Từ cử nhân trẻ bỏ việc văn phòng về quê đến những người mới ngoài 20 tuổi được giao việc làng, các trưởng thôn Gen Z ở Ninh Bình mang theo kỳ vọng về luồng gió mới trong quản lý ở cơ sở.
Rời công sở về với việc làng
Nguyễn Thu Hiền (SN 2000), cử nhân Luật kinh tế, từng có công việc văn phòng nhưng quyết định trở về quê chồng tại xã Khánh Thiện, tỉnh Ninh Bình, đảm nhận công việc trưởng thôn. Sau gần 4 tháng làm trưởng thôn lâm thời, ngày 25/10/2026, Hiền được người dân tín nhiệm bầu giữ chức Trưởng thôn Phú Hậu, nhiệm kỳ 2026-2031.
Với một người trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm công tác cơ sở, quyết định ấy đồng nghĩa với việc bước vào một môi trường làm việc hoàn toàn khác. Công việc trưởng thôn không chỉ dừng ở việc truyền đạt chủ trương, tổ chức các hoạt động cộng đồng mà còn đòi hỏi khả năng nắm bắt tình hình dân cư, quản lý dữ liệu đất đai, hòa giải mâu thuẫn và xử lý nhiều vấn đề phát sinh trong đời sống hằng ngày.
Nguyễn Thu Hiền phát biểu trong ngày bầu trưởng thôn Phú Hậu. Ảnh: NVCC
Phú Hậu hiện có 443 hộ với hơn 1.500 nhân khẩu. Đằng sau những con số ấy là hàng loạt công việc đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ và khả năng kết nối người dân. Những ngày đầu nhận nhiệm vụ, Hiền không tránh khỏi lo lắng trước khối lượng công việc lớn. Nhờ sự hướng dẫn, hỗ trợ của những người đi trước, cô từng bước làm quen với công việc, tích lũy kinh nghiệm và tự tin hơn trong điều hành.
Theo Bí thư Chi bộ thôn Phạm Thị Bình, Hiền là người chịu khó học hỏi, có tinh thần trách nhiệm và đang dần bắt nhịp với nhiệm vụ mới. Tuy nhiên, khối lượng công việc ở cơ sở vẫn là áp lực không nhỏ đối với nữ trưởng thôn trẻ, nhất là khi nhiều vấn đề cần được giải quyết trực tiếp, kịp thời và thấu đáo.
Thay vì chỉ nhìn công việc làng xóm qua những đầu việc hành chính, Hiền hướng đến việc tạo thêm không gian sinh hoạt văn hóa, thể thao, tăng cường gắn kết cộng đồng và từng bước xây dựng mô hình “thôn thông minh”, gắn quản lý dân cư với chuyển đổi số.
Với Hiền, tuổi trẻ và khả năng tiếp cận công nghệ có thể tạo ra lợi thế, nhưng chưa đủ để người cán bộ cơ sở nhận được sự tin tưởng lâu dài. Niềm tin phải được xây dựng từ những việc làm cụ thể, từ cách lắng nghe, giải quyết kiến nghị đến kết quả công việc mà người dân có thể nhìn thấy và kiểm chứng.
Những gương mặt trẻ nhận việc làng
Không riêng Thu Hiền, tại Ninh Bình, một số người trẻ thuộc thế hệ Gen Z cũng đang được người dân tín nhiệm giao trọng trách ở thôn, xóm.
Ngày 25/10/2026, Trần Thị Linh, 23 tuổi, cử nhân Quản trị kinh doanh, được bầu làm Trưởng thôn Kênh Gà, xã Gia Viễn, với 100% cử tri tham dự tán thành. Thay vì lựa chọn con đường lập nghiệp ở những đô thị lớn, Linh mong muốn vận dụng kiến thức đã học cùng sức trẻ để đóng góp cho quê hương.
