Thị trường chứng khoán Việt Nam khởi động tuần mới không mấy tích cực. Đóng cửa phiên 8/6, VN-Index “rơi tự do” gần 50 điểm, lùi về vùng 1.790 điểm. Đây là phiên giảm sâu nhất kể từ cuối tháng 3, đồng thời kéo chỉ số chính của thị trường xuống mức thấp nhất trong gần 2 tháng.
Dù mặt bằng giá đã chiết khấu đáng kể sau nhịp điều chỉnh, dòng tiền bắt đáy vẫn tỏ ra khá thận trọng. Thanh khoản không tăng đột biến trong phiên lao dốc, với giá trị khớp lệnh chỉ quanh 16.000 tỷ đồng, cho thấy tâm lý nhà đầu tư vẫn nghiêng về phòng thủ hơn là giải ngân mạnh.
Nhà đầu tư cần biết “hãm phanh” đúng lúc
Sau nhịp giảm mạnh, tâm lý phổ biến của nhà đầu tư thường là tìm điểm bắt đáy. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Trọng Đình Tâm , chuyên gia chứng khoán, điều quan trọng hơn trong giai đoạn thị trường khó lường là giữ kỷ luật với danh mục. Nhà đầu tư không chỉ cần biết chọn đúng cổ phiếu ở pha tăng, mà còn phải biết “hãm phanh” đúng lúc để bảo toàn lợi nhuận và tránh các quyết định cảm tính.
Theo ông Tâm, đây không phải là nguyên tắc mới, mà là kinh nghiệm đã được đúc kết qua nhiều thế hệ nhà đầu tư, từ thời Jesse Livermore đến các phương pháp đầu tư hiện đại như CANSLIM hay SEPA.
Vị chuyên gia cho rằng thị trường chứng khoán luôn mang tính “tương đối”. Dù nhà đầu tư sử dụng phương pháp cơ bản, kỹ thuật hay các mô hình đã được nghiên cứu chuyên sâu, vẫn luôn tồn tại xác suất sai. Thực tế thị trường có hàng triệu biến số và luôn thay đổi, vì vậy việc mua xong cổ phiếu nhưng diễn biến không đúng kỳ vọng là điều khó tránh.
Do đó, một nguyên tắc đơn giản nhưng quan trọng được nhấn mạnh là: “Đúng thì ưu tiên nắm giữ, còn sai thì cắt càng sớm càng tốt”. Đây là cách để nhà đầu tư tối ưu hiệu suất danh mục, thay vì cố chấp giữ các vị thế đã đi ngược kịch bản ban đầu.
VN-Index có thể xuất hiện nhịp hồi kỹ thuật nhưng chưa thể trở lại pha tăng rực rỡ
Dự báo diễn biến tiếp theo sau phiên giảm sâu, vị chuyên gia cho rằng VN-Index có thể tiến gần hơn đến khả năng xuất hiện một nhịp hồi kỹ thuật. Tuy nhiên, nhịp hồi này nếu có vẫn nằm trong xu hướng giảm ngắn hạn hiện hữu, thay vì xác nhận thị trường đã quay lại pha tăng mạnh.
“Nhìn xa hơn, VN-Index đang vận động trong một kênh sideway biên rộng trong nhiều tháng qua. Điều này đồng nghĩa thị trường không hoàn toàn bước vào xu hướng giảm dài hạn, nhưng cũng chưa đủ điều kiện để trở lại một pha tăng bền vững trên diện rộng“, ông Tâm chỉ rõ.
Trong bối cảnh đó, cơ hội có thể mở ra với nhóm nhà đầu tư giao dịch ngắn hạn, đặc biệt là các chiến lược trading T+. Nhà đầu tư có thể theo dõi những cổ phiếu có chỉ báo động lượng rơi sâu vào vùng quá bán, hoặc các cổ phiếu giữ giá tốt hơn so với mặt bằng chung của thị trường.
Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý việc tham gia cần có chọn lọc và kỷ luật, bởi trạng thái hồi kỹ thuật trong xu hướng giảm ngắn hạn thường có biên độ nhanh, rủi ro cao và không phù hợp với tâm lý mua đuổi.
Ở góc nhìn vĩ mô, thị trường tài chính toàn cầu vẫn đối mặt với nhiều biến số. Kịch bản Fed có thể duy trì hoặc thậm chí quay lại tăng lãi suất, diễn biến khó lường tại Trung Đông, cùng các áp lực về tỷ giá và lạm phát khiến chính sách tiền tệ tại Việt Nam chỉ có thể duy trì ở trạng thái “linh hoạt” thay vì nới lỏng rõ rệt.
Trong bối cảnh đó, ông Tâm cho rằng việc thị trường quay lại một pha tăng rực rỡ là điều không dễ dàng , trừ khi chỉ số tiếp tục được kéo bởi một số cổ phiếu trụ. Với phần còn lại của thị trường, trạng thái phân hóa và dao động trong biên rộng có thể còn kéo dài.
Do đó, nhà đầu tư cần làm quen với một giai đoạn mà VN-Index không tăng đều theo kiểu “mua là thắng”, mà vận động giằng co trong biên độ lớn. Đây là môi trường đòi hỏi nhà đầu tư phải cân đối tỷ trọng hợp lý, lựa chọn điểm mua kỹ hơn và không sử dụng đòn bẩy quá mức.
Tựu chung lại, nếu thị trường đang trong trạng thái sideway biên rộng, nhà đầu tư cần tránh hai sai lầm phổ biến: không mua đuổi khi cổ phiếu vừa breakout thiếu xác nhận, và cũng không bán bằng mọi giá trong những phiên giảm sâu nếu cổ phiếu vẫn giữ được nền tảng và chưa vi phạm nguyên tắc quản trị rủi ro.
Nói cách khác, chiến lược phù hợp lúc này không phải là cố đoán đáy của VN-Index, mà là quản trị danh mục chặt chẽ, giữ tỷ trọng linh hoạt và chỉ giải ngân khi cổ phiếu xuất hiện điểm mua có xác suất tốt hơn.
