Nỗi đau của người ở lại

Những bức ảnh là thứ đầu tiên ông Prahlod Thakur nhìn thấy khi thức dậy.

Những bức ảnh được treo trên những bức tường màu xanh lá cây tươi sáng, bong tróc của căn nhà nhỏ ở Ahmedabad của ông, giữa những biểu tượng tôn giáo, đồ dùng bằng đồng thau và những bức chân dung gia đình đã phai màu. Một khung ảnh lưu giữ khuôn mặt vợ ông, Sarlaben. Một khung khác cho thấy cháu gái ông, Aadhya, mặc váy trắng và đang mỉm cười.

Cả hai đều đang ở trong khu ký túc xá của trường Cao đẳng Y tế BJ, cách sân bay Ahmedabad chưa đầy 2km, khi một máy bay của hãng Air India đâm vào đó vào tháng 6 năm ngoái. Có 260 nạn nhân – 241 người trên máy bay. Sarlaben và Aadhya nằm trong số 19 người thiệt mạng dưới mặt đất.

Một năm trôi qua, nỗi mất mát vẫn còn nguyên vẹn.

“Tôi nhớ họ lắm,” Thakur nói. “Tôi nhìn ảnh và thấy muốn khóc.”

Các nhà điều tra dự kiến sẽ sớm công bố báo cáo về vụ tai nạn. Phần lớn sự chú ý trong năm qua tập trung vào các hành khách trên chuyến bay đến London và những câu hỏi chưa được giải đáp xung quanh những giây phút cuối cùng của chuyến bay.

Tại Ahmedabad, một câu hỏi khác vẫn còn đó: điều gì sẽ xảy ra với một nơi sau khi thảm họa trở thành một phần của cuộc sống thường nhật?

Không giống như hầu hết các hiện trường thảm họa, nơi những vết sẹo cuối cùng sẽ biến mất, tại trường Cao đẳng Y khoa BJ, nỗi đau buồn đã trở thành một phần thường trực.

Một năm trôi qua, nhà trọ bị máy bay đâm trúng vẫn đứng đó như một vết thương hở. Các tầng trên bị xé toạc hướng lên trời, bê tông treo lơ lửng thành từng mảng lởm chởm và cầu thang đen kịt khói biến mất vào bóng tối. Muội than bám đầy trên tường, trong khi vali và quần áo vẫn bị vùi lấp dưới bụi, gạch vụn và thép cong vênh.

Các quan chức đã phê duyệt kế hoạch phá dỡ khu nhà trọ bị hư hại và xây dựng một khu nhà trọ mới. Tuy nhiên, hiện tại, đống đổ nát vẫn còn đó.

Sinh viên đi ngang qua ký túc xá trên đường đến lớp học, thỉnh thoảng máy bay lại rú ga phía trên. Trong nhiều thập kỷ, âm thanh đó hòa vào tiếng ồn nền của thành phố, quen thuộc và bình thường như tiếng xe cộ trên đường phố.

Ông Thakur nói rằng kể từ sau vụ tai nạn, nó mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.

“Mỗi khi máy bay bay qua, chúng tôi đều cảm thấy nỗi đau tương tự,” ông nói. “Chúng tôi thậm chí không dám nhìn lên bầu trời.”

Trong suốt 15 năm, gia đình này điều hành dịch vụ cung cấp suất ăn trưa cho các bác sĩ tại các bệnh viện liền kề, nấu nướng và giao đồ ăn khắp khuôn viên y tế. Cô cháu gái hai tuổi của họ dành phần lớn thời gian ở đó, hiếm khi rời khỏi bà ngoại.

Bữa trưa đang được phục vụ tại nhà ăn khi máy bay gặp nạn. Sarlaben đang làm việc ở đó và khi Aadhya cần đi vệ sinh, bà ấy đã đưa cô bé lên tầng trên. Vài khoảnh khắc sau, máy bay lao xuống.

Thakur, người đang làm việc ở một tòa nhà khác, đã bỏ lại mọi thứ và chạy về phía làn khói. Giờ đây ông chỉ còn nhớ những mảnh ký ức vụn vặt: vụ nổ, sức nóng, những bình gas vương vãi khắp nhà bếp và cảnh ông tuyệt vọng tìm kiếm từ phòng này sang phòng khác, gọi tên vợ: “Sarla, Sarla.”

