Trong nhạc Việt hiện nay, đa số ca sĩ trẻ đều được học hành bài bản trường lớp chính quy về âm nhạc, nhiều người còn học tới cao học. Việc học hành bài bản giúp ca sĩ có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển tài năng, giọng hát, từ đó mở mang nhiều cơ hội làm nghề, thành công trong nghề.

Bên cạnh đó, cũng có một số ca sĩ dù không có điều kiện học hành trường lớp chính quy về âm nhạc nhưng vẫn tỏa sáng rực rỡ nhờ tài năng, thực lực và sự thông minh, cá tính riêng trong tư duy, xử lý. Đồng thời, bản thân họ cũng có sự khổ luyện, nỗ lực của riêng mình để tìm đến đỉnh cao, chiếm được trái tim khán giả.

Họ là những minh chứng rõ nhất về việc vượt qua định kiến “học hành” để nổi tiếng, có vị trí vững chắc.

Hà Nhi – Vocalist đáng gờm của thế hệ hiện tại dù không trưng trổ

Dù không theo đuổi lối hát Diva, show off vocal, high note như một số nữ ca sĩ khác, nhưng Hà Nhi vẫn luôn được xem là một trong những vocalist top đầu hiện nay.

Hà Nhi bẩm sinh có giọng hát rất hiếm thấy, khỏe, nội lực, là nữ cao nhưng dày, lại có màu đanh, rapsy. Điều này được thể hiện rõ nhất qua màn trình diễn Mercy tại Vietnam Idol 2015, với lối hát hoang dại, cá tính, soulful, chesty… điều ít thấy ở đa số ca sĩ từng học qua trường lớp (thường bị bó trong khuôn khổ thanh nhạc chính thống).

Với chất giọng này, Hà Nhi hoàn toàn có thể theo đuổi hình ảnh Diva, khoe giọng. Nhưng sau ngần ấy năm với nhiều trải nghiệm ca hát, tự học hỏi, Hà Nhi gần như được “giác ngộ” con đường mới, thay đổi 360 độ. Thay vì trưng trổ, khoe giọng nội lực, cô ém hoàn toàn giọng hát lại để hát một cách đầy tinh tế, cảm xúc, mềm mại và nữ tính. Hà Nhi học được cách hát bằng trái tim thay vì cổ họng. Cô phát huy hết độ ấm trong giọng hát qua việc sử dụng nasal voice, hát nức nở, thổi nỗi buồn vào ca khúc, rưng rưng trong từng nhả chữ, nghe rất tội, thương và tình. Đây là chìa khóa giúp Hà Nhi chiếm trọn trái tim người nghe.

Ca sĩ không hơn nhau ở kỹ thuật mà ở nhả chữ. Kỹ thuật có thể học được nhưng cách nhả chữ thuộc về tư duy, bẩm sinh của mỗi ca sĩ. Ca sĩ nào nhả chữ cảm xúc, riêng có sẽ thành công và Hà Nhi có điều đó.

Lối hát này phù hợp với dòng nhạc Ballad mà Hà Nhi theo đuổi, giúp cô “đẻ” hit liên tục, hát bài nào là bài đó viral. Không ngoa khi nói rằng Hà Nhi là một trong số ít ca sĩ nhiều hit nhất hiện nay. Thành công về mặt thương mại, thị trường, chiếm trọn trái tim khán giả mới là câu trả lời cho tài năng của một nghệ sĩ.

Uyên Linh – Hiện tượng âm nhạc về một quán quân tay ngang

Ngay từ khi tham gia Vietnam Idol 2010, Uyên Linh đã luôn bị so sánh với Văn Mai Hương. Trong khi Văn Mai Hương được học hành bài bản về thanh nhạc tại trường Văn hóa Nghệ thuật Quân đội thì Uyên Linh lại là ca sĩ tay ngang.

Nhưng ngôi vị quán quân tại mùa thi năm ấy đã chứng minh rõ, tài năng bẩm sinh mới là yếu tố then chốt trong ca hát. Uyên Linh nổi bật hơn cả ở màu giọng nữ trung đặc biệt, trầm ấm, dày. Cô cũng ghi dấu ở khả năng thổi cảm xúc vào ca khúc chạm tới trái tim người nghe. Chính việc tạo bão cảm xúc bằng giọng hát giúp Uyên Linh trở thành hiện tượng âm nhạc.

Trải qua nhiều năm, giọng hát Uyên Linh ngày càng thăng hạng, nhả chữ ngày một khéo léo, sang trọng và uyển chuyển. Bản thân Uyên Linh rất nỗ lực trong việc tự học hỏi, tìm tòi và tự ghi tên mình vào bảng vàng vocalist Việt Nam đương đại.

Tóc Tiên – Ngôi sao giải trí quyến rũ

Dù không được học hành tại bất cứ trường lớp âm nhạc nào, nhưng Tóc Tiên lại rất nỗ lực, đam mê với nghề. Cô từng là người kiên trì với cuộc thi Sao Mai Tiếng Hát Truyền Hình nhất khi thi lại nhiều lần và thậm chí còn cãi lời mẹ để quyết theo đuổi âm nhạc.

Thời gian hoạt động tại hải ngoại giúp Tóc Tiên được cọ xát, học hỏi và định hình phong cách biểu diễn, để tới khi về nước, cô bùng nổ như một ngôi sao giải trí hàng đầu.

Ở Tóc Tiên là sự tổng hòa giữa ca hát và trình diễn. Cô có ngoại hình đẹp, đôi chân dài, sáng sân khấu cùng khả năng vũ đạo cháy rực. Nhưng Tóc Tiên không phải bình hoa di động. Cô hát live khá tốt và có sự nỗ lực trong ca hát. Thời gian đầu đi hát, Tóc Tiên mang màu giọng của nữ trung với quãng âm trầm. Nhưng sau này, cô tiến thành nữ cao hoàn toàn, với màu giọng sáng, lên cao tốt tận E5 mixed voice và A5 head voice.

Sự nỗ lực từ giọng hát tới vũ đạo, hình ảnh giúp Tóc Tiên luôn nằm trong top nghệ sĩ giải trí hàng đầu Việt Nam, đa năng trên sân khấu.

Trung Quân – Giọng nam cao hiếm thấy hiện tại

Trung Quân là một trường hợp đặc biệt, dù không học hành trường lớp về âm nhạc nhưng lại khiến bất cứ sinh viên Nhạc viện nào cũng phải dè chừng với những khả năng vượt trội trong giọng hát.

Màu giọng của Trung Quân rất đẹp, là giọng kim pha mộc nên dù cao vẫn ấm áp, có tính airy và độc xốp, soft đặc trưng của giọng mộc, nghe vô cùng êm tai, dễ chịu. Trung Quân phát huy tốt màu giọng này trong các bản Ballad, hát như rót mật vào tai, hát mà tái tê trái tim người nghe, hát để chìm đắm vào nỗi buồn.

Nhưng Trung Quân không chỉ có màu giọng. Dấu ấn độc đáo của Trung Quân là khả năng lên high note bất tận, tới mức nhạc sĩ Đức Trí phải gọi là “nam ca sĩ nữ” vì hát cao ngang giọng nữ.

Trung Quân có thể hát thoải mái ở tone giọng của một nữ cao, hát treo liên tục, mixed từ C5 tới tận F5 dễ dàng, chạm tới cả G#5 (note cao mà cả giọng nữ cũng phải dè chừng). Những kỹ năng vocal này khiến người học hành trường lớp cũng phải nể phục.

Lân Nhã – Người kế vị tương lai của Tuấn Ngọc

Giống như danh ca Tuấn Ngọc, Lân Nhã cũng không được học hành trường lớp về âm nhạc. Mọi thứ anh có đều từ những năm tháng tự học hỏi các đàn anh đi trước và rèn luyện trên chính sân khấu hát live.

Nhưng Lân Nhã vẫn vượt qua rất nhiều ca sĩ được học hành trường lớp khác để tỏa sáng trong dòng nhạc xưa, nhạc trữ tình. Thậm chí, nhiều người còn gọi Lân Nhã là người kế vị xứng đáng danh ca Tuấn Ngọc – tượng đài trong dòng nhạc xưa.

Lân Nhã sở hữu giọng nam trung trầm ấm, lối nhả chữ đậm màu vintage, chậm rãi, từ tốn như một quý ông đa tình. Với thế mạnh của một baritone, Lân Nhã xuống tận D3 vẫn sustain vibrato dày, chắc khỏe.

Sự tiến bộ trong giọng hát Lân Nhã thể hiện rõ nét qua những đoạn cộng minh quãng trung cao trào. Anh có thể cộng minh C#4 dày, kéo dài cả chục giây, lên tới D4, Eb4 vẫn cộng minh và vuốt giọng rung đuôi rất đẹp.

Kỹ năng của một ca sĩ luôn được khẳng định khi hát âm đóng vốn khó hơn nhiều với âm mở và Lân Nhã từng khiến khán giả phải nổi da gà khi giữ vibrato trên âm đóng /i/ F4 cộng minh 10s âm lượng lớn, vị trí âm thanh đẩy vùng head trán tạo sự cộng hưởng nhưng không bắn thẳng ra, vẫn ấm áp. Đây là một kỹ thuật khó thường thấy ở những ca sĩ được đào tạo bài bản về thanh nhạc chính thống.

Hà Anh Tuấn – Bộ não tài ba trong kinh doanh âm nhạc

Hà Anh Tuấn là một trường hợp đặc biệt. Anh không đơn giản là ca sĩ mà còn là một doanh nhân, nhà sáng tạo với bộ não tài ba trong việc định hình xu hướng, thu phục khán giả để tạo nên cả một cộng đồng âm nhạc của riêng mình.

Hà Anh Tuấn tự làm chủ, kiến tạo cuộc chơi của riêng mình, tự làm nhà sản xuất cho chính mình. Anh không chạy theo xu hướng mà tự tạo hướng, ở một mình một cõi riêng với cộng đồng khán giả riêng. Những gì Hà Anh Tuấn làm, trường lớp chưa thể dạy được.

Hà Anh Tuấn không mạnh về giọng hát, anh thu hút khán giả ở câu chuyện, hình tượng và sự đầu tư, công phu trong trình diễn, dàn dựng sân khấu. Nhiều khán giả thừa nhận rằng, họ đến show Hà Anh Tuấn để được tận hưởng nhiều thứ khác ngoài giọng hát.

Hà Anh Tuấn không chạy đua với showbiz. Anh tự định hình một vị trí riêng bất khả xâm phạm. Đó là điều khiến ai cũng nể phục.