Mỗi khi bàn về bí quyết sống thọ hay phòng ngừa bệnh mạn tính, đại đa số chúng ta thường tìm đến những loại thực phẩm chức năng đắt đỏ hay hạt nhập khẩu cao cấp. Thế nhưng, một công trình nghiên cứu quy mô lớn được công bố tại Hội nghị thường niên về Thực phẩm và Dinh dưỡng Hoa Kỳ đã chứng minh điều ngược lại.

Bằng cách phân tích chuyên sâu dữ liệu chế độ ăn uống của gần 90.000 người, các nhà khoa học đã tìm ra nhóm thực phẩm bình dân nhưng giúp kéo dài tuổi thọ và đẩy lùi bệnh tật cực kỳ hiệu quả: Nhóm hạt họ đậu (đậu đen, lạc, đậu xanh, đậu đỏ, đậu pinto…).

Điều gây bất ngờ là bạn không cần ăn lượng quá nhiều. Mỗi người chỉ cần duy trì đều đặn 1 nắm tay (khoảng 100 – 200g) hạt họ đậu mỗi ngày. Thói quen nhỏ này đã đủ để bảo vệ hệ tuần hoàn, ngăn ngừa hàng loạt bệnh mạn tính nguy hiểm và gia tăng tuổi thọ tự nhiên.

Tại sao ăn hạt các loại đậu tốt cho sức khỏe và tuổi thọ?

Các nhà dinh dưỡng học tham gia nghiên cứu nhấn mạnh tất cả hạt họ đậu đều mang lại giá trị cao cho cơ thể. Tại Việt Nam, nhóm thực phẩm này vô cùng quen thuộc, giá thành rẻ và có thể tìm thấy ở bất kỳ khu chợ dân sinh nào, được chế biến thành đủ loại thức ăn hay nước uống hàng ngày.

Phân tích sâu về cơ chế sinh học, bác sĩ Gong Xionghui (Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Shougang thuộc Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc) ho biết, hạt họ đậu là nguồn cung cấp đạm thực vật chất lượng cao và chất béo không bão hòa lành mạnh. Nhóm hạt rẻ tiền này chứa nồng độ dồi dào các khoáng chất thiết yếu cho hệ tuần hoàn như kali, magie, sắt và axit folic.

Bên cạnh đó, các loại đậu như đậu đen hay lạc còn sở hữu các hợp chất chống oxy hóa bao gồm isoflavones, saponins và anthocyanins. Lượng chất xơ hòa tan đậm đặc cùng chỉ số đường huyết (GI) thấp giúp quét sạch mỡ máu xấu, ổn định màng mạch và hỗ trợ giảm cân, tiêu mỡ nội tạng rất tốt. Hàm lượng magie dồi dào trong hạt họ đậu cũng hoạt động như một chất kích hoạt tự nhiên giúp cơ thể điều hòa insulin, hỗ trợ giảm đường huyết hữu hiệu.

Đặc biệt, không chỉ dừng lại ở tác dụng bảo vệ trái tim, việc ăn hạt họ đậu đều đặn còn là chìa khóa kéo dài tuổi thọ nhờ giảm đáng kể nguy cơ mắc nhiều bệnh ung thư nguy hiểm. Bác sĩ Gong nhấn mạnh các chất chống oxy hóa trong đậu có khả năng trung hòa gốc tự do, ngăn chặn tổn thương cấu trúc tế bào. Thói quen ăn đậu giúp giảm rõ rệt tỷ lệ ung thư vú, ung thư đường ruột và ung thư tuyến tiền liệt.

Ông dẫn một nghiên cứu khoa học từ Đại học Ninh Ba (Trung Quốc) đã chỉ ra rằng việc tiêu thụ 150g sản phẩm từ đậu mỗi ngày có thể giảm tới 35% nguy cơ mắc các bệnh ung thư. Nếu người dân chủ động tiêu thụ thêm 100g mỗi ngày, tỷ lệ phòng bệnh còn tăng lên rõ rệt hơn nhờ các hợp chất hỗ trợ miễn dịch tự nhiên có sẵn trong hạt.

Cần lưu ý gì khi ăn các loại hạt họ đậu?

Dù hạt họ đậu mang lại giá trị lớn cho sức khỏe và tuổi thọ nhưng việc chế biến sai cách có thể gây phản tác dụng. Bác sĩ Cung đưa ra khuyến cáo y khoa bắt buộc người dân phải nấu chín kỹ các loại hạt này trước khi ăn, đặc biệt là nhóm đậu nành.

Đậu sống hoặc tái chứa chất ức chế trypsin hoạt tính cao. Chất này cản trở quá trình tiêu hóa và hấp thụ protein của cơ thể, dễ gây ra các phản ứng ngộ độc cấp tính như đầy bụng, buồn nôn hoặc tiêu chảy. Để đảm bảo an toàn, các món như sữa đậu nành cần được ngâm kỹ và đun sôi hoàn toàn.

Người tiêu dùng nên ưu tiên sử dụng các dạng chế biến an toàn, giữ trọn dưỡng chất như đậu phụ, sữa đậu nấu chín hoàn toàn, cháo đậu hoặc các món hầm. Cần hạn chế tối đa việc chiên rán đậu hoặc rang lạc ở nhiệt độ quá cao vì dầu mỡ sẽ làm biến tính các axit béo có lợi và triệt tiêu chất chống oxy hóa. Cũng không nên ăn vô tội vạ gây đầy bụng, khó tiêu, quá tải protein thực vật.

Cuối cùng, bác sĩ Gong cảnh báo những nhóm đối tượng sau đây cần đặc biệt thận trọng hoặc hạn chế ăn các loại hạt đậu dù tốt đến đâu:

– Người có hệ tiêu hóa yếu: Bệnh nhân viêm loét dạ dày, đau dạ dày cấp hoặc mạn tính không nên lạm dụng đậu để tránh tình trạng sinh khí gây chướng bụng.

– Bệnh nhân suy thận mạn tính: Lượng protein thực vật và kali trong đậu có thể làm tăng gánh nặng lọc cho thận.

– Người bị tăng axit uric: Hạt họ đậu chứa hàm lượng purine nhất định, có thể làm tăng lượng axit uric trong cơ thể nếu tiêu thụ quá liều lượng. Vì vậy tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ khi dùng.

Nguồn và ảnh: Top 1 Health, QQ