Không ít người mỗi khi nhắc tới Rằm tháng 7 lại nghĩ ngay đến hàng loạt điều phải kiêng, thậm chí lo rằng chỉ cần làm sai một chi tiết cũng có thể ảnh hưởng đến gia đình. Cách hiểu này dễ đẩy một phong tục mang nhiều ý nghĩa văn hóa sang hướng nặng nề, mê tín. Trong thực tế, cách thờ cúng Rằm tháng 7 có thể khác nhau tùy vùng miền, tín ngưỡng và nếp sinh hoạt của từng gia đình. Vì vậy, không có một bộ quy tắc cứng nhắc áp dụng cho tất cả mọi nhà. Tuy nhiên, khi thắp hương trong dịp này, có 3 điều gia đình nên tránh để việc thờ cúng giữ được ý nghĩa vốn có.

1. Kiêng biến việc thắp hương thành cuộc chạy đua về số lượng

Rằm tháng 7 là ngày lễ quan trọng nên một số người có tâm lý phải thắp thật nhiều hương mới thể hiện được lòng thành. Thực tế, số lượng nén hương không phải thước đo sự thành kính và cũng không có cơ sở để cho rằng càng thắp nhiều thì càng nhận được nhiều may mắn. Ngược lại, đốt quá nhiều hương cùng lúc khiến lượng khói trong nhà tăng đáng kể. Đặc biệt với phòng thờ nhỏ hoặc không gian ít thông thoáng, khói có thể lưu lại lâu, gây khó chịu cho người trong nhà. Nhiều nén hương cháy cùng lúc cũng làm tăng nguồn nhiệt và nguy cơ liên quan đến cháy nếu đặt gần hoa khô, giấy, rèm hoặc những vật liệu dễ bắt lửa. Bởi vậy, thay vì chú trọng số lượng, gia đình nên thắp hương ở mức vừa phải, phù hợp với nếp thờ cúng của nhà mình và luôn chú ý an toàn.

2. Kiêng quá câu nệ “giờ đẹp”, bỏ qua điều kiện thực tế

Một trong những câu hỏi thường xuất hiện vào Rằm tháng 7 là phải thắp hương vào giờ nào mới tốt. Tuy nhiên, không có một khung giờ duy nhất được xem là bắt buộc đối với mọi gia đình. Tập tục và thời điểm thực hành có thể khác nhau giữa từng nơi, từng gia đình. Vì vậy, không nên vì sợ “lỡ giờ” mà vội vàng chuẩn bị lễ, thắp hương khi không có điều kiện trông coi hoặc cố thực hiện theo một mốc thời gian truyền miệng mà bản thân không hiểu rõ.

Gia đình có thể lựa chọn thời điểm thuận tiện, mọi việc đã được chuẩn bị chu đáo và người thực hiện có thể dành thời gian cho việc thờ cúng một cách nghiêm túc. Nếu gia đình có nếp riêng được duy trì qua nhiều thế hệ, việc tiếp tục thực hiện theo truyền thống đó cũng là một cách gìn giữ phong tục.

3. Kiêng để hương, nến cháy mà không có người để ý

Đây có lẽ là điều cần đặc biệt lưu tâm nhưng đôi khi lại bị bỏ qua. Sau khi thắp hương, nhiều người tranh thủ xuống bếp, đi ra ngoài hoặc đóng cửa phòng thờ trong thời gian dài với suy nghĩ chỉ cần chờ hương cháy hết. Hương, nến và đèn có ngọn lửa đều là nguồn nhiệt cần được kiểm soát. Bàn thờ lại thường có nhiều vật dụng như hoa, đồ trang trí, khăn, giấy hoặc các vật liệu khác. Chỉ một chân hương đang cháy rơi xuống hoặc ngọn nến đặt không chắc chắn cũng có thể tạo ra tình huống nguy hiểm. Do đó, khi thắp hương Rằm tháng 7 cũng như những ngày lễ khác, nên đặt hương và nến chắc chắn, giữ khoảng cách với vật dễ cháy, đồng thời hạn chế rời khỏi nhà khi vẫn còn nguồn lửa chưa được kiểm soát.

Kiêng kị quan trọng nhất vẫn là sự thiếu cẩn trọng

Rằm tháng 7 gắn với nhiều phong tục và quan niệm được truyền lại qua các thế hệ, vì vậy mỗi gia đình có thể có cách chuẩn bị và thực hành khác nhau. Điều cần tránh là biến những khác biệt ấy thành các quy định tuyệt đối về may – rủi, rồi vì lo sợ mà thực hiện một cách máy móc.

Thắp hương trước hết là một hành động thể hiện sự tưởng nhớ và thành kính. Giữ không gian thờ cúng sạch sẽ, chuẩn bị trong khả năng của gia đình, thực hiện trang nghiêm và chú ý an toàn là những điều thiết thực hơn việc cố tìm một công thức được cho là “đúng tuyệt đối” trong ngày Rằm tháng 7.

*Thông tin trong bài mang tính tham khảo, chiêm nghiệm