Bộ đệm dự phòng mỏng nhất từ năm 2018 giữa áp lực nợ xấu gia tăng

Trong báo cáo ngành ngân hàng mới phát hành, Công ty cổ phần Chứng khoán VPBank (VPBankS) đánh giá, chất lượng tài sản toàn ngành cải thiện so với cùng kỳ, nhưng tốc độ cải thiện đang chậm lại và áp lực trích lập có dấu hiệu quay lại.

Theo nhóm phân tích VPBankS, tỷ lệ nợ xấu toàn ngành ở mức 1,99% trong quý I/2026, giảm 14 điểm cơ bản so với cùng kỳ, trong khi tỷ lệ nợ nhóm 2 giảm 46 điểm cơ bản so với cùng kỳ xuống 1,21%. Diễn biến này cho thấy xu hướng cải thiện chất lượng tài sản so với cùng kỳ vẫn được duy trì, đặc biệt khi áp lực từ nợ nhóm 2 đã giảm đáng kể so với quý I/2025.

“Tuy nhiên, các chỉ báo đã nhích lên so với quý trước, trong đó tỷ lệ hình thành nợ xấu mới tăng lên 1,48%. Áp lực trích lập cũng quay lại khi chi phí dự phòng tăng 27,7% so với cùng kỳ, kéo tăng trưởng lợi nhuận trước thuế xuống 14,2% so với cùng kỳ. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm còn 79,7%, cho thấy bộ đệm dự phòng tiếp tục mỏng đi” – nhóm phân tích của VPBankS nêu rõ.

Tổng hợp báo cáo tài chính quý I/2026 của các ngân hàng niêm yết cho thấy, nhiều ngân hàng ghi nhận tốc độ tăng nợ xấu rất mạnh so với cuối năm 2025.

Theo đó, dẫn đầu về tốc độ tăng nợ xấu là BacABank, PGBank và TPBank. Trong nhóm ngân hàng có quy mô lớn, BIDV ghi nhận tổng nợ xấu cũng tăng mạnh chỉ sau một quý; VPBank cũng có quy mô nợ xấu rất lớn, tăng 18,5% so với cuối năm trước.

Riêng 3 ngân hàng gồm ABBank, VietinBank và NamABank là những trường hợp hiếm hoi duy trì được xu hướng cải thiện chất lượng tài sản và thu hẹp nợ xấu so với cuối năm 2025. Quy mô nợ xấu của 3 ngân hàng này lần lượt còn 963 tỷ đồng, giảm 14,3%; 20.598 tỷ đồng, giảm 6%; 3.653 tỷ đồng, giảm 3,5%.

Cùng với đó, áp lực trích lập cũng bắt đầu quay trở lại. VPBankS chỉ rõ, chi phí tín dụng toàn ngành ở mức 1,09% trong quý I/2026, tăng nhẹ 2 điểm cơ bản so với cùng kỳ, trong khi chi phí dự phòng tăng 27,7% so với cùng kỳ.

Điều này khiến tăng trưởng lợi nhuận trước thuế bị kìm lại ở mức 14,2% so với cùng kỳ và thấp hơn mức 19,1% trong quý IV/2025.

“Đáng chú ý, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) tiếp tục giảm xuống 79,7%, giảm 5,3 điểm phần trăm so với cùng kỳ và 3,3 điểm phần trăm so với quý trước, là mức thấp nhất trong nhiều năm. Điều này cho thấy, nếu áp lực nợ xấu gia tăng trong bối cảnh lãi suất duy trì cao, hệ thống ngân hàng có thể phải đối mặt với nhu cầu tăng trích lập trong các quý tiếp theo” – nhóm phân tích đánh giá.

Xét giữa các ngân hàng trong nhóm theo dõi, nhóm phân tích VPBankS nhấn mạnh 3 trường hợp nổi bật.

Theo đó, SACOMBANK là ngân hàng có áp lực chất lượng tài sản lớn nhất, với tỷ lệ nợ xấu tăng lên 6,6% và chi phí dự phòng tăng mạnh, phản ánh tác động kéo dài từ cú sốc nợ xấu trong quý IV/2025.

Ngược lại, Vietcombank tiếp tục duy trì chất lượng tài sản tốt nhất hệ thống, với tỷ lệ nợ xấu chỉ 0,62% và tỷ lệ bao phủ nợ xấu ở mức 253,4%, dù ngân hàng đã chủ động tăng trích lập để củng cố bộ đệm dự phòng.

VIB ghi nhận chất lượng tài sản cải thiện rõ rệt khi tỷ lệ nợ xấu cộng xóa nợ giảm xuống 3,2% và nợ nhóm 2 giảm xuống 2,55%, nhưng ngân hàng vẫn tăng mạnh trích lập nhằm cải thiện tỷ lệ bao phủ nợ xấu lên 43,1%.