Động kinh là một trong những bệnh lý thần kinh thường gặp ở trẻ em. Bệnh biểu hiện bằng những cơn rối loạn chức năng não xảy ra đột ngột, có thể gây co giật, thay đổi ý thức, rối loạn vận động, cảm giác hoặc hành vi.
Nhiều cha mẹ lo lắng khi con được chẩn đoán mắc động kinh và đặt câu hỏi liệu bệnh có chữa khỏi được không. Thực tế, động kinh có thể được kiểm soát tốt ở nhiều trẻ nếu được chẩn đoán chính xác, điều trị phù hợp và tuân thủ lâu dài. Một số trẻ có thể hết cơn trong thời gian dài và được bác sĩ cân nhắc giảm hoặc ngừng thuốc khi đáp ứng đủ các điều kiện. Tuy nhiên, khả năng kiểm soát bệnh phụ thuộc vào nguyên nhân, thể động kinh, đáp ứng điều trị và nhiều yếu tố khác.
1. Nguyên nhân gây động kinh ở trẻ em
Động kinh ở trẻ có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân. Một số trường hợp có yếu tố di truyền hoặc bất thường về gen. Ngoài ra, bệnh có thể xuất hiện do những tổn thương hoặc rối loạn xảy ra trước, trong hoặc sau khi sinh.
Trước khi sinh, các yếu tố như bất thường trong quá trình phát triển não, một số tình trạng bệnh lý hoặc nhiễm độc ở người mẹ trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ động kinh ở trẻ.
Trong quá trình sinh, trẻ sinh non, nhẹ cân, bị ngạt khi sinh, hạ đường huyết nặng hoặc tổn thương não có thể có nguy cơ mắc động kinh cao hơn.
Sau khi sinh, các nguyên nhân có thể gặp gồm viêm não, viêm màng não, chấn thương sọ não, xuất huyết não, tổn thương não do thiếu oxy hoặc một số bệnh lý chuyển hóa.
Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng xác định được nguyên nhân cụ thể. Đây được gọi là nhóm động kinh không rõ nguyên nhân.
Động kinh là một trong những bệnh lý thần kinh thường gặp ở trẻ em. Ảnh AI.
2. Động kinh ở trẻ biểu hiện như thế nào?
Cơn động kinh thường xuất hiện đột ngột, diễn biến trong thời gian ngắn và có biểu hiện rất đa dạng. Không phải tất cả các cơn động kinh đều gây co giật toàn thân.
Cơn động kinh toàn thể
Ở một số trẻ, cơn động kinh có thể biểu hiện bằng tình trạng mất hoặc thay đổi ý thức trong thời gian ngắn. Trẻ đang hoạt động bỗng dừng lại, mắt nhìn đờ đẫn, không đáp ứng với người xung quanh rồi nhanh chóng trở lại bình thường. Đây có thể là biểu hiện của cơn vắng ý thức.
Cơn giật cơ biểu hiện bằng những động tác giật cơ rất ngắn, thường xảy ra đột ngột, có thể khiến trẻ đánh rơi đồ vật hoặc ngã.
Cơn mất trương lực khiến cơ thể trẻ đột ngột mềm nhão, gục đầu hoặc ngã xuống. Trong khi đó, cơn tăng trương lực gây co cứng cơ trong thời gian ngắn.
Đáng chú ý là cơn co cứng – co giật toàn thể, trẻ có thể mất ý thức, sau đó xuất hiện co cứng rồi co giật hai bên cơ thể. Sau cơn, trẻ thường mệt mỏi, buồn ngủ, lú lẫn hoặc đau đầu và cần thời gian để hồi phục.
Cơn động kinh cục bộ
Cơn động kinh cục bộ bắt nguồn từ một vùng nhất định của não. Trẻ có thể xuất hiện co giật ở ngón tay, bàn tay, nửa mặt hoặc một bên cơ thể nhưng vẫn còn ý thức.
Một số trẻ có biểu hiện rối loạn cảm giác như tê, kiến bò, châm chích hoặc cảm giác như có luồng điện; rối loạn thị giác, thính giác, khứu giác hoặc cảm giác chóng mặt.
Ngoài ra, trẻ có thể đột ngột cảm thấy sợ hãi, lo lắng, có cảm giác quen thuộc hoặc xa lạ bất thường. Một số cơn có thể gây mất ý thức kèm các động tác tự động như nhai, nuốt, liếm môi, cọ xát tay hoặc thực hiện những động tác lặp đi lặp lại.
Do biểu hiện đa dạng, cha mẹ không nên chỉ dựa vào triệu chứng co giật để nhận biết động kinh.
3. Động kinh ở trẻ có chữa khỏi được không?
Khả năng kiểm soát và tiên lượng động kinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Nguyên nhân gây bệnh là một trong những yếu tố quan trọng. Động kinh liên quan đến tổn thương cấu trúc não có thể khó kiểm soát hơn so với một số hội chứng động kinh có tiên lượng tốt.
Thể động kinh cũng ảnh hưởng đến khả năng điều trị. Một số hội chứng động kinh ở trẻ có thể đáp ứng tốt với thuốc và thuyên giảm theo thời gian, trong khi một số thể khác cần điều trị lâu dài.
Tuân thủ điều trị đặc biệt quan trọng. Cha mẹ cần cho trẻ dùng thuốc đúng liều, đúng thời gian theo chỉ định. Không tự ý tăng, giảm liều hoặc ngừng thuốc, ngay cả khi trẻ đã hết cơn trong một thời gian.
Nếu trẻ không đáp ứng đầy đủ với thuốc, bác sĩ có thể đánh giá lại chẩn đoán và cân nhắc các phương pháp điều trị khác tùy từng trường hợp.
4. Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Động kinh không đồng nghĩa với việc trẻ phải sống chung với các cơn co giật suốt đời. Nhiều trẻ có thể kiểm soát tốt bệnh, thậm chí hết cơn trong thời gian dài.
Điều quan trọng là trẻ được phát hiện sớm, xác định đúng thể bệnh, điều trị phù hợp và theo dõi lâu dài dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
Nếu trẻ xuất hiện cơn co giật lần đầu, mất ý thức bất thường, những cơn nhìn đờ đẫn tái diễn, đột ngột mất khả năng đáp ứng hoặc có các biểu hiện vận động bất thường, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá.
Khi trẻ được chẩn đoán động kinh, cha mẹ cần đưa trẻ tái khám đúng lịch để theo dõi đáp ứng điều trị và điều chỉnh thuốc khi cần thiết.
