Biến dữ liệu thành nguồn lực cho phát triển

Bức tranh mới về chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế

Thông tin về kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026 tại Hội nghị tổng kết Tổng điều tra kinh tế năm 2026, ông Nguyễn Thanh Dương – Phó Cục trưởng Cục Thống kê, Bộ Tài chính cho biết, kết quả sơ bộ bao gồm thông tin đối với các nhóm đơn vị điều tra: doanh nghiệp và hợp tác xã; cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể phi nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản; tổ hợp tác; cơ sở hành chính, sự nghiệp và hiệp hội, tổ chức phi Chính phủ tại Việt Nam; cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng.

Trong đó, đối với khối cơ sở hành chính, sự nghiệp, số liệu sử dụng trong báo cáo được tổng hợp từ kết quả điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp do Bộ Nội vụ chủ trì thực hiện.

Nhìn chung, kết quả sơ bộ cho thấy, quy mô nền kinh tế tiếp tục được mở rộng, số lượng các đơn vị kinh tế tăng so với kỳ Tổng điều tra trước, phản ánh xu hướng phát triển của khu vực doanh nghiệp và sự chuyển dịch cơ cấu giữa các khu vực kinh tế.

Hội nghị tổng kết Tổng điều tra kinh tế năm 2026. Ảnh: Mạnh Tuấn

Tuy nhiên, mức tăng giữa các khu vực không đồng đều. Trong khi khu vực doanh nghiệp tiếp tục mở rộng cả về số lượng và lao động, thì khu vực kinh tế cá thể có dấu hiệu tăng chậm, lao động giảm, phản ánh quá trình tái cơ cấu của nền kinh tế.

Theo báo cáo kết quả Tổng điều tra kinh tế năm 2026, cả nước có gần 6,3 triệu cơ sở kinh tế đang hoạt động và có kết quả sản xuất, kinh doanh, bao gồm gần 876.200 doanh nghiệp, hợp tác xã; gần 5,3 triệu cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể; 52.200 cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng; gần 8.000 tổ hợp tác và 82.500 cơ sở hành chính, sự nghiệp, hiệp hội và tổ chức phi Chính phủ.

Khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Tính đến ngày 31/12/2025, trong hơn 1,2 triệu doanh nghiệp được thu thập thông tin trên cả nước, có 859.048 doanh nghiệp đang hoạt động có kết quả sản xuất, kinh doanh, tăng 2,4% so với năm 2024 và tăng 25,5% so với năm 2020, trong đó doanh nghiệp FDI tăng 33,9% so với năm 2020.

Khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo về số lượng với 827.500 doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 2,1% so với năm 2024 và tăng 25,4% so với năm 2020.

Điều này cho thấy sức chống chịu và khả năng thích ứng của khu vực kinh tế tư nhân trong bối cảnh môi trường kinh doanh còn biến động, đồng thời phản ánh hiệu quả của các chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp trong thời gian qua…

Dữ liệu thống kê phải được kết nối và khai thác hiệu quả

Phát biểu kết luận hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn – Trưởng ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 Trung ương nhấn mạnh, cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu, yêu cầu đề ra, bảo đảm tiến độ và chất lượng, mặc dù thời gian triển khai được rút ngắn. Kết quả điều tra sẽ đáp ứng tốt yêu cầu quản lý, điều hành và hoạch định chính sách phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn tới.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn – Trưởng ban Chỉ đạo Tổng điều tra kinh tế năm 2026 Trung ương phát biểu kết luận hội nghị. Ảnh: Mạnh Tuấn

Theo Bộ trưởng, thành công của cuộc Tổng điều tra kinh tế năm 2026 trước hết đến từ sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bài bản của Ban Chỉ đạo các cấp; công tác tập huấn, hướng dẫn được triển khai đồng bộ từ trung ương đến địa phương. Bên cạnh đó là sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương, cùng với việc khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu hành chính sẵn có, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Bộ trưởng cho rằng, kết quả sơ bộ của Tổng điều tra kinh tế năm 2026 đã phản ánh khá đầy đủ những chuyển động của nền kinh tế. Đáng chú ý, qua kết quả điều tra có thể thấy, khu vực doanh nghiệp tiếp tục mở rộng về quy mô, trong khi khu vực kinh tế cá thể giảm về số lượng lao động. Đây là cơ sở quan trọng để các bộ, ngành, địa phương đánh giá đúng thực trạng, xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội sát với thực tiễn.

Nhấn mạnh số liệu hiện nay mới là kết quả sơ bộ, Bộ trưởng yêu cầu Cục Thống kê tiếp tục khẩn trương rà soát, làm sạch dữ liệu, hoàn thiện công tác tổng hợp, phân tích để công bố kết quả chính thức theo đúng kế hoạch. Quá trình hoàn thiện phải bảo đảm tính khách quan, khoa học và minh bạch; đồng thời phân tích, giải trình rõ những chênh lệch giữa số liệu sơ bộ và số liệu chính thức (nếu có), góp phần nâng cao niềm tin của xã hội đối với công tác thống kê.

Bộ trưởng cũng yêu cầu đưa ngay kết quả Tổng điều tra kinh tế năm 2026 vào khai thác và sử dụng hiệu quả, bảo đảm dữ liệu thực sự trở thành nguồn tài nguyên quan trọng phục vụ công tác quản lý, điều hành và hoạch định chính sách. Dữ liệu cần được kết nối, chia sẻ giữa các bộ, ngành và địa phương để phục vụ xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của từng ngành, từng lĩnh vực và từng địa bàn.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng chỉ đạo Cục Thống kê tiếp tục tổng kết, rút ra bài học kinh nghiệm từ cuộc Tổng điều tra kinh tế, nhất là trong việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số vào toàn bộ quy trình thu thập, xử lý và khai thác dữ liệu./.