Thận là cơ quan hoạt động âm thầm nhưng đóng vai trò sống còn đối với cơ thể con người. Đáng ngại hơn, tổn thương thận ở giai đoạn đầu thường diễn ra lặng lẽ và không có triệu chứng rõ rệt. Đến khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu rõ ràng thì thận thường đã bị tổn thương nghiêm trọng. Trong khi đó, các tổn thương của thận là không thể phục hồi, nên phòng bệnh bằng cách tránh xa các hành vi “phá thận” càng sớm càng tốt.

Rất nhiều người trong chúng ta đều nghĩ nhịn tiểu là hành vi tàn phá hệ bài tiết khủng khiếp nhất. Vì nó làm bàng quang căng nén, gây áp lực nước tiểu trào ngược lên thận, làm tăng gánh nặng cho cầu thận dẫn đến nguy cơ xơ hóa và suy giảm chức năng thận mãn tính. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cảnh báo rằng có 4 việc làm quen thuộc khác đang âm thầm hủy hoại chức năng thận với tốc độ thậm chí còn nhanh và nguy hiểm hơn:

Lười uống nước và thay thế nước lọc bằng trà, cà phê, nước ngọt

Uống không đủ nước là sai lầm phổ biến ở nhiều người do quá bận rộn với công việc. Thận cần nước để thanh lọc và đào thải các chất cặn bã ra ngoài. Khi cơ thể thiếu nước, nước tiểu sẽ bị cô đặc tạo điều kiện cho các độc tố lưu lại trong ống thận lâu hơn. Điều này kích thích quá trình hình thành tinh thể axit uric và sỏi thận.

Theo bác sĩ chuyên khoa Thận học Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan, Trung Quốc), các dữ liệu y tế chứng minh người lớn uống ít hơn 1,2 lít nước mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh thận mãn tính cao hơn đến 18% so với những người uống đủ 2 lít nước. Việc dùng trà đặc hoặc cà phê đậm đặc, đặc biệt là nước ngọt để thay thế nước lọc cũng làm tăng áp lực lọc của cầu thận, khiến cơ quan này mất nước nhanh hơn và rất nhanh suy thận.

Thức khuya thường xuyên và thiếu ngủ kéo dài

Thức khuya là một “hung thần” thầm lặng đối với hệ bài tiết. Bác sĩ Trương Quang thuộc Bệnh viện số 3 tỉnh Sơn Đông (Trung Quốc) giải thích, ban đêm là khoảng thời gian cơ thể nghỉ ngơi, phục hồi và các tế bào thận tiến hành quá trình tự sửa chữa tổn thương. Việc thức đêm triền miên làm đảo lộn đồng hồ sinh học, khiến thận phải tiếp tục làm việc tăng ca mà không được tái tạo năng lượng.

Bên cạnh đó, thói quen thức khuya thường đi đôi với tình trạng căng thẳng tinh thần, kích thích cơ thể sản sinh ra lượng lớn hormone cortisol. Loại hormone này trực tiếp gây co mạch, làm tăng huyết áp và tăng áp lực lọc lên cầu thận. Sự thiếu ngủ tích lũy lâu ngày sẽ làm suy giảm hệ miễn dịch, thúc đẩy quá trình xơ hóa các mạch máu ở thận và khiến chức năng của cơ quan này lao dốc không phanh.

Sử dụng thuốc bừa bãi và lạm dụng thực phẩm chức năng

Đây được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây độc trực tiếp cho thận. Rất nhiều người có thói quen tự làm bác sĩ, cứ đau đầu, cảm lạnh là tự ý ra hiệu thuốc mua các loại thuốc giảm đau, thuốc chống viêm không steroid (NSAID) về uống. Họ không biết rằng các hoạt chất này sau khi chuyển hóa qua gan sẽ được bài tiết thẳng qua thận.

Một cuộc khảo sát cộng đồng quy mô lớn tại Mỹ đã chứng minh những người thường xuyên lạm dụng thuốc NSAID có tỷ lệ mắc bệnh thận mãn tính cao hơn từ 15% đến 30% so với người bình thường. Đặc biệt, bác sĩ Trần Quý Hoa thuộc Bệnh viện trực thuộc đầu tiên của Đại học Y học Cổ truyền Hồ Nam (Trung Quốc) cảnh báo, xu hướng tự ý sử dụng các loại thuốc Đông y không rõ nguồn gốc hoặc thực phẩm chức năng vô tội vạ vì gắn mác tự nhiên cũng cực kỳ nguy hiểm. Nhiều sản phẩm trong số này chứa kim loại nặng, vô tình tạo ra gánh nặng quá tải khiến cầu thận suy sụp nhanh chóng.

Nạp lượng muối quá mức vào cơ thể

Theo bác sĩ Ngô Chí Quyền tại Bệnh viện trực thuộc đầu tiên của Đại học Y khoa Quảng Châu (Trung Quốc), thói quen ăn mặn, chuộng các loại thức ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn trong cuộc sống hiện đại là tác nhân hủy hoại thận trực tiếp. Thận chịu trách nhiệm điều tiết, cân bằng natri và nước. Khi lượng muối nạp vào vượt ngưỡng cho phép, áp lực liên tục sẽ đẩy nhanh quá trình xơ hóa cầu thận.

Tổ chức Y tế Thế giới WHO khuyến nghị mỗi người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối một ngày. Tuy nhiên, các số liệu thống kê thực tế cho thấy lượng muối tiêu thụ trung bình của người Việt thường ở mức gấp đôi tức10g mỗi ngày. Các nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng chỉ cần tăng 5g muối ăn trong thực đơn hàng ngày, tốc độ suy giảm chức năng thận sẽ lập tức tăng lên hơn 20%.

Nguồn và ảnh: Aboluowang, Sohu, Baidu Health