Trong những ngày hè oi bức, một ly nước mía mát lạnh thường là lựa chọn yêu thích của nhiều người. Vị ngọt thanh tự nhiên cùng cảm giác giải khát tức thì khiến thức uống dân dã này trở thành “cứu tinh” của không ít người giữa thời tiết nắng nóng.

Tuy nhiên, nước mía có thực sự là thức uống lành mạnh như nhiều người vẫn nghĩ? Theo các chuyên gia dinh dưỡng, câu trả lời là “có”, nhưng đi kèm với đó là một số lưu ý quan trọng mà người tiêu dùng không nên bỏ qua.

Một ly nước mía chứa lượng đường không hề thấp

Trong một chia sẻ gần đây trên Instagram, chuyên gia dinh dưỡng Nmami Agarwal, người Ấn Độ, cho biết một ly nước mía cỡ vừa có thể chứa khoảng 25-30 gram đường tự nhiên.

Phần lớn lượng đường này là sucrose (đường mía), bên cạnh một lượng nhỏ glucose và fructose. Nếu quy đổi, con số này tương đương khoảng 5-6 thìa cà phê đường.

Điều đáng chú ý là lượng đường trong nước mía tồn tại dưới dạng lỏng. Khi đi vào cơ thể, chúng được hấp thu nhanh hơn so với nhiều thực phẩm dạng rắn, từ đó tạo cảm giác tỉnh táo và cung cấp năng lượng gần như tức thời.

Đó cũng là lý do nhiều người cảm thấy cơ thể như được “nạp pin” nhanh chóng sau khi uống một ly nước mía giữa ngày hè nóng nực hoặc sau khi vận động ngoài trời.

Không chỉ có đường, nước mía còn chứa một số dưỡng chất có lợi

Mặc dù thường bị “gắn mác” là thức uống nhiều đường, nước mía thực tế vẫn chứa một số thành phần dinh dưỡng đáng chú ý.

Theo chuyên gia, nước mía cung cấp một lượng nhỏ kali, khoáng chất đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cân bằng điện giải, hỗ trợ hoạt động của cơ bắp và hệ thần kinh.

Bên cạnh đó, loại đồ uống này còn chứa polyphenol và một số hợp chất chống oxy hóa tự nhiên có nguồn gốc thực vật. Các chất này được cho là có khả năng hỗ trợ bảo vệ tế bào trước tác động của stress oxy hóa, tình trạng thường gia tăng khi cơ thể phải tiếp xúc với nhiệt độ môi trường cao trong thời gian dài.

Dù hàm lượng các vi chất này không quá lớn, chúng phần nào giúp nước mía trở thành lựa chọn dinh dưỡng hơn so với nhiều loại nước ngọt công nghiệp chứa đường tinh luyện.

Vì sao không nên uống nước mía quá thường xuyên?

Tuy có những giá trị dinh dưỡng nhất định, nước mía vẫn không phải là thức uống nên sử dụng với tần suất cao mỗi ngày.

Nguyên nhân nằm ở việc phần lớn chất xơ của cây mía đã bị loại bỏ trong quá trình ép lấy nước. Trong khi đó, hàm lượng protein và chất béo trong nước mía gần như không đáng kể.

Sự thiếu vắng chất xơ khiến lượng đường được hấp thu nhanh vào máu, làm đường huyết tăng tương đối nhanh sau khi uống. Điều này giúp cơ thể có cảm giác tràn đầy năng lượng trong thời gian ngắn nhưng cũng có thể dẫn tới hiện tượng giảm năng lượng sau đó.

Nhiều người từng trải qua cảm giác tỉnh táo ngay sau khi uống nước mía nhưng chỉ vài giờ sau lại thấy mệt mỏi, buồn ngủ hoặc thiếu tập trung. Đây là phản ứng khá phổ biến khi cơ thể tiếp nhận lượng đường đơn tương đối lớn trong thời gian ngắn.

Chuyên gia Nmami Agarwal ví nguồn năng lượng từ nước mía giống như “một màn pháo hoa rực rỡ”, bùng sáng nhanh nhưng khó duy trì lâu dài. Trong khi đó, những thực phẩm giàu chất xơ, protein và chất béo lành mạnh thường cung cấp nguồn năng lượng ổn định hơn.

Những đối tượng cần thận trọng khi uống nước mía

Không phải ai cũng phù hợp để sử dụng nước mía thường xuyên. Theo chuyên gia dinh dưỡng, những người đang gặp tình trạng kháng insulin, tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường cần đặc biệt lưu ý. Việc bổ sung lượng đường lớn dưới dạng đồ uống có thể khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn.

Ngoài ra, một số người mắc bệnh trào ngược dạ dày – thực quản cũng nên theo dõi phản ứng của cơ thể khi sử dụng nước mía, bởi lượng đường cao đôi khi có thể làm gia tăng cảm giác khó chịu ở đường tiêu hóa.

Đối với các nhóm đối tượng này, việc tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng thường xuyên là điều cần thiết.

Uống nước mía thế nào để có lợi cho sức khỏe?

Các chuyên gia cho rằng điều quan trọng không nằm ở việc loại bỏ hoàn toàn nước mía khỏi chế độ ăn, mà là sử dụng hợp lý.

Người khỏe mạnh hoàn toàn có thể thưởng thức nước mía như một thức uống giải khát trong mùa hè, miễn là duy trì lượng vừa phải và không xem đây là nguồn bổ sung nước chính hằng ngày.

Để hạn chế lượng đường nạp vào cơ thể, mỗi lần chỉ nên uống một ly nhỏ, tránh uống nhiều lần trong ngày. Đồng thời, nên ưu tiên nước mía tươi, đảm bảo vệ sinh và hạn chế thêm các loại siro hoặc đường bổ sung.

Việc kết hợp nước mía với chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn đạm chất lượng cũng giúp cơ thể duy trì năng lượng ổn định hơn.

Có thể nói rằng, nước mía là thức uống truyền thống mang lại cảm giác giải nhiệt hiệu quả trong những ngày nắng nóng. Ngoài nguồn năng lượng nhanh từ đường tự nhiên, loại đồ uống này còn cung cấp một số khoáng chất và hợp chất chống oxy hóa có lợi.

Tuy nhiên, với khoảng 25-30 gram đường trong mỗi ly, nước mía vẫn nên được sử dụng ở mức độ vừa phải. Đối với người mắc các rối loạn chuyển hóa như đái tháo đường hoặc kháng insulin, việc thận trọng khi sử dụng là điều cần thiết.

Một ly nước mía có thể giúp cơ thể cảm thấy dễ chịu hơn trong ngày hè, nhưng xét về lâu dài, chế độ ăn cân bằng và lối sống lành mạnh mới là chìa khóa quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe.

(Ảnh minh hoạ: Internet)

(Nguồn: NDTV)