Nâng cao hiệu quả các dự án sử dụng vốn vay ADB ở khu vực miền Trung

Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại – ông Nguyễn Quốc Phương và Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam, ông Shantanu Chakraborty đồng chủ trì. Tham dự Hội nghị có ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa; đại diện các bộ, ngành; cùng các cơ quan chủ quản, chủ dự án sử dụng vốn vay ADB tại khu vực miền Trung (gồm: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Lâm Đồng).

Phát biểu khai mạc, Cục trưởng Nguyễn Quốc Phương nhấn mạnh, Bộ Tài chính đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ, chủ động giữa Bộ Tài chính và ADB trong việc huy động nguồn lực của ADB cho đầu tư phát triển của Việt Nam; cũng như trong quá trình tổ chức các cuộc họp COM theo vùng. Cách tiếp cận này, đặc biệt là việc yêu cầu các cơ quan thực hiện, chủ dự án trình bày thực chất tình hình dự án và đề xuất giải pháp, thể hiện cam kết chung trong việc tăng cường hợp tác và nâng cao hiệu quả các dự án do ADB tài trợ tại Việt Nam.

Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại – ông Nguyễn Quốc Phương phát biểu. Ảnh: M.Vi

Theo ông Nguyễn Quốc Phương, từ thực tiễn triển khai các dự án, cơ chế phối hợp ba bên (đối tác phát triển, địa phương và cơ quan quản lý nhà nước, trong đó có Bộ Tài chính) cần được thực hiện theo tinh thần minh bạch, từ sớm, thường xuyên và hiệu quả nhằm chia sẻ thông tin, xử lý vướng mắc kịp thời và thúc đẩy tiến độ dự án. Việc chậm triển khai, chậm giải ngân không chỉ làm đội vốn, chậm phát huy hiệu quả đầu tư, mà còn có thể làm phát sinh thêm phí cam kết đối với các khoản vay.

Đặc biệt, ông Phương nhấn mạnh, trách nhiệm của ADB trong việc phối hợp xử lý các thủ tục thuộc phía nhà tài trợ, trong đó cần có các ý kiến phản hồi cụ thể, rõ ràng và kịp thời để phía Việt Nam có cơ sở hoàn tất các thủ tục trong nước theo quy định. Việc kéo dài thời gian xem xét, phản hồi hoặc chưa thống nhất rõ về yêu cầu kỹ thuật, thủ tục có thể ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ chuẩn bị và triển khai dự án của địa phương.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trịnh Minh Hoàng – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đánh giá cao vai trò và ý nghĩa của các dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài nói chung, cũng như các dự án sử dụng vốn ADB nói riêng đối với phát triển kinh tế – xã hội của địa phương và khu vực miền Trung.

Đồng thời, ông cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn của tỉnh Khánh Hòa trong việc đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng triển khai các dự án sử dụng vốn nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và thích ứng biến đổi khí hậu. Theo đó, việc nâng cao tính sẵn sàng của dự án ngay từ giai đoạn chuẩn bị, tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan, cùng với sự chỉ đạo sát sao, thường xuyên của cấp có thẩm quyền là những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả triển khai dự án.

Về phía Bộ Tài chính, Cục trưởng Nguyễn Quốc Phương tái khẳng định Bộ Tài chính luôn bố trí cán bộ chuyên trách để thường xuyên trao đổi, hướng dẫn, giải đáp và phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh thuộc phạm vi trách nhiệm của Bộ nhằm hỗ trợ các bộ, ngành, địa phương đẩy nhanh thủ tục đầu tư, ký kết, triển khai dự án và thúc đẩy giải ngân vốn vay nước ngoài.

Hội nghị COM khu vực miền Trung là hoạt động quan trọng trong khuôn khổ hợp tác thường niên giữa Bộ Tài chính và ADB, nhằm rà soát tình hình chuẩn bị, triển khai và giải ngân các chương trình, dự án sử dụng vốn vay ADB tại các địa phương.

Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư cho hạ tầng xanh, hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bền vững ngày càng lớn, Cục trưởng Nguyễn Quốc Phương đề nghị ADB tiếp tục hỗ trợ Việt Nam, đặc biệt là các địa phương, trong việc tiếp cận và sử dụng các cơ chế tài chính đổi mới, các quỹ hỗ trợ chuẩn bị dự án như Quỹ Hạ tầng ASEAN (AIF) và Cơ sở Tài chính xanh xúc tác ASEAN (ACGF).

Đây là những công cụ có thể hỗ trợ không chỉ về vốn vay, mà còn về chuẩn bị dự án, hỗ trợ kỹ thuật, cấu trúc tài chính và huy động thêm các nguồn vốn ưu đãi, vốn hỗn hợp cho các dự án địa phương phù hợp với Đề án huy động, sử dụng nguồn vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026 – 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 441/QĐ-TTg ngày 16/3/2025.

Các trao đổi tại hội nghị đã làm rõ tầm quan trọng của phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính, ADB và chính quyền địa phương; đồng thời cho thấy cách tiếp cận chủ động, minh bạch của các chủ dự án trong việc báo cáo tình hình, nhận diện khó khăn và đề xuất giải pháp cụ thể là điều kiện then chốt để tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị và triển khai dự án.

Kết quả hội nghị sẽ được tổng hợp, làm đầu vào quan trọng cho cuộc họp tổng kết đánh giá hoạt động dự án – Country Operations Mission (COM) dự kiến tổ chức vào cuối tháng 5/2026. Trên cơ sở đó, các hành động tiếp theo sẽ được xác định rõ hơn, gắn với trách nhiệm của Bộ Tài chính, ADB cũng như từng bên liên quan, bảo đảm việc triển khai các khuyến nghị sau Hội nghị đi vào thực chất.