Nâng hạng thị trường chứng khoán tạo động lực cải cách thị trường vốn

Hoàn thiện thể chế phát triển thị trường vốn bền vững

Phát biểu tại Hội thảo “Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn” ngày 23/7, ông Hà Duy Tùng – Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, năm 2026 là năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026 – 2030. Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, thị trường chứng khoán và thị trường vốn có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển.

Đến cuối tháng 6/2026, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10,8 triệu tỷ đồng, tương đương 82,6% GDP; quy mô thị trường trái phiếu niêm yết đạt khoảng 2,8 triệu tỷ đồng, tương đương 22,1% GDP. Trong 6 tháng đầu năm, tổng giá trị huy động vốn qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp đạt hơn 325 nghìn tỷ đồng, tăng gần 16% so với cùng kỳ năm trước.

Đến cuối tháng 6/2026, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 10,8 triệu tỷ đồng, tương đương 82,6% GDP. Ảnh: An Thư

Theo ông Hà Duy Tùng, những kết quả trên cho thấy thị trường chứng khoán đang từng bước khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn của nền kinh tế, góp phần bổ sung nguồn lực cho đầu tư phát triển và giảm áp lực cung ứng vốn từ hệ thống tín dụng ngân hàng.

Lãnh đạo UBCKNN cho biết, định hướng phát triển thị trường vốn đã được xác định trong Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030, với mục tiêu xây dựng thị trường ổn định, minh bạch, an toàn và hiệu quả. Nhiều chủ trương, chính sách của Đảng và Chính phủ đã được ban hành nhằm hoàn thiện thể chế, phát triển đồng bộ các thị trường và đa dạng hóa các kênh dẫn vốn.

Theo lãnh đạo UBCKNN, việc FTSE Russell chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026 là cột mốc quan trọng đối với quá trình phát triển thị trường vốn. Giá trị của việc nâng hạng không chỉ nằm ở khả năng thu hút thêm dòng vốn quốc tế mà còn tạo động lực thúc đẩy cải cách thể chế, hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao chất lượng quản trị thị trường theo chuẩn mực quốc tế.

Tái cấu trúc hệ thống tài chính theo hướng cân bằng hơn

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, TS. Cấn Văn Lực – Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính – tiền tệ Quốc gia cho rằng, mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao trong nhiều năm tới đòi hỏi Việt Nam phải huy động một lượng vốn đầu tư rất lớn.

Tuy nhiên, theo TS. Cấn Văn Lực, trong khi nhu cầu vốn ngày càng lớn, thì dư địa mở rộng tín dụng ngân hàng lại không còn nhiều. Kênh tín dụng đã tiến gần giới hạn, trong khi thị trường cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp và các quỹ đầu tư vẫn còn nhiều tiềm năng phát triển. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải tái cấu trúc hệ thống tài chính theo hướng cân bằng hơn, trong đó thị trường vốn cần phát triển nhanh hơn để chia sẻ vai trò cung ứng vốn trung và dài hạn với hệ thống ngân hàng.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Sơn – Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) cho biết, để thị trường vốn thực sự trở thành kênh dẫn vốn chủ lực, cần đồng thời mở rộng cả phía cung và phía cầu.

Về phía cung, cần đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia niêm yết, đồng thời phát triển thêm nhiều sản phẩm mới như trái phiếu xanh, trái phiếu cho các dự án đối tác công – tư (PPP), các sản phẩm gắn với tiêu chuẩn ESG và thị trường dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp.

Ở phía cầu, cùng với việc tiếp tục thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài thông qua quá trình nâng hạng thị trường, Việt Nam cần phát triển mạnh hơn các nhà đầu tư tổ chức như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện và các định chế đầu tư dài hạn.

“Để thị trường chứng khoán thực sự trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn chủ lực, Việt Nam phải đồng thời tăng nguồn cung hàng hóa có chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm và xây dựng cơ cấu nhà đầu tư chuyên nghiệp hơn” – ông Sơn nhấn mạnh.

Cũng đề cập tới giải pháp phát triển thị trường vốn, ông Nguyễn Duy Linh – Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chứng khoán SHS cho rằng, Việt Nam đang có mục tiêu, khát vọng và hệ thống giải pháp phát triển thị trường vốn rõ ràng, đồng bộ hơn bao giờ hết. Vì vậy, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới không phải là tiếp tục đề xuất thêm chính sách mới, mà là nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện để các chủ trương đi vào thực tiễn.

Theo ông Nguyễn Duy Linh, để thị trường vốn phát triển đồng bộ, minh bạch và hiện đại, cần tập trung vào ba trọng tâm gồm mở cửa thị trường một cách thực chất, cải thiện cơ cấu ngành nghề trên thị trường chứng khoán và nâng cao vai trò của các nhà đầu tư tổ chức. Đây cũng là những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng thị trường, thu hút dòng vốn dài hạn và phát huy hiệu quả của quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán.