Với những ngôi nhà có khoảng sân trước, sân sau hay sân bên hông, gạch đỏ từ lâu đã là một trong những vật liệu lát sân quen thuộc. Màu đỏ ấm tạo cảm giác gần gũi, hợp với nhiều kiểu nhà truyền thống, trong khi bề mặt sân sau khi lát cũng tương đối dễ quét dọn và sử dụng. Đến nay, không khó để bắt gặp những khoảng sân gạch đỏ đã tồn tại hàng chục năm và vẫn mang vẻ đẹp rất riêng.

Tuy nhiên, nhu cầu dành cho khoảng sân đang dần thay đổi. Sân nhà hiện nay không chỉ là nơi phơi đồ, để xe hay làm lối đi mà còn có thể trở thành khu vực vui chơi, kê bàn ghế, trồng cây và là một phần quan trọng trong tổng thể kiến trúc. Cùng với đó, thị trường vật liệu ngoài trời cũng đa dạng hơn trước. Thay vì mặc định cứ có sân là lát kín bằng gạch đỏ, nhiều gia đình bắt đầu cân nhắc những vật liệu có bề mặt, màu sắc và đặc tính phù hợp hơn với cách mình thực sự sử dụng khoảng sân.

Vì sao gạch đỏ lát toàn bộ sân đôi khi không còn là lựa chọn đầu tiên?

Gạch đỏ không phải vật liệu lỗi thời và càng không phải cứ sân lát gạch đỏ là cần thay. Tuy nhiên, khi đặt cạnh những lựa chọn dành riêng cho không gian ngoài trời hiện nay, loại vật liệu quen thuộc này có một số đặc điểm gia đình nên tính đến ngay từ đầu.

1. Bề mặt có thể thay đổi khá rõ sau thời gian sử dụng

Các loại gạch đất nung có đặc tính hút nước khác với nhiều dòng gạch porcelain có độ hút nước thấp. Khi sử dụng ngoài trời, bề mặt thường xuyên tiếp xúc với mưa, độ ẩm, bụi đất và chất bẩn nên tùy chất lượng gạch, điều kiện sân và cách bảo dưỡng, gạch có thể xuất hiện rêu, vết bẩn hoặc thay đổi màu sắc theo thời gian. Điều này không nhất thiết là nhược điểm với tất cả mọi người. Có gia đình lại thích chính vẻ cũ tự nhiên của sân gạch đỏ. Nhưng với những ngôi nhà muốn duy trì bề mặt đồng đều, sạch và ít thay đổi, đây là yếu tố đáng cân nhắc.

2. Màu sắc và phong cách tương đối đặc trưng

Sắc đỏ cam là nét hấp dẫn của loại gạch này nhưng đồng thời cũng tạo ra một diện mạo rất rõ. Gạch đặc biệt hợp với nhà mang hơi hướng truyền thống, sân vườn mộc mạc hoặc những công trình chủ ý sử dụng gam màu ấm. Ngược lại, với nhà hiện đại sử dụng nhiều bê tông, kính, đá và các gam trung tính, gia chủ có thể muốn mặt sân có màu xám, be hoặc hiệu ứng giống đá để kết nối tốt hơn với kiến trúc tổng thể. Khi ấy, việc lựa chọn vật liệu khác đôi khi đơn giản xuất phát từ yêu cầu thẩm mỹ chứ không phải vì gạch đỏ “không tốt”.

3. Sân ngoài trời ngày nay đòi hỏi nhiều hơn chuyện lát cho kín nền

Một mặt sân đẹp nhưng vẫn phải phù hợp với cách sử dụng thực tế. Khu vực thường xuyên đi lại cần quan tâm đến khả năng chống trượt; chỗ đỗ xe phải tính tới tải trọng; sân hứng mưa cần có độ dốc và hệ thống thoát nước hợp lý. Bởi vậy, thay vì chọn vật liệu trước rồi áp dụng cho toàn bộ diện tích, cách hợp lý hơn là nhìn vào công năng của khoảng sân. Đây cũng là lý do những vật liệu có nhiều lựa chọn về bề mặt và đặc tính sử dụng đang được quan tâm hơn.

Vật liệu 1: Gạch porcelain dành cho ngoài trời

Nếu vẫn muốn một mặt sân được lát gạch gọn gàng nhưng thích diện mạo hiện đại hơn, gạch porcelain ngoài trời là lựa chọn khá dễ tiếp cận. Loại gạch này có rất nhiều kiểu bề mặt mô phỏng đá, bê tông hoặc những gam màu trung tính nên có thể kết hợp với nhiều phong cách nhà.

1. Có nhiều lựa chọn bề mặt cho khu vực ngoài trời: Không phải cứ là gạch porcelain thì đều phù hợp để lát sân. Điểm đáng chú ý là hiện nay có những dòng được thiết kế riêng cho khu vực ngoài trời với bề mặt tạo độ bám tốt hơn. Gia đình nên xem thông số chống trượt và khuyến nghị sử dụng của chính sản phẩm thay vì chỉ nhìn hoa văn rồi lựa chọn.

2. Độ hút nước thấp: Porcelain là nhóm gạch có độ hút nước rất thấp, đây là đặc tính có lợi khi vật liệu thường xuyên tiếp xúc với môi trường ngoài trời. Bề mặt cũng có nhiều lựa chọn hoàn thiện khác nhau, từ giả đá, giả bê tông tới các màu đơn sắc.

3. Dễ tạo sự liền mạch với kiến trúc hiện đại: Nếu mặt tiền nhà sử dụng màu trắng, xám, be hoặc nhiều mảng kính, một mặt sân trung tính thường dễ kết nối với tổng thể hơn. Gia đình cũng có thể phối nhiều kích thước hoặc kết hợp gạch với các dải sỏi, cây xanh thay vì lát một màu kín toàn bộ sân.

Tuy nhiên, chữ “gạch ngoài trời” không có nghĩa mua loại nào cũng sử dụng giống nhau. Sân đi bộ và khu vực có ô tô thường xuyên đi qua có yêu cầu khác nhau về sản phẩm, nền và cách thi công. Đặc biệt, khả năng thoát nước vẫn phụ thuộc rất lớn vào việc xử lý nền, độ dốc và hệ thống thu nước; bản thân viên gạch không thể giải quyết một mặt sân được thi công sai độ dốc.

Vật liệu 2: Bê tông áp khuôn

Một hướng khác đang xuất hiện ở nhiều khoảng sân là bê tông áp khuôn. Thay vì lát từng viên gạch, bề mặt bê tông khi còn ở trạng thái thích hợp được sử dụng khuôn để tạo họa tiết, nhờ đó có thể tạo cảm giác giống đá lát, gạch hoặc nhiều kiểu bề mặt khác.

1. Bề mặt có thể tạo nhiều kiểu dáng: Đây là điểm khiến bê tông áp khuôn khác hẳn một sân bê tông xám thông thường. Tùy khuôn và cách hoàn thiện, mặt sân có thể mang hiệu ứng của đá tự nhiên, những viên lát kích thước lớn hoặc các họa tiết khác mà không cần lát từng viên riêng biệt.

2. Phù hợp với những khoảng sân cần bề mặt tương đối liền mạch: Do được tạo trên nền bê tông, sân không có hệ thống mạch lát dày đặc giống nhiều kiểu lát bằng viên nhỏ. Với những gia đình thích một mặt sân gọn, ít đường chia nhỏ, đây có thể là điểm đáng cân nhắc.

3. Có thể kết hợp khá linh hoạt với cảnh quan: Bê tông áp khuôn không nhất thiết phải phủ kín từ cổng tới cửa nhà. Có thể dùng cho lối xe, lối đi hoặc khu vực kê bàn ghế, sau đó xen kẽ bồn cây, sỏi hay các khoảng xanh. Cách làm này giúp sân bớt cảm giác như một mặt nền lớn kéo dài liên tục.

Dù vậy, bê tông áp khuôn không phải phương án cứ đổ xuống là xong. Chất lượng cuối cùng phụ thuộc đáng kể vào khâu chuẩn bị nền, cấp phối và thi công bê tông, tạo khuôn, xử lý khe kiểm soát nứt, hoàn thiện bề mặt cũng như thoát nước. Bê tông vẫn có khả năng xuất hiện vết nứt và bề mặt ngoài trời cũng cần được bảo dưỡng phù hợp. Vì thế, nếu chọn cách làm này, gia đình nên tìm đơn vị đã có kinh nghiệm thực tế thay vì chỉ lựa chọn dựa trên mẫu hoa văn.

Vậy có nên bỏ hẳn gạch đỏ lát sân?

Không nhất thiết. Một khoảng sân gạch đỏ được chọn đúng loại gạch, xử lý nền và thoát nước tốt vẫn có thể đẹp, bền và đặc biệt phù hợp với những ngôi nhà muốn giữ nét gần gũi, truyền thống. Nếu gia đình vốn yêu thích màu đỏ đất và chấp nhận việc bề mặt thay đổi tự nhiên theo thời gian, không có lý do phải đổi vật liệu chỉ vì xuất hiện những lựa chọn mới. Điểm khác biệt là gạch đỏ giờ đây không còn là lựa chọn gần như mặc định mỗi khi nhắc tới sân nhà. Gạch porcelain ngoài trời mở rộng khả năng lựa chọn về màu sắc và bề mặt, trong khi bê tông áp khuôn đem tới một cách hoàn thiện khác hẳn kiểu lát từng viên quen thuộc.

Vì vậy, trước khi quyết định lát sân bằng vật liệu nào, gia đình nên nhìn vào chính khoảng sân của mình: nơi đó chủ yếu để đi bộ hay đỗ xe, có thường xuyên hứng mưa không, muốn trồng bao nhiêu cây và phong cách của ngôi nhà ra sao. Khi những câu hỏi này được trả lời trước, việc chọn gạch đỏ, porcelain hay bê tông áp khuôn sẽ hợp lý hơn nhiều so với chỉ chạy theo vật liệu đang được xem là mới.

*Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo