Rủi ro chậm trả hạ nhiệt trên thị trường trái phiếu tháng 5

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp tháng 5/2026 tiếp tục ghi nhận hoạt động phát hành mới duy trì ở mức khá, trong khi rủi ro chậm trả có xu hướng giảm và thanh khoản trên thị trường thứ cấp giữ ổn định.

Theo VIS Rating, tổng giá trị phát hành mới trong tháng 5/2026 đạt 41.000 tỷ đồng, giảm 4% so với tháng 4. Trong đó, nhóm ngân hàng tiếp tục đóng vai trò chủ đạo khi chiếm 59% tổng giá trị phát hành, tương đương khoảng 24.000 tỷ đồng, trong khi nhóm bất động sản chiếm 30%, tương đương khoảng 12.000 tỷ đồng.

Hoạt động phát hành trong tháng chủ yếu diễn ra dưới hình thức phát hành riêng lẻ với tỷ trọng lên tới 96% tổng giá trị phát hành, trong khi phát hành ra công chúng chỉ chiếm 4%. Kỳ hạn bình quân của lượng trái phiếu phát hành mới đạt 4,7 năm, tăng đáng kể so với mức 3,6 năm của tháng 4. Đáng chú ý, cơ cấu kỳ hạn phát hành mới trong tháng 5 tập trung chủ yếu ở nhóm kỳ hạn 3 – 5 năm và 5 – 10 năm, phản ánh xu hướng kéo dài kỳ hạn huy động vốn của các tổ chức phát hành.

Về điều kiện phát hành, lãi suất coupon bình quân của trái phiếu ngân hàng ở mức 8,3%/năm, trong khi nhóm bất động sản ở mức 12,4%/năm. Khoảng 27.000 tỷ đồng trái phiếu phát hành trong tháng không có tài sản bảo đảm, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng lượng phát hành mới, chủ yếu đến từ các ngân hàng thương mại. Trong khi đó, khoảng 14.000 tỷ đồng trái phiếu được bảo đảm bằng tài sản.

Một số đợt phát hành có quy mô lớn trong tháng thuộc về các ngân hàng và doanh nghiệp bất động sản. Ngân hàng TMCP Quân đội phát hành lô trái phiếu MBB12603 trị giá 3.500 tỷ đồng với kỳ hạn 10 năm và lãi suất kỳ đầu 8,2%/năm. Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam phát hành lô TCB12607 trị giá 3.500 tỷ đồng, kỳ hạn 3 năm với lãi suất 8,4%/năm.

Ở nhóm bất động sản, Vinhomes phát hành lô VHM12605 trị giá 3.000 tỷ đồng và Công ty cổ phần Đầu tư Xây dựng Thái Sơn phát hành hai lô trái phiếu tổng trị giá 4.000 tỷ đồng, đều có kỳ hạn 3 năm và lãi suất 12,5%/năm.

Tính đến cuối tháng 5/2026, tổng dư nợ trái phiếu doanh nghiệp lưu hành đạt khoảng 1.443 nghìn tỷ đồng. Trong đó, trái phiếu phát hành riêng lẻ tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo với 1.274 nghìn tỷ đồng, còn trái phiếu phát hành ra công chúng đạt 169 nghìn tỷ đồng. Xét theo ngành, ngân hàng là nhóm có dư nợ lớn nhất với 684 nghìn tỷ đồng, tiếp đến là bất động sản dân cư với 398 nghìn tỷ đồng. Các ngành du lịch nghỉ dưỡng, tổ chức tài chính, năng lượng, xây dựng và vận tải có quy mô dư nợ nhỏ hơn đáng kể.

Cơ cấu kỳ hạn còn lại của thị trường cho thấy lượng trái phiếu có thời gian đáo hạn từ 1 – 3 năm chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 606 nghìn tỷ đồng. Trái phiếu có kỳ hạn còn lại trên 5 năm đạt khoảng 365 nghìn tỷ đồng, trong khi nhóm dưới 1 năm còn khoảng 311 nghìn tỷ đồng.

Về chất lượng thanh toán, 89,3% dư nợ trái phiếu đang trong trạng thái thanh toán bình thường, 7,2% đang chậm trả lãi và 3,4% thuộc nhóm chậm trả gốc nhưng chưa khắc phục.

Trên thị trường thứ cấp, giá trị giao dịch bình quân hàng ngày đạt khoảng 6,5 nghìn tỷ đồng, giảm khoảng 5% so với tháng 4. Hoạt động giao dịch tập trung chủ yếu ở các trái phiếu có kỳ hạn còn lại từ 1 – 2 năm. Nhóm ngân hàng và bất động sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị giao dịch.

Rủi ro chậm trả tiếp tục có dấu hiệu cải thiện trong tháng 5. Tỷ lệ chậm trả hàng năm giảm xuống còn 0,38%, thấp hơn mức 0,45% của tháng 4 và là mức thấp nhất trong vòng một năm qua. Trong tháng không ghi nhận thêm giá trị trái phiếu chậm trả mới phát sinh, qua đó kéo tỷ lệ chậm trả 12 tháng gần nhất xuống mức thấp hơn so với các tháng trước.

Từ đầu năm đến nay, chỉ có 2 trường hợp phát sinh chậm trả mới, gồm Công ty cổ phần Thủy điện Thuận Hòa Hà Giang, với giá trị chậm trả lãi 497 tỷ đồng và Công ty cổ phần Đầu tư TDG Global, với giá trị chậm trả gốc 40 tỷ đồng.

Cùng với đó, hoạt động xử lý các khoản trái phiếu chậm trả tiếp tục được cải thiện. Tính đến cuối tháng 5, số lượng trường hợp đã hoàn trả tiền cho trái chủ tăng lên 136 trường hợp, trong khi số trường hợp lùi ngày đáo hạn giảm xuống còn 41 trường hợp. Trong tháng, một số doanh nghiệp đã thực hiện hoàn trả đáng kể nghĩa vụ nợ trái phiếu, trong đó Công ty cổ phần Dịch vụ Giải trí Hưng Thịnh Quy Nhơn hoàn trả 1.175 tỷ đồng, Công ty cổ phần Kinh doanh Nhà Sunshine hoàn trả 963 tỷ đồng và Tổng Công ty cổ phần Thương mại Xây dựng hoàn trả 193 tỷ đồng./.