Định giá hấp dẫn hơn, thị trường chờ động lực từ cải cách

Thị trường chờ lực cầu mới

Theo đánh giá của SGI Capital, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đối mặt với áp lực cung lớn trong bối cảnh dòng tiền mới chưa xuất hiện rõ nét. Dù thị trường chứng khoán Việt Nam đã được FTSE xác nhận lộ trình nâng hạng, khối ngoại vẫn duy trì xu hướng bán ròng mạnh từ đầu năm. Cùng với đó, nguồn cung mới từ các đợt phát hành thêm và IPO liên tục gia tăng, ước khoảng 15.000 – 30.000 tỷ đồng mỗi tháng, buộc các quỹ đầu tư và nhà đầu tư phải cơ cấu lại danh mục hiện hữu để tham gia các cơ hội mới.

Trong bối cảnh đó, mặt bằng định giá hấp dẫn hơn cùng kỳ vọng tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục đóng vai trò nâng đỡ tâm lý nhà đầu tư trong nước. Tuy nhiên, thanh khoản thị trường đã giảm xuống mức thấp nhất trong 2 năm, trong khi dư nợ cho vay ký quỹ tăng cao cho thấy khả năng hấp thụ nguồn cung mới của dòng tiền nội đang suy yếu.

Diễn biến này cũng phản ánh thực tế, dù lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp niêm yết trong quý I/2026 tiếp tục tăng trưởng tích cực, giá cổ phiếu không còn phản ứng mạnh với các thông tin hỗ trợ. Không ít doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng, nhưng giá cổ phiếu vẫn đi ngang hoặc giảm sau đó.

Theo SGI Capital, điều này cho thấy sức mua tiềm năng trên thị trường không còn dồi dào như trước, đồng thời nhà đầu tư đang thận trọng hơn với triển vọng tăng trưởng trong thời gian tới, nhất là khi áp lực lãi suất và lạm phát được dự báo ảnh hưởng rõ hơn đến các nhóm ngành như ngân hàng, chứng khoán và bất động sản trong nửa cuối năm.

Chuyên gia của SGI Capital cho rằng, để lý giải sự suy giảm thanh khoản trên các thị trường tài sản lớn như chứng khoán và bất động sản, cần nhìn lại giai đoạn 2020 – 2025 khi chính sách tiền tệ được nới lỏng mạnh và lãi suất duy trì ở mức thấp. Nguồn vốn giá rẻ được bơm ra nhằm hỗ trợ tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế khó khăn đã góp phần đẩy giá nhiều loại tài sản tăng mạnh.

Tuy nhiên, giá tài sản tăng cao cũng kích thích nguồn cung mở rộng nhanh chóng. Hệ quả là thị trường hiện bước vào giai đoạn nguồn cung tăng mạnh với lượng phát hành cổ phiếu, IPO, thoái vốn của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán và nguồn cung bất động sản đều gia tăng với quy mô lớn.

Trong khi đó, khả năng hấp thụ của dòng tiền và tín dụng không tăng tương ứng. Dư nợ tín dụng, trái phiếu doanh nghiệp và vay ký quỹ phục vụ đầu tư tài sản đã tăng lên mức cao trong nhiều năm qua. Theo SGI Capital, sự mất cân đối giữa cung tài sản và dòng tiền đang khiến thanh khoản suy giảm, lãi suất có xu hướng tăng và tạo áp lực lên giá các loại tài sản.

Thực tế từ đầu năm đến nay, nhiều kênh đầu tư lớn như chứng khoán, bất động sản, vàng hay tài sản số đều gặp khó khăn, khi đồng thời suy giảm về giá và thanh khoản. Trên cơ sở đó, SGI Capital tiếp tục duy trì quan điểm thận trọng, cho rằng chu kỳ tiền rẻ đã kết thúc và tiền mặt đang dần trở thành tài sản có giá trị hơn trong bối cảnh thanh khoản ngày càng thắt chặt.

Cải cách mở đường cho nâng hạng

Dù thận trọng với diễn biến ngắn hạn, nhiều tổ chức phân tích vẫn cho rằng, các yếu tố nền tảng của nền kinh tế và thị trường vốn đang tiếp tục được củng cố. Ở góc nhìn dài hạn hơn, báo cáo chiến lược nửa cuối năm 2026 của Chứng khoán SSI đưa ra nhận định, nền tảng cải cách và tăng trưởng của Việt Nam vẫn đang tiếp tục được củng cố.

Theo SSI, năm 2026 được xác định là năm bản lề, tạo nền tảng cho những bước đột phá lớn hơn trong giai đoạn 2027 – 2030. Nhiều nhiệm vụ liên quan đến hạ tầng, bất động sản, quy hoạch đất đai, số hóa hồ sơ địa chính, xử lý các dự án năng lượng tái tạo và hạ tầng chậm triển khai đang được thúc đẩy cùng với mục tiêu cắt giảm mạnh thời gian thực hiện thủ tục hành chính và loại bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Đáng chú ý, các nhiệm vụ có tác động trực tiếp tới thị trường tài chính vẫn đang được triển khai. Trong đó có đề án hiện đại hóa hệ thống ngân hàng và chương trình cải cách toàn diện thị trường vốn. Bên cạnh đó, kế hoạch đẩy nhanh tái cơ cấu, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, thoái vốn nhà nước và định hướng tái cấu trúc Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) theo mô hình quỹ đầu tư quốc gia được kỳ vọng sẽ góp phần gia tăng nguồn cung cổ phiếu chất lượng, cải thiện thanh khoản và nâng cao chiều sâu của thị trường.

Cũng theo SSI, quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là hoàn thiện cơ chế giao dịch và hạ tầng thị trường, thì hiện nay, vấn đề quan trọng hơn là nâng cao khả năng đầu tư thông qua việc gia tăng nguồn cung cổ phiếu chất lượng cao, có thanh khoản tốt và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng đủ lớn.

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng khi MSCI dự kiến công bố kết quả rà soát phân loại thị trường thường niên trong tháng 6. Dù vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam tính đến giữa tháng 5/2026 đã đạt khoảng 410 tỷ USD, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng vẫn là hạn chế lớn, nhất là tại nhiều doanh nghiệp nhà nước đã cổ phần hóa, nơi Nhà nước hoặc cổ đông chi phối vẫn nắm giữ phần lớn vốn.

Nhóm nghiên cứu của SSI cho rằng, việc mở rộng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng thông qua phát hành thêm, phát hành riêng lẻ, ESOP hoặc giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước sẽ góp phần cải thiện thanh khoản, tăng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và nâng cao sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam trong tiến trình hướng tới mục tiêu nâng hạng lên thị trường mới nổi./.