Hoàn thiện quy trình ngân sách để nâng cao chất lượng điều hành

Bổ sung quy định về cơ chế hậu kiểm gắn với giám sát, kiểm tra

Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình, nghe Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết.

Theo tờ trình của Chính phủ, việc xây dựng Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các bước phối hợp, tham gia giữa các cơ quan của Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước và Chính phủ trong quá trình lập, thẩm tra, quyết định các kế hoạch 5 năm, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương và phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước hằng năm, trên cơ sở các quy định của pháp luật hiện hành.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình của Chính phủ.

Đồng thời, dự thảo quy định nội dung, trách nhiệm thẩm tra báo cáo của các cơ quan của Quốc hội; trách nhiệm của Kiểm toán Nhà nước; trách nhiệm xem xét, cho ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với từng báo cáo theo quy định của pháp luật hiện hành.

Dự thảo Nghị quyết đã sửa đổi, hoàn thiện một số nội dung, chỉ tiêu cho phù hợp với các quy định mới của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Luật Chuyển đổi số và các quy định về thẩm quyền quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với chi ngân sách nhà nước cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Dự thảo Nghị quyết cũng cụ thể hóa quy định đối với một số chỉ tiêu để có căn cứ thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế – xã hội và các luật chuyên ngành. Ví dụ: chi đầu tư phát triển lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chi đầu tư phát triển lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề. Đồng thời, bổ sung quy định về cơ chế hậu kiểm gắn với giám sát, kiểm tra nhằm tránh lạm dụng, bảo đảm phòng, chống lãng phí, tiêu cực.

Tại phiên họp, các đại biểu đã tập trung cho ý kiến đối với: phạm vi của dự thảo Nghị quyết; cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan trong quá trình lập, thẩm tra, quyết định các kế hoạch 5 năm, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương và phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước hằng năm trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số…

Chủ động xây dựng các kịch bản tài chính khác nhau

Phát biểu kết luận nội dung làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất sự cần thiết ban hành nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm cụ thể hóa quy trình lập, thẩm tra, quyết định các nội dung về ngân sách nhà nước, bảo đảm thực hiện Luật Ngân sách nhà nước năm 2025.

Các đại biểu tham dự phiên họp.

Đối với một số nội dung cụ thể, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện tên gọi của nghị quyết, bảo đảm phù hợp với căn cứ pháp lý và nội dung điều chỉnh. Trong quá trình hoàn thiện, cần tiếp thu ý kiến của các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trong đó có ý kiến về việc cân nhắc lược bỏ hoặc điều chỉnh một số cụm từ trong tên nghị quyết cho phù hợp, chuẩn xác.

Về phạm vi điều chỉnh, qua thảo luận tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát theo tinh thần: luật quy định thẩm quyền của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đến đâu thì nghị quyết quy định đến đó. Đối với các nội dung thuộc trách nhiệm của Chính phủ, cần bảo đảm có quy trình đồng bộ, thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội về quy trình lập, thẩm tra, quyết định ngân sách nhà nước; kết cấu nghị quyết; hệ thống mẫu biểu kèm theo. Việc rà soát, hoàn thiện cần bảo đảm đầy đủ, thống nhất, logic, tránh trùng lặp, đồng thời làm rõ cơ chế quy định trách nhiệm, phối hợp và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan của Chính phủ với các cơ quan của Quốc hội. Nội dung này nhằm phục vụ tốt hơn quá trình thẩm tra, giám sát của các cơ quan của Quốc hội.

Toàn cảnh phiên họp chiều 10/6.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng lưu ý cần tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội về việc, trên cơ sở các kế hoạch do Chính phủ trình, cần chủ động xây dựng các kịch bản tài chính khác nhau. Để làm được điều này, cần tăng cường năng lực dự báo, nhận diện sớm các rủi ro, bởi các chỉ tiêu, số liệu trong kế hoạch đều dựa trên những giả định nhất định, trong khi thực tiễn có thể diễn biến khác nhau.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Chính phủ rà soát, nghiên cứu kỹ thời điểm trình và xem xét các báo cáo, bảo đảm tính khả thi trong tổ chức thực hiện; đồng thời làm rõ trách nhiệm của Kiểm toán Nhà nước trong quy trình xem xét, thẩm tra các nội dung về ngân sách nhà nước và quyết toán ngân sách nhà nước./.