Thu hẹp phạm vi chi tiền mặt, mở rộng thanh toán cá nhân qua tài khoản

Làm rõ các khoản được chi bằng tiền mặt

Dự thảo Thông tư gồm 3 chương, 12 điều, quy định cụ thể về thu, chi bằng tiền mặt qua Kho bạc Nhà nước (KBNN) và chi thanh toán cho cá nhân qua tài khoản.

Theo dự thảo, các khoản được chi bằng tiền mặt gồm: chi thanh toán cho cá nhân; chi giải phóng mặt bằng trực tiếp cho người dân; chi cho một số nhiệm vụ cần bảo mật thuộc lĩnh vực an ninh, quốc phòng; chi trả nợ dân; chi mua lương thực dự trữ và các khoản chi có giá trị dưới 5 triệu đồng.

Dự thảo Thông tư quy định về quản lý thu, chi bằng tiền mặt và chi thanh toán cá nhân qua KBNN được xây dựng theo hướng giảm dần giao dịch tiền mặt, tăng thanh toán qua tài khoản. Ảnh minh họa: Đức Thanh

Đáng chú ý, mức chi dưới 5 triệu đồng được đề xuất thay cho mức 5 triệu đồng tại Thông tư số 13/2017/TT-BTC quy định quản lý thu, chi bằng tiền mặt qua hệ thống KBNN và Thông tư số 136/2018/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 13/2017/TT-BTC.

Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh nhằm thống nhất với một số quy định hiện hành về mức tối đa được chi bằng tiền mặt và mức chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế theo các nghị định về thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng.

Đối với các khoản chi bằng tiền mặt của đơn vị thuộc lĩnh vực an ninh, quốc phòng, dự thảo đề xuất nguyên tắc: những nội dung thuộc danh mục bí mật nhà nước phải thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước.

Dự thảo cũng quy định đơn vị, tổ chức, cá nhân có nhu cầu rút tiền mặt phải thông báo cho KBNN nơi giao dịch về số lượng và thời gian dự kiến rút. Trên cơ sở đó, ngân hàng thương mại nơi KBNN mở tài khoản thanh toán có thể chủ động chuẩn bị lượng tiền mặt đáp ứng nhu cầu.

Về trình tự chi tiền mặt, dự thảo đề xuất dẫn chiếu tới quy định về hồ sơ, thủ tục thanh toán qua KBNN, đồng thời bổ sung việc sử dụng tài khoản định danh mức độ 2 để phục vụ triển khai Đề án 06.

Mở rộng đối tượng nhận thanh toán qua tài khoản

Cùng với việc xác định rõ phạm vi chi bằng tiền mặt, dự thảo Thông tư quy định về quản lý thu, chi bằng tiền mặt và chi thanh toán cá nhân qua KBNN cũng mở rộng đối tượng thực hiện thanh toán, chi trả cá nhân qua tài khoản.

Ngoài các đối tượng đang thực hiện thanh toán cá nhân qua tài khoản, dự thảo bổ sung lưu học sinh, người học đang học tập ở nước ngoài được hỗ trợ học bổng và các khoản hỗ trợ khác từ ngân sách nhà nước. Đồng thời, dự thảo bổ sung các cá nhân khác có tài khoản tại ngân hàng thương mại và có nhu cầu nhận chi trả qua tài khoản.

Các khoản thanh toán học bổng, hỗ trợ lưu học sinh và người học ở nước ngoài cũng được bổ sung vào nội dung thực hiện thanh toán, chi trả qua tài khoản.

Về tổ chức thanh toán, dự thảo kế thừa quy định tại Thông tư số 136/2018/TT-BTC, theo đó, đơn vị giao dịch lựa chọn, phối hợp với ngân hàng thương mại để ký thỏa thuận hoặc hợp đồng về mở và sử dụng tài khoản thanh toán. Thỏa thuận, hợp đồng đồng thời phải quy định rõ trách nhiệm của ngân hàng thương mại và đơn vị giao dịch.

Bộ Tài chính cũng đề xuất điều chỉnh quy định về hồ sơ thanh toán để phù hợp với Nghị định số 347/2025/NĐ-CP quy định về thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực KBNN. Theo đó, danh sách thanh toán cho đối tượng thụ hưởng và danh sách thanh toán cho lưu học sinh chỉ áp dụng đối với các khoản chi cho cá nhân từ những nguồn được quy định tại điểm a khoản 3 Điều 6 Nghị định này. Với các khoản chi từ nguồn khác, hồ sơ không bao gồm các danh sách trên.

Do đó, dự thảo dự kiến tách rõ hai nhóm nguồn kinh phí theo điểm a và điểm b khoản 3 Điều 6 Nghị định số 347/2025/NĐ-CP, đồng thời bổ sung quy định về trách nhiệm của đơn vị giao dịch và ngân hàng thương mại trong tổ chức thanh toán, chi trả.

Bộ Tài chính cho biết, việc xây dựng Thông tư mới nhằm cập nhật đầy đủ các quy định về quản lý ngân sách nhà nước và thanh toán không dùng tiền mặt, qua đó từng bước giảm giao dịch tiền mặt, nâng cao tính an toàn, minh bạch và hiệu quả trong thanh toán qua KBNN./.