Xung quanh ông, những người sống sót lảo đảo bước ra từ đống đổ nát trong khi những người khác vẫn bị mắc kẹt bên trong khi các đội cứu hộ vật lộn với khói và mảnh vỡ. Trong gần một tuần, gia đình đã tìm kiếm khắp các bệnh viện, khu điều trị và trại cứu trợ trên khắp Ahmedabad, theo đuổi những tin đồn và liên tục đặt cùng một câu hỏi. Sáu ngày sau, họ tìm thấy Sarlaben và Aadhya trong nhà xác của một bệnh viện.

Ngày nay, mỗi khi nghĩ về Aadhya, Thakur lại nhớ đến những chiếc bánh quy ông mang về nhà và cách cô bé chạy vào vòng tay ông. Còn khi nhắc đến Sarlaben, ông nhớ về một người phụ nữ đã dành phần lớn cuộc đời mình để nuôi sống người khác.

“Ai cũng quý mến bà ấy,” ông nói. “Bà ấy là một người phụ nữ rất tốt.”

Những ký ức vẫn ám ảnh

Gần như cùng lúc Thakur chạy về phía làn khói, các sinh viên bên trong nhà ăn đang cố gắng hiểu chuyện gì đã xảy ra.

Arman Khan Pathan đến muộn bữa trưa. Người bạn thân nhất của anh, Aditya Dayal, còn đến muộn hơn nữa.

Vài phút ngắn ngủi đó sẽ chia tách trải nghiệm của họ về vụ tai nạn, nhưng không chia tách ký ức của họ về nó.

Pathan vừa ngồi xuống ăn thì một tiếng nổ chói tai vang lên. Vài khoảnh khắc sau, một phần tòa nhà sụp đổ xung quanh anh, và một chiếc bàn đè lên chân anh. Khi các bình gas phát nổ và bụi tràn ngập căn phòng, lực lượng cứu hộ bị đẩy lùi bởi những vụ nổ mới. Bị mắc kẹt và khó thở, Pathan đập vỡ cửa sổ bằng nắm đấm trần.

“Trời tối đen như mực,” anh nhớ lại. “Tôi như nghẹt thở.”

Đến khi lực lượng cứu hộ giải cứu được anh, Dayal đã đến hiện trường.

Anh nhớ lại khói bốc lên nghi ngút từ tòa nhà nơi anh và bạn bè thường ăn gần như mỗi ngày. Học sinh chạy tán loạn, cố gắng hiểu chuyện gì đã xảy ra.

Cùng với những người khác, Dayal đã giúp khiêng Pathan trên một tấm nệm và đưa lên xe cứu thương.

Một năm sau, ngồi trong phòng trọ, hai người bạn vẫn nhớ như in những thi thể được đưa đến chiều hôm đó. Là những bác sĩ thực tập, họ không xa lạ gì với cái chết, nhưng không gì có thể chuẩn bị cho họ đối mặt với điều này.

Nhiều nạn nhân bị cháy đen đến mức không thể nhận dạng. Dayal nói rằng mùi hôi vẫn còn vương vấn rất lâu sau khi anh rời đi – và thỉnh thoảng vẫn bất ngờ quay trở lại.

“Nó khiến tôi muốn nôn mửa,” anh nhớ lại.

Cuộc trò chuyện chuyển sang những người bạn mà họ đã mất. Pathan nhắc đến một người bạn cùng lớp, là người anh trai duy nhất của nhiều em gái, là đứa con mà cả gia đình đặt rất nhiều hy vọng. Giống như bao người khác, cậu ấy đã dành nhiều năm nỗ lực vì một tương lai tan biến trong tích tắc.

Đối với một số người, vụ tai nạn vẫn còn ảnh hưởng theo một cách khác.

Brijesh, người đang đi xe máy đến nhà ăn cùng hai người bạn khi máy bay rơi, vẫn đang phải điều trị vật lý trị liệu vì vết bỏng. Cậu phải mặc quần áo bó sát trong cái nóng oi bức của Ahmedabad và chật vật khi lật trang sách giáo khoa. “Chuyện đã xảy ra rồi,” cậu nói. “Biết làm sao được?”

