Nghị quyết số 10-NQ/TW: Bước chuyển đổi lớn về tư duy phát triển

Gần 2,1 triệu đại biểu dự Hội nghị học tập, quán triệt Nghị quyết số 10

Hội nghị có sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước và được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối từ điểm cầu chính từ Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội đến gần 35 điểm cầu của các bộ, ngành, địa phương, với gần 2,1 triệu đại biểu tham dự. Hội nghị cũng được truyền hình trực tiếp trên Đài Truyền hình Việt Nam; phát thanh trực tiếp trên Đài Tiếng nói Việt Nam; phát sóng trên các nền tảng số và tại các tỉnh, thành phố phục vụ cán bộ và Nhân dân theo dõi.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và chỉ đạo Hội nghị. Ảnh: Quochoi.vn

Tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã có bài trình bày chi tiết về những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết.

Theo Phó Thủ tướng, gần 40 năm qua, chủ trương mở cửa và thu hút đầu tư nước ngoài là một quyết sách chiến lược đúng đắn của Đảng, đưa Việt Nam trở thành điểm đến đầu tư hấp dẫn của khu vực với trên 549 tỷ USD vốn đăng ký và hơn 46 nghìn dự án còn hiệu lực.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng nêu rõ mô hình phát triển hiện nay đã bộc lộ những giới hạn khi chất lượng và sức lan tỏa của một bộ phận dự án còn thấp, liên kết với doanh nghiệp trong nước chưa chặt chẽ. Trong bối cảnh thế giới có sự phát triển đột phá của khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cùng sự tái cấu trúc các chuỗi cung ứng, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu mới: “Không chỉ là thu hút nhiều vốn hơn, mà là thu hút chất lượng cao hơn, công nghệ cao hơn, giá trị gia tăng lớn hơn và tạo sức lan tỏa mạnh hơn đối với nền kinh tế”.

Để thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, Việt Nam cần một tư duy phát triển mới đối với kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Chính từ yêu cầu đó, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW.

6 chuyển đổi lớn về tư duy phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

Một trong những thông điệp mạnh mẽ được Phó Thủ tướng đưa ra tại Hội nghị là sự thay đổi mang tính bước ngoặt về tư duy. “Nếu gần bốn mươi năm qua, nhiệm vụ trọng tâm là mở cửa để thu hút các nguồn lực quốc tế, thì trong giai đoạn mới, nhiệm vụ trọng tâm là phát huy hiệu quả các nguồn lực đó để cùng với nội lực của đất nước kiến tạo những năng lực phát triển mới của quốc gia”, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Sự thay đổi này được cụ thể hóa qua 6 chuyển đổi lớn về tư duy phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được xác định tại Nghị quyết số 10.

Đó là, chuyển từ tư duy thu hút đầu tư nước ngoài sang phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, coi đây là một bộ phận hữu cơ của nền kinh tế.

Chuyển từ coi trọng quy mô vốn sang coi trọng chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng. Trọng tâm không còn là thu hút nhiều dự án hơn, mà là lựa chọn các dự án có công nghệ tiên tiến, đổi mới sáng tạo, quản trị hiện đại, có khả năng lan tỏa và đóng góp thiết thực vào nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Chuyển từ ưu đãi theo đầu vào sang ưu đãi theo kết quả, gắn với cam kết chuyển giao công nghệ, liên kết doanh nghiệp nội và chuyển đổi xanh.

Chuyển từ phát triển FDI đơn lẻ sang phát triển đồng bộ hệ sinh thái các dòng vốn quốc tế, bao gồm cả đầu tư gián tiếp, trung tâm tài chính và khu thương mại tự do.

Chuyển từ quản lý đầu tư sang kiến tạo môi trường đầu tư và phát triển.

Chuyển từ cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương sang điều phối phát triển ở tầm quốc gia.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc trình bày tại Hội nghị. Ảnh: Đức Thanh

Báo cáo trước Hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc cho biết, Nghị quyết số 10 đặt ra các mục tiêu không chỉ dừng ở chỉ tiêu thu hút vốn, mà hướng tới nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Đến năm 2030, nước ta định hướng thu hút từ 200-300 tỷ USD vốn FDI đăng ký (thực hiện đạt 150-200 tỷ USD); 75% vốn đăng ký mới đến từ các nền kinh tế phát triển; tỷ lệ nội địa hóa các ngành chủ lực đạt 45-50% và có khoảng 10.000 doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Đặc biệt, mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán lên thị trường mới nổi trước năm 2030 sẽ tạo nền tảng thu hút mạnh mẽ dòng vốn gián tiếp quốc tế. Đến năm 2045, Việt Nam sẽ trở thành trung tâm sản xuất, dịch vụ, đổi mới sáng tạo và điều hành khu vực của nhiều tập đoàn đa quốc gia.

