Đổi mới thực chất, toàn diện công tác cải cách thủ tục hành chính của Bộ Tài chính

Chỉ ban hành thủ tục khi thật sự cần thiết

Theo Kế hoạch, mục tiêu tổng quát là đổi mới thực chất, toàn diện công tác cải cách thủ tục hành chính của Bộ Tài chính. Trọng tâm là cắt giảm, đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, chuyển đổi thành công phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm trên cơ sở quản trị rủi ro; tăng cường kiểm soát thực thi dựa trên dữ liệu theo thời gian thực và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Mục tiêu đến năm 2027, 100% thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính đủ điều kiện được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình.

Bộ Tài chính xác định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, gắn với trách nhiệm của trưởng các đơn vị thuộc Bộ. Cải cách phải được thực hiện thống nhất, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, bao gồm cả thủ tục với người dân, doanh nghiệp và thủ tục nội bộ trong các cơ quan hành chính nhà nước.

Trong đó, yêu cầu đặt ra là bảo đảm không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không cần thiết so với kết quả phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa tại các nghị quyết của Chính phủ thực hiện Kết luận số 18-KL/TW.

Các đơn vị được giao chủ trì xây dựng văn bản quy phạm pháp luật phải kiểm soát chặt chẽ việc ban hành mới thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, chỉ ban hành khi thật sự cần thiết, hợp pháp, hợp lý, chi phí tuân thủ thấp hơn lợi ích quản lý mang lại và không có giải pháp nào tối ưu hơn.

Kế hoạch yêu cầu kiên quyết không để tình trạng thủ tục hành chính cắt giảm ở văn bản này, nhưng phát sinh điều kiện, giấy phép, yêu cầu mới ở văn bản khác. Phụ lục phân công nhiệm vụ cũng đặt yêu cầu kiểm soát tình trạng này trong tổ chức thực hiện.

Cùng với đánh giá tác động thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh ngay từ khâu xây dựng dự thảo văn bản, Vụ Pháp chế được giao thẩm định các thông tư có quy định về thủ tục hành chính theo quy định.

Đến năm 2027, thông tin, giấy tờ chỉ cung cấp một lần

Kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2027, 100% thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính đủ điều kiện được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình; 100% kết quả giải quyết thủ tục hành chính được số hóa và tái sử dụng dữ liệu, đồng thời bảo đảm quy định về bảo vệ bí mật nhà nước. Đồng thời, không cung cấp thành phần hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính mà các thông tin trong thành phần hồ sơ đã có dữ liệu trong các cơ sở dữ liệu được cơ quan chủ quản công bố, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có yêu cầu khác.

Cũng đến năm 2027, 100% thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước đủ điều kiện được thực hiện trên môi trường điện tử; 100% chế độ báo cáo của doanh nghiệp đủ điều kiện được thực hiện điện tử. 100% thông tin, giấy tờ, tài liệu trong các thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh chỉ cung cấp một lần cho cơ quan hành chính nhà nước.

Đến năm 2030, 100% thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính thuộc danh mục dịch vụ công thiết yếu được thực hiện tiếp nhận không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công. Đồng thời, 100% dịch vụ công được cung cấp chủ động khi đã bảo đảm điều kiện về dữ liệu và hạ tầng số.

Để thực hiện các mục tiêu này, Bộ Tài chính yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính, lấy dữ liệu làm nền tảng; tập trung số hóa toàn diện, liên thông dữ liệu, thực hiện dịch vụ công chủ động. Thời gian, chi phí của người dân và doanh nghiệp được xác định là thước đo chất lượng cải cách.

Bộ Tài chính đã thực hiện bãi bỏ, thay thế hàng loạt thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế, hải quan.

Các đơn vị phải rà soát, đơn giản hóa thủ tục theo hướng dựa trên dữ liệu và quản lý theo vòng đời sự kiện của người dân, doanh nghiệp; triển khai kiểm soát thủ tục hành chính hoàn toàn trên môi trường điện tử, tăng cường tái sử dụng dữ liệu và quản trị dựa trên dữ liệu theo thời gian thực.

Việc kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành với Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Tài chính được đẩy mạnh. Thành phần hồ sơ được thay thế hoặc cắt giảm theo mức độ hoàn thành và đưa vào vận hành của các cơ sở dữ liệu.

Theo phân công tại Phụ lục, Cục Công nghệ thông tin chủ trì hoàn thiện Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của Bộ Tài chính trong quý IV/2026, bảo đảm kết nối đồng bộ, thông suốt với Cổng Dịch vụ công quốc gia. Bộ cũng phối hợp với Bộ Công an kết nối, chia sẻ dữ liệu và khai thác hiệu quả hạ tầng Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Về phân cấp, ủy quyền, Phụ lục Kế hoạch đặt yêu cầu tỷ lệ thủ tục hành chính giải quyết ở cấp Bộ dưới 30% theo chỉ đạo tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 2/4/2026. Các đơn vị đồng thời rà soát toàn bộ chuỗi công việc thực tế trong quy trình giải quyết thủ tục, bổ sung cơ chế đặc biệt để xử lý kịp thời các điểm nghẽn phát sinh trong tổ chức thực hiện.

Một mốc tiến độ quan trọng là trước ngày 1/3/2027, hoàn thành việc thực thi các phương án cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, phân cấp thủ tục hành chính được giao tại các quyết định của Thủ tướng Chính phủ và các nghị quyết của Chính phủ được nêu trong Phụ lục.

Kiên quyết xóa bỏ cơ chế xin - cho, gắn cải cách với đánh giá cán bộ

Kế hoạch cũng yêu cầu gắn cải cách thủ tục hành chính với kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động công vụ và tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; kiên quyết xoá bỏ cơ chế xin - cho, khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy, cục bộ, lợi ích nhóm trong xây dựng và thực thi thủ tục hành chính.

Kết quả cải cách được gắn với đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức, coi đây là tiêu chí quan trọng trong công tác cán bộ của Bộ Tài chính. Công tác chỉ đạo, điều hành, đánh giá cải cách được thực hiện dựa trên dữ liệu theo thời gian thực, gắn với đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức các đơn vị thuộc Bộ.

Mục tiêu là đến năm 2030, chỉ số hài lòng của người dân, doanh nghiệp đối với sự phục vụ của Bộ Tài chính trong giải quyết thủ tục hành chính đạt tối thiểu 95%; 100% phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về quy định hành chính được tiếp nhận, xử lý và công khai kết quả đúng thời hạn quy định.

Văn phòng Bộ được giao làm đầu mối kiểm tra công tác cải cách thủ tục hành chính, thực hiện kiểm tra trong quý IV/2026. Từ năm 2027, kế hoạch kiểm tra được lồng ghép vào kế hoạch cải cách hành chính, kế hoạch kiểm soát thủ tục hành chính hằng năm.