Động lực cải cách thị trường vốn từ quá trình nâng hạng

Khẳng định vai trò kênh dẫn vốn trung và dài hạn

Phát triển đồng bộ thị trường vốn là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững. Đây là nội dung được Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Hà Duy Tùng nhấn mạnh tại Hội thảo “Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn”, do Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức ngày 23/7

“Năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026 – 2030. Trong bối cảnh đó, kinh tế vĩ mô tiếp tục duy trì ổn định, tạo nền tảng thuận lợi để thị trường chứng khoán (TTCK) và thị trường vốn phát triển” – ông Hà Duy Tùng chia sẻ.

Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Hà Duy Tùng phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Quang Thắng

Theo ông Hà Duy Tùng, đến ngày 30/6/2026, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10,8 triệu tỷ đồng, tăng 6% so với cuối năm 2025 và tương đương 82,6% GDP ước tính năm 2025. Hiện thị trường có 54 doanh nghiệp có vốn hóa trên 1 tỷ USD, trong đó 4 doanh nghiệp vượt mốc 10 tỷ USD. Quy mô thị trường trái phiếu niêm yết đạt khoảng 2,8 triệu tỷ đồng, tương đương 22,1% GDP.

Bên cạnh đó, hoạt động huy động vốn tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Tổng giá trị huy động qua cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp trong 6 tháng đầu năm đạt 325,3 nghìn tỷ đồng, tăng 15,83% so với cùng kỳ năm trước.

Những con số trên cho thấy, TTCK tiếp tục khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế, góp phần bổ sung nguồn lực cho đầu tư phát triển và giảm áp lực lên hệ thống tín dụng ngân hàng.

Lãnh đạo UBCKNN nhấn mạnh, sau gần 30 năm hình thành và phát triển, TTCK Việt Nam đã trở thành một trong những thị trường năng động của khu vực ASEAN, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc huy động nguồn lực cho nền kinh tế.

Đối với doanh nghiệp, TTCK tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn chủ sở hữu và nguồn vốn trái phiếu dài hạn để đầu tư mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, triển khai các dự án quy mô lớn mà không tạo áp lực trả nợ trong ngắn hạn. Đồng thời, sự phát triển của thị trường cũng góp phần đa dạng hóa các công cụ tài chính, nâng cao khả năng phân bổ nguồn lực và giảm thiểu rủi ro mang tính hệ thống.

Ở góc độ xã hội, TTCK là kênh chuyển hóa hiệu quả nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư thành vốn đầu tư cho sản xuất, kinh doanh, tạo cơ hội để người dân tham gia quá trình phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Quang Thắng

Ông Hà Duy Tùng cho hay, mục tiêu phát triển thị trường vốn cũng đã được xác định rõ trong Chiến lược phát triển TTCK đến năm 2030, với định hướng xây dựng thị trường ổn định, an toàn, lành mạnh, hiệu quả, bền vững, có khả năng chống chịu rủi ro cao và trở thành kênh huy động vốn trung, dài hạn chủ yếu của nền kinh tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, thời gian qua, Đảng và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển đồng bộ các loại thị trường, trong đó có thị trường vốn. Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đặt ra yêu cầu phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, hiện đại, an toàn, bền vững, giảm sự phụ thuộc vào thị trường tín dụng ngắn hạn.

Cùng với đó, Nghị quyết số 148/NQ-CP và Nghị quyết số 168/NQ-CP (năm 2026) của Chính phủ cũng yêu cầu tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, hoàn thiện cơ chế, chính sách để phát triển thị trường vốn, TTCK và thị trường trái phiếu doanh nghiệp theo hướng an toàn, minh bạch, hiệu quả, qua đó đa dạng hóa các kênh dẫn vốn cho nền kinh tế. Các nghị quyết này chính là “kim chỉ nam” cho việc thực hiện tái cấu trúc thị trường vốn Việt Nam.

Tiếp tục hoàn thiện thị trường theo chuẩn mực quốc tế

Đề cập việc FTSE Russell nâng hạng TTCK Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026, ông Hà Duy Tùng cho rằng, đây là dấu mốc có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của thị trường vốn Việt Nam.

Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, nhiều tổ chức quốc tế dự báo, việc nâng hạng có thể giúp Việt Nam thu hút thêm hàng tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài trong dài hạn. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của quá trình nâng hạng không chỉ nằm ở dòng vốn ngoại, mà còn ở động lực cải cách mà sự kiện này mang lại. Việc nâng hạng góp phần nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam trên thị trường tài chính quốc tế, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn quốc tế với chi phí hợp lý hơn.

Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch UBCKNN cũng lưu ý, để duy trì vị thế thị trường mới nổi theo tiêu chuẩn của các tổ chức xếp hạng uy tín như FTSE Russell hay MSCI, Việt Nam cần tiếp tục đổi mới tư duy quản lý theo hướng kiến tạo phát triển, tăng cường quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế, đồng thời quyết liệt tháo gỡ các rào cản còn tồn tại.

Khẳng định phát triển thị trường vốn là nhiệm vụ của cả hệ thống tài chính, cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, lãnh đạo UBCKNN tin tưởng, với sự chỉ đạo của Đảng, Chính phủ, Bộ Tài chính cùng sự đồng hành của các thành viên thị trường, thị trường vốn Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển theo hướng minh bạch, an toàn, hiệu quả và đóng góp ngày càng quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế – xã hội của đất nước./.