Thỉnh thoảng anh ta đi ngang qua đống đổ nát. Giống như nhiều sinh viên khác, anh ta có thói quen ngoảnh mặt đi, như thể tòa nhà sẽ biến mất nếu anh ta không chịu nhìn nhận nó.

Những người sống xung quanh trường đại học có ít sự lựa chọn hơn.

Chiều hôm xảy ra vụ tai nạn, Vijay đang ở nhà, cách đó khoảng 200 mét, thì nghe thấy một tiếng nổ. Anh vội vàng nhảy lên xe máy và hướng về phía nguồn phát ra tiếng nổ. Khi anh đến nơi, chiếc máy bay đã tan nát và lửa đang lan nhanh khắp các tòa nhà.

Trong nhiều giờ liền, khu phố trở thành một vùng cứu hộ khi người dân cùng với lính cứu hỏa, binh lính và nhân viên cứu hộ khẩn cấp mang chăn và nước, che phủ thi thể và giúp đỡ những người sống sót.

Những hình ảnh đó vẫn ám ảnh anh ấy.

“Đi đâu tôi cũng thấy lửa,” Vijay nói. “Đầu người, tay người.”

Những tuần sau đó, sự chú ý của thành phố dần chuyển sang những việc khác. Xe cứu thương rời đi. Các đoàn truyền hình cũng vậy. Sự khẩn cấp từng bao trùm khuôn viên trường nhường chỗ cho công việc khó khăn hơn là xử lý hậu quả.

Tiến về phía trước không có nghĩa là bỏ lại phía sau

Tại trường Cao đẳng Y tế BJ, cuộc sống lại phải tiếp diễn.

Và phần lớn gánh nặng dồn lên vai Meenakshi Parikh, trưởng khoa, người phải duy trì hoạt động của trường y ngay cả khi trường đang phải đối mặt với nỗi đau buồn tột cùng.

Nhìn lại, bà nhớ không chỉ một mà nhiều bi kịch đan xen vào nhau: cha mẹ tìm kiếm con cái, sinh viên hồi phục sau chấn thương, nhân viên làm việc quá sức và gia đình chờ đợi kết quả xét nghiệm ADN.

“Một phần trong tôi bận tâm với những việc cần phải làm,” bà ấy nói. “Phần khác thì cố gắng hiểu chuyện gì đã xảy ra.”

Có một cuộc trò chuyện vẫn còn đọng lại trong tâm trí bà.

Một người đàn ông mất con trai, con dâu và cháu gái đã nhất quyết không rời đi cho đến khi được nhìn thấy thi thể của họ. Các quan chức giải thích rằng cần phải xét nghiệm ADN để xác nhận danh tính của họ.

“Đôi mắt của tôi chính là bằng chứng ADN,” ông nói với họ, khẳng định rằng ông sẽ nhận ra gia đình mình bất kể họ trong tình trạng nào.

Parikh dừng lại một chút khi nhớ lại chuyện đó. “Tôi hiểu được ý anh ấy.”

Dần dần, nhịp sống sinh viên trở lại bình thường. Các lớp học tiếp tục, kỳ thi được tổ chức và sinh viên mới đến.

Khi ngày kỷ niệm 12 tháng 6 đến gần, trường đã lên kế hoạch tổ chức buổi cầu nguyện, chiến dịch hiến máu và trồng cây tưởng nhớ những người đã khuất.

Tuy nhiên, theo Parikh, tiến về phía trước không có nghĩa là bỏ lại phía sau.

“Không có khoảnh khắc nào mà tôi cảm thấy mình đã hoàn toàn vượt qua được chuyện đó,” bà ấy nói. “Đó là một quá trình dần dần để trở lại cuộc sống bình thường.”

Trở về nhà, Thakur cũng đang cố gắng làm điều tương tự.

Ông với tay lấy điện thoại. Có một video ông thường xem, được quay vào ngày trước khi vụ tai nạn xảy ra.

Trong bức ảnh, Aadhya cẩn thận đút cho bà ngoại một miếng thức ăn nhỏ. Bà Sarlaben mỉm cười.

Bên ngoài, một chiếc máy bay khác đang bay ngang bầu trời Ahmedabad.

Ông Thakur không ngẩng đầu lên.

Nguồn: BBC