Trần Thị Linh (23 tuổi), tân Trưởng thôn Kênh Gà. Ảnh: NVCC
Ở tuổi 23, Linh bước vào công việc trưởng thôn với hành trang là kiến thức chuyên môn và mong muốn cống hiến. Tuy nhiên, từ kiến thức trên giảng đường đến việc giải quyết những vấn đề cụ thể trong cộng đồng luôn là một khoảng cách cần được lấp đầy bằng trải nghiệm, sự sâu sát và khả năng thuyết phục người dân.
Tại xã Cổ Lễ, kết quả bầu trưởng thôn nhiệm kỳ 2026-2031 cũng cho thấy sự hiện diện của những nhân tố trẻ trong bộ máy tự quản ở cơ sở. Đáng chú ý, trong số 12 trưởng thôn được bầu, người trẻ nhất là Đoàn Văn Ngọc, 21 tuổi; người cao tuổi nhất 55 tuổi. Cả 12 trưởng thôn đều có trình độ học vấn từ THPT trở lên. Trong đó, 5 người có trình độ đại học, chiếm gần 42%; một người trình độ cao đẳng, 3 người trình độ trung cấp và một người trình độ sơ cấp.
Cơ cấu độ tuổi và trình độ học vấn này cho thấy sự đa dạng về nguồn nhân lực đảm nhận công việc ở thôn, xóm. Nếu kinh nghiệm của những người đi trước là vốn quý trong xử lý các mối quan hệ cộng đồng, thì sức trẻ, kiến thức và khả năng tiếp cận công nghệ có thể bổ sung những cách làm mới cho công tác quản lý ở cơ sở.
Đoàn Văn Ngọc (21 tuổi), chính thức được bầu làm Trưởng thôn Kênh. Ảnh: NVCC
Sau khi các trưởng thôn được công nhận, lãnh đạo xã Cổ Lễ yêu cầu đội ngũ này phát huy tinh thần trách nhiệm, gần dân, sát dân, lắng nghe và kịp thời phản ánh những kiến nghị chính đáng của người dân; đồng thời làm tốt công tác hòa giải, giữ gìn đoàn kết cộng đồng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, điều hành.
Sức trẻ cần được chứng minh bằng hiệu quả công việc
Việc những người ở độ tuổi đôi mươi đảm nhận vị trí trưởng thôn mang đến kỳ vọng về sự đổi mới trong hoạt động quản lý cộng đồng. Những người trẻ có thể nhanh nhạy hơn với công nghệ, thuận lợi trong tiếp cận các phương thức truyền thông mới và có khả năng đưa kiến thức chuyên môn vào giải quyết công việc.
Ở cấp thôn, nhiều vấn đề không thể giải quyết chỉ bằng kiến thức chuyên môn hay thao tác trên nền tảng số. Đó còn là những mâu thuẫn trong đời sống dân cư, những kiến nghị liên quan đến đất đai, sinh hoạt cộng đồng và các công việc cần sự đồng thuận của nhiều người. Mỗi quyết định, cách ứng xử đều có thể tác động trực tiếp đến niềm tin của người dân đối với người đứng đầu thôn. Bởi vậy, thách thức đối với các trưởng thôn trẻ không chỉ là học cách làm việc, mà còn là học cách hiểu người dân, xử lý công việc công tâm, kiên trì và có trách nhiệm.
Từ Phú Hậu, Kênh Gà đến Cổ Lễ, những người trẻ được tín nhiệm giao việc làng cho thấy người dân sẵn sàng trao cơ hội cho một thế hệ mới. Nhưng cơ hội ấy cũng đi kèm yêu cầu rõ ràng, phải gần dân, hiểu dân, nói đi đôi với làm và giải quyết công việc bằng kết quả cụ thể.
Một trưởng thôn trẻ có thể bắt đầu nhiệm kỳ bằng nhiệt huyết và khát vọng cống hiến. Để đi đường dài, điều quyết định vẫn là năng lực tổ chức công việc, sự tận tâm và niềm tin được bồi đắp qua từng việc nhỏ. Khi sức trẻ kết hợp với kinh nghiệm, trách nhiệm và sự đồng thuận của cộng đồng, những trưởng thôn Gen Z mới có thể thực sự trở thành nhân tố thúc đẩy đổi mới từ chính những ngôi làng.
