Kéo dòng tiền trở lại khi thanh khoản về vùng trũng

Thanh khoản về “vùng trũng”

Sau giai đoạn giao dịch sôi động, thanh khoản thị trường chứng khoán gần đây có dấu hiệu co hẹp, dòng tiền tập trung vào một số nhóm cổ phiếu và chưa lan tỏa diện rộng. Chia sẻ tại phiên thảo luận của Hội thảo “Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn” do Báo Tài chính – Đầu tư tổ chức ngày 15/7, ông Nguyễn Duy Linh – Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS) cho rằng, thanh khoản là nhiệt kế của niềm tin và chu kỳ. Theo ông Linh, thanh khoản hiện nay bị tác động bởi yếu tố chu kỳ khá nhiều trong ngắn hạn.

Thanh khoản thị trường chứng khoán gần đây trở lại vùng thấp cùng dòng tiền lan tỏa. Dù chịu ảnh hưởng bởi yếu tố chu kỳ, cần những giải pháp đồng bộ kéo niềm tin và dòng tiền.

Ông Nguyễn Duy Linh – Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS) – Ảnh: Đức Thanh

Dẫn lại phản ánh của nhiều nhà đầu tư cá nhân, lãnh đạo SHS cũng nhắc đến một thực trạng dù VN-Index đã tăng khoảng 40% kể từ đầu năm 2025, không ít tài khoản vẫn chưa tạo được lợi nhuận.

Chênh lệch giữa diễn biến của chỉ số và hiệu quả đầu tư thực tế cho thấy cơ hội sinh lời chưa được phân bổ rộng. Đà tăng có thể tập trung ở một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi nhiều nhóm ngành hoặc doanh nghiệp chưa thu hút được dòng tiền. Khi nhà đầu tư không nhìn thấy đủ cơ hội, mức độ sẵn sàng giải ngân giảm và thanh khoản khó duy trì ở mặt bằng cao.

Bên cạnh đó, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn có tính biến động của thị trường lớn, khiến việc tạo ra hiệu quả đầu tư vượt trội so với chỉ số không dễ dàng. Để giảm bớt mức độ biến động của thị trường, Tổng Giám đốc SHS nhấn mạnh vai trò then chốt của nhà đầu tư tổ chức.

“Nếu như tất cả chúng ta cùng giải quyết những giải pháp đồng bộ từ phía cầu, phía cung cùng chất lượng hàng hóa và minh bạch thị trường, tự động khi có niềm tin, dòng tiền sẽ tới và thúc đẩy thanh khoản thị trường” – ông Duy Linh nhấn mạnh.

Bài toán cơ cấu lại nguồn “hàng hoá” trên sàn

Cùng đó, chất lượng và cơ cấu hàng hóa trên thị trường cũng là yếu tố được ông Linh đề cập. Trong các cuộc tiếp xúc với tổ chức đầu tư quốc tế, SHS nhận thấy nhà đầu tư nước ngoài vẫn đánh giá cao triển vọng kinh tế Việt Nam trong khoảng 3-10 năm tới. Tuy nhiên, sự quan tâm này chưa dễ chuyển hóa thành quyết định đầu tư cụ thể.

Theo ông Linh, các danh mục tập trung nhiều vào bất động sản hoặc tài chính thường không nhận được sự chú ý lớn. Thay vào đó, dòng vốn quốc tế đang tìm kiếm doanh nghiệp thuộc những lĩnh vực như năng lượng xanh, đổi mới sáng tạo và các ngành gắn với động lực tăng trưởng mới.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Đặng Thành Tâm – Chủ tịch Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC) cho rằng, khả năng thu hút dòng tiền dài hạn phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng doanh nghiệp trên thị trường. Các công ty niêm yết phải nâng chuẩn quản trị, hoạt động hiệu quả và minh bạch hơn; quá trình cổ phần hóa cũng cần tạo thêm nguồn hàng đủ chất lượng cho nhà đầu tư. “Khi thị trường có nhiều doanh nghiệp tốt, minh bạch, nhà đầu tư sẽ có thêm niềm tin để tham gia” – ông Tâm nhấn mạnh.

Cũng theo ông Tâm, việc tái cấu trúc các kênh dẫn vốn cần đi cùng sự phân định rõ hơn về chức năng. Ngân hàng tập trung cung cấp vốn ngắn hạn và vốn lưu động, đặc biệt cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn doanh nghiệp lớn cần tăng khả năng huy động qua cổ phiếu, trái phiếu và các quỹ đầu tư.

Ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC) – Ảnh: Đức Thanh

Cần “luồng lạch” đủ sâu để đón tàu lớn

Chia sẻ về bài học trong quá trình phát triển thị trường trái phiếu chính phủ, ông Trịnh Hoài Giang – Tổng giám đốc Công ty Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HSC), trước đây, việc phát hành nhiều mã trái phiếu có quy mô nhỏ khiến giao dịch bị phân mảnh. Nhưng sau này, khi chuyển sang phát hành theo các lô chuẩn với quy mô đủ lớn, thanh khoản và khả năng hấp thụ của thị trường được cải thiện rõ rệt.

Nhìn lại thị trường chứng chỉ quỹ ETF tại Việt Nam, dù hiện có khoảng 20 quỹ ETF dựa trên nhiều bộ chỉ số, nhưng giao dịch ETF mới chiếm chưa đầy 1 – 2% tổng giao dịch thị trường. Trong khi đó, tại Hàn Quốc, tỷ lệ này có thể đạt 20 – 30%. Ông Giang cho rằng, Việt Nam cần thực hiện phân tích khoảng chênh lệch với những thị trường phát triển.

Theo quan điểm của Tổng Giám đốc HSC, chiến lược hợp lý là tập trung làm thật tốt một vài sản phẩm trọng tâm có tính thanh khoản cao. Việc bổ sung quyền chọn chỉ số cổ phiếu (stock index options) theo ông Giang có thể đưa thị trường phái sinh lên một tầm cao mới.

Cùng với ETF và sản phẩm quyền chọn chỉ số, thị trường có thể nghiên cứu hợp đồng tương lai vàng, ngoại tệ hoặc hàng hóa, nhưng phải lựa chọn theo khả năng hấp thụ và mức độ quan tâm của nhà đầu tư./.