Thị trường trái phiếu doanh nghiệp chững lại, áp lực tái cấp vốn gia tăng

Bức tranh thị trường trái phiếu doanh nghiệp quý II/2026, theo phân tích của VIS Rating, cho thấy đà tăng trưởng chững lại so với cùng kỳ năm trước khi điều kiện kinh doanh kém thuận lợi hơn, mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao do áp lực thanh khoản của hệ thống và căng thẳng địa chính trị tiếp diễn. Những yếu tố này đã làm giảm hoạt động phát hành mới, đồng thời đẩy lãi suất coupon của các đợt phát hành lên cao hơn.

Trong quý II/2026, tổng giá trị phát hành sơ cấp đạt 223.000 tỷ đồng, giảm 8,5% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự sụt giảm của nhóm ngân hàng khi nhu cầu đầu tư suy yếu, trong bối cảnh nhiều nhà đầu tư tổ chức đã tiến gần các giới hạn thanh khoản theo quy định.

Ngược lại, nhóm doanh nghiệp bất động sản ghi nhận giá trị phát hành tăng mạnh 123% so với cùng kỳ và tiếp tục tập trung ở một số chủ đầu tư lớn. Trên thị trường sơ cấp, trái phiếu do ngân hàng phát hành chiếm 49% tổng giá trị phát hành, trong khi nhóm bất động sản chiếm 38%; phát hành riêng lẻ tiếp tục chiếm ưu thế với tỷ trọng 96%, còn phát hành ra công chúng chiếm 4%.

Ông Phan Duy Hưng – Giám đốc cấp cao, Ban Định chế Tài chính từ VIS Rating cho biết, điều kiện huy động vốn kém thuận lợi đã khiến chi phí phát hành tăng lên. Lãi suất coupon bình quân của trái phiếu ngân hàng đạt 8,5%, tăng 2,6 điểm phần trăm so với cùng kỳ, trong khi trái phiếu doanh nghiệp bất động sản có lãi suất coupon bình quân 11,5%, tăng 0,8 điểm phần trăm. Bên cạnh đó, kỳ hạn bình quân của các đợt phát hành mới giảm còn 4,8 năm, thấp hơn mức 5,4 năm của quý trước.

Ở góc độ chính sách, quý II/2026 đánh dấu bước tiến đáng chú ý khi Nghị định số 200/2026/NĐ-CP(Nghị định 200) được ban hành, góp phần nâng cao tiêu chuẩn phát hành, tăng cường yêu cầu công bố thông tin và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát hành riêng lẻ. Tuy nhiên, theo ông Hưng, cùng với việc Nghị định số 200 đi vào thực tiễn, thị trường sẽ cần tiếp tục hoàn thiện các điều kiện hỗ trợ như nâng cao mức độ sử dụng xếp hạng tín nhiệm và xây dựng đường cong lợi suất trái phiếu doanh nghiệp nhằm tăng hiệu quả định giá theo mức độ rủi ro.

Về chất lượng tín dụng, thị trường tiếp tục duy trì sự ổn định khi chỉ ghi nhận một trường hợp chậm trả mới trong quý II. Đồng thời, một số doanh nghiệp bất động sản đã thực hiện thanh toán các nghĩa vụ nợ quá hạn. Tỷ lệ chậm trả trong 12 tháng gần nhất giảm xuống còn 0,3%, từ mức 0,46% của quý I/2026. Tỷ lệ thu hồi lũy kế đối với các trái phiếu chậm trả cũng cải thiện lên 47,7%, tăng 1,5 điểm phần trăm so với quý trước.

Tuy vậy, bà Nguyễn Thị Kiều Hạnh – Trưởng nhóm phân tích từ VIS Rating đánh giá, rủi ro tái cấp vốn đang gia tăng khi khoảng 235.000 tỷ đồng trái phiếu sẽ đáo hạn trong 12 tháng tới. Trong điều kiện thanh khoản thị trường tiếp tục thắt chặt và mặt bằng lãi suất ở mức cao, trong đó có những trái phiếu được điều chỉnh lãi suất lên tới 14% – 16%/năm, khả năng tiếp cận nguồn vốn mới của doanh nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn hơn.

“Áp lực tái cấp vốn được dự báo sẽ tập trung chủ yếu ở nhóm doanh nghiệp bất động sản đang gặp khó khăn, đặc biệt là các doanh nghiệp có trái phiếu từng chậm trả hoặc đã được gia hạn trong giai đoạn 2023 – 2024” – bà Hạnh cho biết.