Chủ động “làm sạch” hệ thống văn bản, khơi nguồn lực phát triển

Chủ động dùng ngay kết quả rà soát để hoàn thiện pháp luật

Tại hội thảo xin ý kiến về kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực tài chính vừa diễn ra, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận nhấn mạnh, đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, được Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật đặc biệt quan tâm, chỉ đạo. Cuộc tổng rà soát có ý nghĩa gắn với yêu cầu hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nhận thức rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của nhiệm vụ, Bộ Tài chính đã tổ chức quán triệt đến toàn thể lãnh đạo, công chức; lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng. Bộ trưởng Bộ Tài chính trực tiếp nghe và chỉ đạo nhiệm vụ tổng rà soát tại các cuộc họp giao ban của Bộ.

Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Phương Anh

Với tinh thần khẩn trương, trách nhiệm, Bộ Tài chính đã hoàn thành 3 báo cáo trong giai đoạn 1, gồm một báo cáo tổng thể, 2 báo cáo chuyên đề về phát triển kinh tế tư nhân và phát triển kinh tế nhà nước. Bộ cũng ban hành 3 văn bản hướng dẫn các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về kinh phí thực hiện tổng rà soát.

Để hoàn thiện kết quả, Bộ Tài chính đã lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức có liên quan; các hiệp hội đại diện cho ngành, lĩnh vực; doanh nghiệp lớn, chuyên gia có kinh nghiệm, đối tượng chịu tác động và đối tượng thi hành pháp luật về những khó khăn, vướng mắc, mâu thuẫn, chồng chéo, cản trở sự phát triển.

Theo Thứ trưởng Lê Tấn Cận, tính đến ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính đã tổng hợp, rà soát 1.433 văn bản quy phạm pháp luật. Đây là số lượng văn bản rất lớn, có ý nghĩa quan trọng trong quản lý, điều hành và tác động trực tiếp đến nhiều tổ chức, cá nhân.

“Đặc biệt, qua rà soát sẽ nhận diện được các vướng mắc, điểm nghẽn; trên cơ sở đó sẽ sửa đổi, hoàn thiện hệ thống văn bản bảo đảm nguyên tắc thống nhất, khả thi, đơn giản hóa, thuận lợi cho tổ chức và cá nhân, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số”, Thứ trưởng Lê Tấn Cận khẳng định.

Đáng chú ý, trong triển khai, Bộ Tài chính không coi tổng rà soát chỉ là công việc xây dựng báo cáo, mà chủ động chuyển kết quả rà soát thành dữ liệu đầu vào cho quá trình xây dựng, hoàn thiện pháp luật.

“Bộ Tài chính xác định rất rõ là không chờ đến khi có kết quả rà soát chính thức vào cuối năm mới xử lý, mà hiện nay đã chủ động sử dụng ngay kết quả rà soát sơ bộ làm cơ sở dữ liệu đầu vào trong quá trình xây dựng, sửa đổi pháp luật” – Thứ trưởng Lê Tấn Cận cho biết.

Đề xuất sửa đổi, bãi bỏ hơn 500 văn bản pháp luật

Trong số các văn bản đã rà soát, Bộ Tài chính dự kiến đề xuất bãi bỏ khoảng 260 văn bản; sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới khoảng 270 văn bản. Các đề xuất này nhằm thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; thể chế hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước; thúc đẩy tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô; tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh…

Từ ngày 30/6 đến nay, Bộ Tài chính đã rà soát, trình cấp có thẩm quyền xử lý 10 nghị định và một quyết định của Thủ tướng Chính phủ; phối hợp với Bộ Tư pháp bãi bỏ 2 nghị định và 18 quyết định của Thủ tướng Chính phủ; xây dựng các thông tư để bãi bỏ 108 văn bản cấp bộ trưởng. Đây là bước đi quan trọng để “làm sạch” hệ thống văn bản, bảo đảm tinh gọn và phù hợp với cấu trúc mới của hệ thống pháp luật.

Tại hội thảo, đại diện TP. Hồ Chí Minh đánh giá cao công tác lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Bộ Tài chính trong tổ chức tổng rà soát. Các báo cáo trung tâm cũng như báo cáo chuyên đề về kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân đã bám sát, cụ thể hóa chủ trương, chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ Chính trị, Ban Chỉ đạo Trung ương, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ; là chất liệu quan trọng để địa phương tiếp tục rà soát văn bản trong lĩnh vực tài chính – ngân sách.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Quảng Ninh, công tác rà soát không dừng ở thống kê, phân loại, mà đi sâu đánh giá tính đồng bộ, thống nhất, hiệu lực, hiệu quả và tác động thực tế của văn bản khi đi vào đời sống.

Đại diện Bộ Tư pháp ghi nhận sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chu đáo và chủ động của Bộ Tài chính, đồng thời đánh giá cao việc thực hiện báo cáo tổng thể, báo cáo chuyên đề “từ sớm, từ xa”, cùng tinh thần cầu thị khi lấy ý kiến rộng rãi của địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp chịu tác động.

Nhiều ý kiến tại hội thảo cho thấy, công tác rà soát đã từng bước gắn chặt với quá trình xử lý chính sách, lấy những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn làm căn cứ hoàn thiện pháp luật.

Tại hội thảo, Thứ trưởng Lê Tấn Cận yêu cầu các đơn vị tiếp thu những ý kiến góp ý hợp lý, “chủ động tham mưu để thể chế, đưa nội dung cần xử lý vào ngay các văn bản quy phạm pháp luật đang xây dựng, không đợi kết quả tổng rà soát”.

Thứ trưởng khẳng định, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục hoàn thiện kết quả tổng rà soát chính thức, chú trọng tiếp thu, giải trình ý kiến chuyên sâu của bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp; đồng thời tiếp tục nhận diện, xử lý những quy định không còn phù hợp, bảo đảm hệ thống pháp luật trong lĩnh vực tài chính được thực hiện hiệu quả, khả thi và thực sự trở thành động lực cho phát triển.

Trong năm 2026, Bộ Tài chính dự kiến xử lý 97 văn bản. Năm 2027, Bộ tiếp tục rà soát, đề xuất xử lý 56 nghị định của Chính phủ và quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Theo thống kê sơ bộ, khoảng 40% số văn bản cần xử lý có thể được giải quyết ngay trong năm 2026 và đầu năm 2027.