Mới đây, trên một hội nhóm lớn dành cho các bậc cha mẹ có con trong độ tuổi dậy thì, bài chia sẻ của một người cha về những dòng tin nhắn của con mình đã lập tức châm ngòi cho một làn sóng phẫn nộ và hoang mang tột độ. Đỉnh điểm của sự việc là những ảnh chụp màn hình cuộc trò chuyện giữa người mẹ và cậu con trai 11 tuổi được tung lên, phơi bày một thực trạng lệch lạc hành vi và khủng hoảng giáo dục nghiêm trọng.

Khi đứa trẻ 11 tuổi mang tư duy… bạo lực

Theo nội dung các tin nhắn được chia sẻ, sự việc bắt nguồn từ những mâu thuẫn rất nhỏ nhặt trong sinh hoạt hàng ngày. Người bố trong lúc thời tiết nắng nóng đã vất vả đưa đón con và có giao cho con một số việc nhà nhẹ nhàng như dọn dẹp, cất dép, hay xay nước dưa hấu.

Tuy nhiên, thay vì sự vâng lời hay thậm chí là những lời cằn nhằn cãi vã thường thấy ở tuổi dậy thì, đứa trẻ này lại phản ứng bằng một thái độ thù hằn khủng khiếp. Trong tin nhắn gửi cho mẹ, cậu bé liên tục gọi bố mình bằng những từ ngữ xúc phạm nặng nề không thể chấp nhận được.

Kinh hoàng hơn, khi không hài lòng, đứa trẻ 11 tuổi không ngần ngại bộc lộ những ý nghĩ bạo lực, độc hại đến mức cực đoan.

Sự “bình thản” đáng sợ của người mẹ: Nuông chiều hay sự bất lực đóng băng?

Nhiều cư dân mạng sau khi đọc xong đã phải thốt lên “không thể tin nổi”. Một đứa trẻ 11 tuổi, mới học lớp 5 nhưng đã nảy sinh những suy nghĩ cực đoan với người sinh ra mình. Điều khiến dư luận sốc không kém chính là thái độ phản hồi của người mẹ. Trước những lời lẽ hỗn hào của con trai, người mẹ không hề có động thái răn đe, dạy dỗ hay thiết lập lại kỷ luật nghiêm khắc ngay lập tức.

Ngược lại, người mẹ vẫn kiên nhẫn nhắn lại những dòng tin rất dài, dùng giọng điệu dỗ dành, phân trần mang tính xin xỏ, xoa dịu: “Bình thường mẹ cũng nấu cơm rửa bát…”, “Những việc bố sai cũng toàn việc nhẹ…”, “Con thấy mẹ làm cố lên con nhé”. Thậm chí khi con bất mãn, người mẹ chỉ biết buông một câu bất lực: “Coi như con là robot”.

Sự “bình thản” này đã vấp phải luồng sóng chỉ trích dữ dội từ cộng đồng mạng. Nhiều phụ huynh cho rằng chính cách giáo dục nhu nhược, thiếu nguyên tắc và buông lỏng từ bé của người mẹ đã gián tiếp nuôi dưỡng nên một đứa con ngỗ nghịch, xem thường đấng sinh thành. Khi người mẹ tự hạ thấp vai trò làm chủ của mình để thỏa hiệp với cái sai của con, ranh giới giữa “yêu thương” và “dung túng” đã hoàn toàn bị xóa nhòa.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn tâm lý, sự chịu đựng này cũng phản ánh một bi kịch khác: Có thể người mẹ đã sống trong một môi trường bị bạo lực ngôn từ quá lâu, dẫn đến việc mất đi khả năng phản kháng và không còn đủ năng lượng để thiết lập ranh giới giáo dục với con mình.

Đáng chú ý, trong các dòng tin nhắn độc thoại đầy ức chế, đứa trẻ có nhắc đến việc phải phục vụ bố vào lúc tối muộn. Ở góc độ này, nhiều người đặt nghi vấn về vai trò và lối sống của người cha trong gia đình. Phải chăng đằng sau những dòng chia sẻ đầy đau đớn trên mạng xã hội là một thực tế khác: một người bố thường xuyên say xỉn, dùng quyền lực để áp đặt, sai vặt một cách vô lý hoặc có sự thiên vị rõ rệt giữa các con?

Nền nếp, gia phong và bổn phận hiếu đạo luôn là gốc rễ của giáo dục Việt Nam. Thế nhưng hiện nay, trào lưu tôn trọng “cái tôi” của con trẻ một cách cực đoan đang khiến nhiều gia đình quên mất việc đưa các nguyên tắc ứng xử vào trong cách dạy dỗ.

Nhiều bậc cha mẹ vì mải mê với vỏ bọc hào nhoáng bên ngoài, vì “sĩ diện” mà chọn cách che giấu, âm thầm chịu đựng sự bất ổn của con cái thay vì đối diện với sự thật. Đứa trẻ trong câu chuyện trên rõ ràng đang gặp những bất ổn tâm lý hành vi cực kỳ nghiêm trọng. Những từ ngữ thô tục, tư duy bạo lực ấy không tự nhiên sinh ra; chúng là sản phẩm của sự tiêm nhiễm từ môi trường mạng độc hại hoặc từ chính những rạn nứt, cãi vã của người lớn mà không được kiểm soát.

Câu chuyện đau lòng này là lời cảnh tỉnh đắt giá cho tất cả những ai đang làm cha, làm mẹ: Hãy chú ý đến con từ những phản ứng nhỏ nhất: một ánh mắt, một nụ cười, một sự thay đổi cảm xúc để kịp thời định hướng. Yêu thương phải đi đôi với kỷ luật. Đừng để quyền lợi của con quá lớn mà quên đi bổn phận làm con.

Khi con trẻ có dấu hiệu bất ổn về tâm lý và ngôn từ, thay vì thỏa hiệp hoặc dùng đòn roi bộc phát, hãy tìm kiếm sự can thiệp từ các chuyên gia tâm lý trước khi mọi chuyện quá muộn. Đừng để đến một ngày, những người làm cha mẹ phải đau đớn bất lực nhìn đứa con mình mang nặng đẻ đau quay lại coi mình như kẻ thù.