Chứng khoán tháng 6 và biến số lãi suất toàn cầu

Quyết định “cân não” của các ngân hàng trung ương

Sau giai đoạn tháng 5 tương đối trầm lắng về thông tin, thị trường tài chính toàn cầu đang bước vào một trong những thời điểm nhạy cảm nhất của năm, khi hàng loạt ngân hàng trung ương lớn đồng loạt họp chính sách trong trung tuần tháng 6/2026. Sau nhiều tháng kỳ vọng về chu kỳ giảm lãi suất tiếp diễn, giới đầu tư toàn cầu đã phải điều chỉnh lại kỳ vọng khi áp lực lạm phát quay trở lại dưới tác động của giá năng lượng và căng thẳng địa chính trị.

Tâm điểm lớn nhất vẫn là cuộc họp của Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) vào ngày 17/6 theo giờ địa phương. Đây sẽ là kỳ họp đầu tiên dưới sự điều hành của tân Chủ tịch Kevin Warsh – người vừa chính thức nhậm chức ngày 22/5 với thông điệp theo đuổi định hướng cải tổ mạnh mẽ đối với Fed. Không chỉ quyết định lãi suất, thị trường còn đặc biệt quan tâm đến biểu đồ dot plot – công cụ phản ánh kỳ vọng lãi suất thời gian tới của các thành viên Ủy ban thị trường mở liên bang (FOMC).

Thị trường chứng khoán Việt Nam nổi bật so với các thị trường trong khu vực nhờ triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp cao. Ảnh: An Thư

Biên bản cuộc họp tháng 4 cho thấy sự chia rẽ ngày càng rõ trong nội bộ Fed. Nhiều thành viên cho rằng cần duy trì lập trường cứng rắn hơn nếu lạm phát tiếp tục neo cao trên mục tiêu 2%. Thậm chí, đã có ý kiến đề xuất loại bỏ hoàn toàn nội dung mang hàm ý nới lỏng. Quyết định lãi suất tại kỳ họp tháng 4/2026 cũng là lần đầu tiên kể từ tháng 4/1992 có tới 4 thành viên đưa ra ý kiến trái ngược với quyết định chung.

Không riêng Fed, sự phân hóa quan điểm cũng đang xuất hiện tại nhiều ngân hàng trung ương lớn khác. Biên bản cuộc họp ECB cho thấy một số thành viên đã sẵn sàng ủng hộ tăng lãi suất trong tháng 4 nếu đề xuất này được đưa ra. Nhà điều hành châu Âu đánh giá cú sốc giá năng lượng đang kéo dài hơn dự kiến, làm gia tăng nguy cơ lạm phát “ăn sâu” vào nền kinh tế.

Tại các cuộc họp gần nhất, các ngân hàng trung ương hầu hết lựa chọn giữ nguyên lãi suất. Tuy nhiên, tại một số nơi như Ngân hàng dự trữ Úc (RBA) nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản trong tháng 5, đánh dấu lần tăng thứ ba liên tiếp trong năm nay.

Theo TS. Cấn Văn Lực – chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng Chính phủ, xu hướng chung hiện nay cho thấy quá trình giảm lãi suất toàn cầu đang chậm lại đáng kể. Giai đoạn 2025 – 2027 được kỳ vọng sẽ là thời kỳ các ngân hàng trung ương châu Á giảm lãi suất chậm lại do e ngại lạm phát tăng trở lại và neo cao.

Áp lực lạm phát và bài toán giữ ổn định

Trong bối cảnh lãi suất toàn cầu giảm chậm hơn kỳ vọng, bài toán điều hành chính sách tiền tệ trong nước cũng trở nên phức tạp hơn. TS. Cấn Văn Lực dự báo lạm phát Việt Nam năm 2026 dao động khoảng 4,2 – 4,7%. Theo ông, mặt bằng lãi suất nhiều khả năng sẽ duy trì ổn định trong phần còn lại của năm nhằm cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và ổn định tỷ giá.

Thực tế, áp lực lạm phát đang dần rõ nét hơn. Theo các chuyên gia từ Chứng khoán MB, CPI tháng 4 tăng 5,46% so với cùng kỳ – mức cao nhất trong hơn 6 năm dù giá xăng dầu trong nước đã được điều chỉnh giảm nhiều lần trong tháng.

Cùng quan điểm, chuyên gia từ Chứng khoán BIDV (BSC) cũng đánh giá lạm phát hiện chịu sức ép từ hai yếu tố chính gồm căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và xu hướng doanh nghiệp tăng giá bán nhằm bù đắp chi phí đầu vào. Yếu tố lạm phát đã bắt đầu quay trở lại như một biến số đáng chú ý đối với nhà điều hành.

Dù vậy, theo ông Nguyễn Minh Hoàng – Trưởng phòng Phân tích Chứng khoán Nhất Việt (VFS), Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã phát đi những tín hiệu điều hành khá sớm và tương đối chủ động. Từ cuối tháng 3 đến nay, nhà điều hành đã liên tục có các động thái từ công văn yêu cầu ổn định lãi suất, các cuộc họp với nhóm ngân hàng thương mại, cho tới việc sửa đổi quy định thanh khoản thông qua Thông tư 08/2026/TT-NHNN hay phân loại tín dụng bất động sản…

Thời gian qua, nhờ hoạt động điều tiết thanh khoản linh hoạt cùng việc bán USD kỳ hạn kịp thời của NHNN, tỷ giá USD/VND thời gian qua vẫn tương đối ổn định. Định giá của thị trường chứng khoán thời gian qua cũng đang chịu ảnh hưởng trực tiếp từ câu chuyện lãi suất. Theo các chuyên gia, nếu loại bỏ nhóm Vingroup, định giá thị trường hiện vẫn đang quanh vùng đáy của giai đoạn vừa qua. Chuyên gia từ BSC cũng đánh giá thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn nổi bật so với các thị trường trong khu vực như Thái Lan, Philippines hay Indonesia, nhờ triển vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp cao hơn trong khi mức định giá thấp hơn hoặc tương đương.

Theo BSC Research, động lực chính của thị trường trong giai đoạn tới không chỉ đến từ câu chuyện nâng hạng hay mở rộng P/E, mà quan trọng hơn là sự phục hồi EPS của các nhóm ngành trụ cột khi nền kinh tế dần hấp thụ các chính sách hỗ trợ tăng trưởng.