Gỡ nút thắt về vốn, mở đường cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển

Chiều 17/10, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về các dự án: Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập.

Tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển

Phát biểu về Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đồng tình cao với việc sửa đổi toàn diện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc phát biểu.

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, dự thảo đã thể hiện sự kế thừa đối với luật hiện hành thông qua việc tiếp nối các chính sách hỗ trợ về tài chính, tín dụng, đất đai và mặt bằng sản xuất. Bên cạnh đó là những quy định được bổ sung, hoàn thiện có ý nghĩa rất quan trọng, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn theo hướng mở rộng từ tín dụng sang đa dạng hóa nguồn vốn; cải cách quy định về thuế, kế toán theo hướng giảm chi phí tuân thủ.

Đồng thời, dự thảo chú trọng nâng cao năng lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng bộ với các chính sách hỗ trợ theo pháp luật liên quan.

“Những sửa đổi này vừa có tính kế thừa, vừa bổ sung điểm mới nhằm tạo điều kiện tối đa cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động hiệu quả, đóng góp tích cực cho xã hội theo đúng tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã đặt ra”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh. Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, để Nghị quyết 68 đi vào cuộc sống và phát triển mạnh mẽ, cần có hệ thống pháp luật được triển khai đồng bộ đi kèm.

Góp ý cho các quy định cụ thể của dự thảo Luật, một trong những vấn đề nhiều đại biểu quan tâm là khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp. Nêu thực trạng doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp nhưng mức độ tiếp cận vốn tín dụng chỉ đạt khoảng 10-20%, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho rằng cần phải khắc phục tình trạng này để doanh nghiệp có thể phát triển.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu tại tổ.

Về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phân tích, doanh nghiệp nhỏ và vừa không có lợi thế bằng doanh nghiệp lớn về tình trạng tài chính, khả năng cạnh tranh trên thị trường. Muốn vay vốn của tổ chức tín dụng, doanh nghiệp phải chứng minh khả năng trả nợ, trong khi với đặc điểm của nhóm doanh nghiệp này, việc đó rất khó khăn. “Điểm tôi cho rằng rất hay ở dự thảo Luật lần này là đã thiết kế việc kết nối dữ liệu để phục vụ cấp tín dụng”, Phó Chủ tịch Quốc hội đánh giá.

Tại Điều 8, Điều 16 và các quy định về trách nhiệm kết nối dữ liệu, dự thảo khuyến khích cấp vốn dựa trên phương án kinh doanh, khả năng trả nợ, doanh thu, dòng tiền, dữ liệu giao dịch; đồng thời quy định về Hệ thống thông tin quốc gia về doanh nghiệp.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, nếu có cơ sở dữ liệu đầy đủ, được xác thực, ngân hàng sẽ có cơ sở cho vay, nhất là cho vay không cần tài sản bảo đảm. Các dữ liệu về đăng ký doanh nghiệp, hóa đơn điện tử, xuất nhập khẩu, bảo hiểm, nếu được xác thực, cập nhật và chia sẻ đúng quy định, sẽ giúp ngân hàng đánh giá sát hơn tình hình hoạt động, khả năng trả nợ; mở rộng cho vay dựa trên dòng tiền, hợp đồng, khoản phải thu, giảm phụ thuộc vào tài sản bảo đảm.

Để cơ chế này phát huy hiệu quả, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị làm rõ nguyên tắc khai thác dữ liệu, cơ quan xác thực, cập nhật, trách nhiệm bảo mật và xử lý dữ liệu sai lệch. Cần phân biệt thông tin công khai với dữ liệu về thuế, hóa đơn, bí mật kinh doanh; tận dụng hạ tầng sẵn có, tránh đầu tư trùng lặp, đồng thời bảo đảm ngân hàng tự chủ thẩm định và chịu trách nhiệm về an toàn cho vay.

Nghiên cứu, nhân rộng mô hình kết nối “ba nhà”

Cùng với nguồn vốn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh cần có giải pháp tổng thể về thị trường tiêu thụ trong nước, quốc tế, xúc tiến thương mại và quản trị doanh nghiệp. Bởi nếu vay vốn mà không có thị trường đầu ra và các giải pháp hỗ trợ khác, doanh nghiệp cũng không mặn mà vay. Khi hoạt động kinh doanh được quản trị tốt, doanh nghiệp mới chứng minh được dòng tiền, tạo cơ sở để tổ chức tín dụng cho vay.

Ở góc độ nuôi dưỡng doanh nghiệp, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc gợi mở nghiên cứu, nhân rộng mô hình kết nối “ba nhà”: Trường học - Trung tâm đổi mới sáng tạo - Doanh nghiệp khởi nghiệp.

Dẫn mô hình được giới thiệu tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, ông đánh giá tích cực cách hỗ trợ sinh viên nghiên cứu, phát triển ý tưởng, thành lập doanh nghiệp khởi nghiệp, được hỗ trợ ban đầu cho đến khi trưởng thành, lớn mạnh và bước ra khỏi khu vực hỗ trợ.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc phát biểu tại tổ.

Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc đề nghị nghiên cứu kỹ tính đồng bộ với các luật liên quan; phát huy mạnh mẽ quỹ phát triển khoa học công nghệ, bảo đảm mục tiêu hỗ trợ phát triển.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cũng lưu ý tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, diện hỗ trợ phải sát thực tiễn. Hệ thống thông tin doanh nghiệp cần gắn chặt với chuyển đổi số, đẩy mạnh kết nối dữ liệu với thuế, hải quan, bảo hiểm và các cơ sở dữ liệu khác để ngăn chặn lợi dụng chính sách ưu đãi, vi phạm pháp luật.

Về chính sách thuế, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị rà soát để thống nhất với pháp luật về thuế, làm rõ phạm vi, nguyên tắc áp dụng nếu có cơ chế đặc thù.

Đối với Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, các quỹ bảo lãnh tín dụng, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị đánh giá đầy đủ hiệu quả hoạt động và các phương án sắp xếp. Việc tổ chức lại phải duy trì thực chất chức năng cho vay, bảo lãnh, chia sẻ rủi ro, có công cụ thay thế hiệu quả để doanh nghiệp không bị gián đoạn tiếp cận vốn.

“Điều quan trọng là sau khi sắp xếp, khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp phải được cải thiện, tránh tình trạng xử lý được tổ chức bộ máy nhưng chính sách hỗ trợ về vốn vẫn không phát huy tác dụng”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.