Các mục tiêu của giai đoạn tới được Phó Thủ tướng khái quát bằng thông điệp: “Thành công trong giai đoạn mới không được đo chủ yếu bằng số lượng dự án hay quy mô vốn thu hút, mà bằng chất lượng các dòng vốn, năng lực công nghệ, mức độ đổi mới sáng tạo, liên kết với doanh nghiệp trong nước và những đóng góp thực chất đối với sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước”.

7 nhóm nhiệm vụ đột phá để đưa Nghị quyết vào cuộc sống

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Phó Thủ tướng đã trình bày 7 nhóm nhiệm vụ đột phá chiến lược:

Thứ nhất là đổi mới tư duy, thống nhất nhận thức, khắc phục tình trạng cạnh tranh chạy theo số lượng, kiên quyết không đánh đổi môi trường, tài nguyên, an sinh xã hội để lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần.

Hai là đột phá về thể chế. Áp dụng quy trình thủ tục đầu tư đặc biệt và cơ chế ưu đãi cho dự án công nghệ chiến lược quy mô lớn, có tiềm năng dẫn dắt chuỗi cung ứng.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc trình bày tại Hội nghị. Ảnh: Đức Thanh

Ba là phát triển đồng bộ nguồn nhân lực và hạ tầng, trọng dụng chuyên gia trình độ cao, từng bước giao nhiệm vụ quản lý, nghiên cứu, vận hành chuỗi cung ứng cho người Việt Nam.

Thứ tư là định hướng thu hút đầu tư thế hệ mới, chủ động xúc tiến các lĩnh vực công nghệ nền tảng, AI, bán dẫn, chuyển đổi xanh; đồng hành cùng nhà đầu tư chiến lược.

Thứ năm là nâng cao hiệu quả lan tỏa của khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, thúc đẩy liên kết với doanh nghiệp Việt, cho phép khấu hao nhanh tài sản số và tài sản xanh.

Thứ sáu là phát triển đồng bộ đầu tư gián tiếp nước ngoài và thị trường tài chính, xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do và nâng hạng thị trường chứng khoán.

Thứ bảy là nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cơ quan liên quan trong phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Áp dụng Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư nước ngoài; kịp thời xử lý vi phạm hoặc thu hồi ưu đãi nếu không thực hiện đúng cam kết.

Theo Phó Thủ tướng, bảy nhóm nhiệm vụ trên tạo thành một chương trình hành động thống nhất, trong đó: đổi mới nhận thức là tiền đề; hoàn thiện thể chế là khâu đột phá; nhân lực và hạ tầng là nền tảng; thu hút đầu tư thế hệ mới là động lực; liên kết và đổi mới sáng tạo là mục tiêu; phát triển thị trường vốn là điều kiện huy động nguồn lực; quản trị quốc gia hiện đại là yếu tố bảo đảm cho tổ chức thực hiện thành công.

Tuy nhiên, thành công của Nghị quyết không chỉ phụ thuộc vào chất lượng của văn bản, mà quan trọng hơn là quyết tâm chính trị và hiệu quả tổ chức thực hiện. Nhấn mạnh tầm quan trọng của khâu thực thi, Phó Thủ tướng đề nghị có sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của toàn hệ thống chính trị.

Theo đó, Quốc hội khẩn trương thể chế hóa hệ thống pháp luật. Chính phủ, các bộ ngành và địa phương cụ thể hóa thành chương trình hành động rõ ràng, chủ động tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng và nguồn nhân lực. Đồng thời, Mặt trận Tổ quốc và cộng đồng doanh nghiệp cần phát huy vai trò đồng hành, giám sát và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Kết thúc bài phát biểu, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc bày tỏ tin tưởng rằng, với sự lãnh đạo của Đảng, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư, Nghị quyết số 10-NQ/TW sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống, góp phần tạo bước phát triển mới cho đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.