Đẩy mạnh liên thông giữa các cơ quan, gỡ vướng giải thể doanh nghiệp

Đóng mã số thuế gần 180 nghìn doanh nghiệp, không để hồ sơ kéo dài

Chiều 6/10, tại Hà Nội, Bộ Tài chính tổ chức họp báo thường kỳ quý III/2026 dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi.

Tại họp báo, ông Lê Long - Phó Cục trưởng Cục Thuế đã thông tin về Chiến dịch làm sạch dữ liệu mã số thuế và những kết quả trong quá trình triển khai.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi chủ trì họp báo. Ảnh: Mạnh Tuấn.

Theo ông Lê Long, từ tháng 5/2026, Cục Thuế đã triển khai Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” để tiếp tục rà soát, làm sạch dữ liệu đăng ký thuế.

Trong nhiều năm, số lượng doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế và doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký tiếp tục tích tụ.

Tại thời điểm tháng 6/2026, riêng hai nhóm này có khoảng 600.000 doanh nghiệp.

Nếu không xử lý, số liệu đăng ký sẽ không phản ánh đúng tình trạng hoạt động thực tế của doanh nghiệp; hồ sơ tồn đọng ngày càng lớn, gây lãng phí nguồn lực xã hội và phát sinh rủi ro pháp lý đối với chính doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật.

Đồng thời, thực tế cũng xuất hiện tình trạng lợi dụng pháp nhân không hoạt động thực chất, doanh nghiệp “ảo”, doanh nghiệp “ma” để mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, trốn thuế, chiếm đoạt tiền thuế.

Vì vậy, Chiến dịch hướng đến hai yêu cầu song song. Một mặt, hỗ trợ, tháo gỡ nhanh đối với doanh nghiệp thực sự có nhu cầu tuân thủ, muốn hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động hoặc quay trở lại kinh doanh; mặt khác, tăng cường sàng lọc rủi ro, ngăn chặn việc lợi dụng doanh nghiệp để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

“Mục tiêu của Chiến dịch là xử lý thực chất các hồ sơ tồn đọng, tạo điều kiện để doanh nghiệp thực sự đã ngừng hoạt động hoàn tất nghĩa vụ và rời khỏi thị trường đúng quy định” - lãnh đạo Cục Thuế nhấn mạnh.

Khi giải quyết, cơ quan thuế tách bạch bốn nhóm nghĩa vụ cần phải rà soát, xử lý.

Ông Long chỉ rõ, một là, nghĩa vụ thuế thực tế đã phát sinh nhưng chưa nộp. Hai là, tiền chậm nộp đối với khoản nợ thuộc diện tính chậm nộp. Ba là, hồ sơ khai thuế, hóa đơn, quyết toán còn thiếu. Bốn là, xử phạt hành vi vi phạm hành chính về thuế nếu có, theo đúng hành vi, thời kỳ và thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính.

Để thực hiện, Cục Thuế triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: xây dựng, hoàn thiện tài liệu và hướng dẫn nghiệp vụ thống nhất trong toàn ngành; tăng cường tuyên truyền, phổ biến để doanh nghiệp biết rõ hồ sơ, nghĩa vụ và cách thức thực hiện.

Cùng với đó, bố trí đầy đủ nguồn lực, giao trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan thuế, từng bộ phận xử lý; rà soát, phân loại hồ sơ theo tình trạng và mức độ rủi ro để tập trung giải quyết các trường hợp tồn đọng kéo dài.

Quan điểm chung là hồ sơ đủ điều kiện phải được giải quyết kịp thời, không yêu cầu thêm thủ tục ngoài quy định. Trường hợp còn vướng mắc phải được hướng dẫn rõ hướng xử lý, không để hồ sơ kéo dài mà không có phương án giải quyết.

Doanh nghiệp muốn giải thể, hoàn thành nghĩa vụ thuế là chưa đủ

Tại buổi họp báo, nhiều phóng viên quan tâm đến tiến độ làm sạch mã số thuế, đặc biệt là việc xử lý các trường hợp doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh và phương án tháo gỡ cho người nộp thuế. Đồng thời, thực tế có trường hợp đã đóng mã số thuế, nhưng vẫn chưa thể giải thể doanh nghiệp do vướng mắc trong liên thông dữ liệu, đặt ra yêu cầu làm rõ nguyên nhân và giải pháp khắc phục.

Ông Lê Long - Phó Cục trưởng Cục Thuế thông tin về chiến dịch làm sạch dữ liệu mã số thuế và những kết quả trong quá trình triển khai. Ảnh: Mạnh Tuấn.

Phản hồi nội dung này, ông Lê Long - Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, đối với những vướng mắc trong quá trình doanh nghiệp thực hiện đóng mã số thuế để giải thể, cơ quan thuế đã chủ động xử lý theo chức năng, thẩm quyền. Ví dụ như vấn đề về mất con dấu, cơ quan thuế cũng đã gỡ khó cho doanh nghiệp.

Cũng theo lãnh đạo Cục Thuế, việc liên thông giữa các cơ quan cũng có nhiều khó khăn trong việc thực hiện giải thể doanh nghiệp.

Vì nghĩa vụ với ngân sách không chỉ về thuế, mà còn liên quan đến hải quan, bảo hiểm xã hội và các nghĩa vụ khác. Phải hoàn thành tất cả các nghĩa vụ này thì mới đủ thủ tục để cơ quan đăng ký kinh doanh xem xét hồ sơ.

Bên cạnh đó, Cục Thuế cũng đang phối hợp với các đơn vị để đề xuất những chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ để tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục giải thể.

Các kết quả cho thấy, Chiến dịch không chỉ tập trung xử lý các hồ sơ tồn đọng kéo dài mà còn góp phần tạo điều kiện để doanh nghiệp lựa chọn rõ ràng: hoàn tất thủ tục rời khỏi thị trường hoặc khôi phục hoạt động theo đúng quy định./.