá trình chuyển đổi có lộ trình phù hợp, tránh tạo áp lực lớn lên các ngân hàng.

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành kịp thời Thông tư 08, nhằm hỗ trợ kỹ thuật trong cách tính tỷ lệ LDR, có hiệu lực từ ngày 15/05/2026. Theo đó, các ngân hàng thương mại được tính thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào cấu phần tiền gửi khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi.

Điều chỉnh mới giúp giảm bớt áp lực đối với tỷ lệ này tại một số ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng quốc doanh, do đang nắm giữ khoảng 99% tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước toàn hệ thống.

“Ba ngân hàng quốc doanh niêm yết gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank có thể giảm tỷ lệ LDR khoảng 1,1% – 1,5% so với trước khi có thay đổi. Ngoài ra, theo ước tính, thay đổi này có thể bổ sung thêm dư địa cho vay tương đương khoảng 0,3% – 0,4% tổng dư nợ tín dụng hiện tại của toàn hệ thống” – MBS tính toán./.