Khánh Hòa dồn lực giải ngân hơn 9.187 tỷ đồng vốn đầu tư công trong nửa cuối năm 2026

Giải ngân khởi sắc trong tháng 6 nhưng chưa đạt kỳ vọng

Sau nhiều tháng tăng chậm, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của Khánh Hòa đã được đẩy mạnh trong tháng 6/2026. Từ ngày 1 đến 26/6, toàn tỉnh giải ngân hơn 3.036 tỷ đồng, gần bằng mức 3.181 tỷ đồng của 5 tháng đầu năm. UBND tỉnh cho biết, tiến độ được cải thiện sau khi nhiều khó khăn, vướng mắc tại các dự án được tập trung tháo gỡ thông qua các đợt kiểm tra thực địa và họp chuyên đề.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Khánh Hoà, đến hết ngày 30/6, địa phương ước giải ngân khoảng 6.269,579 tỷ đồng, đạt 40,68% kế hoạch vốn. So với cùng kỳ năm 2025, giá trị giải ngân tăng khoảng 972,467 tỷ đồng, tỷ lệ giải ngân cao hơn 6,93 điểm phần trăm.

Kết quả này phần nào cho thấy, đầu tư công đang phát huy vai trò là động lực thúc đẩy tăng trưởng trong bối cảnh Khánh Hòa đặt mục tiêu GRDP năm 2026 đạt tối thiểu 10,2%. Tuy nhiên, nếu đặt trong mục tiêu tỉnh đề ra là giải ngân tối thiểu 50% kế hoạch vốn trong quý II, kết quả hiện nay vẫn chưa đạt kỳ vọng.

Điều đó đồng nghĩa, hơn 9.187 tỷ đồng còn lại sẽ phải được giải ngân trong 6 tháng cuối năm. Đây không đơn thuần là áp lực về tiến độ, mà còn là phép thử đối với năng lực điều hành của các chủ đầu tư, sở, ngành và chính quyền địa phương trong bối cảnh nhiều dự án lớn vẫn đang đối mặt với hàng loạt khó khăn.

Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của Khánh Hòa đã tăng tốc trong tháng 6/2026. Ảnh: Ban Quản lý Khu công nghiệp Khánh Hòa.

Bức tranh giải ngân trên địa bàn trong 6 tháng đầu năm cũng cho thấy sự phân hóa khá rõ giữa các địa phương và đơn vị.

Ở cấp xã, phường, nhiều địa phương đã vượt mốc 50% kế hoạch vốn như Phước Hà, Cam An, Ninh Sơn, Suối Dầu, Thuận Nam… Điểm chung của các địa phương này là chủ động xây dựng kế hoạch ngay từ đầu năm, thường xuyên kiểm tra hiện trường, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng và hoàn thiện hồ sơ thanh toán ngay khi có khối lượng thực hiện.

Ngược lại, vẫn còn nhiều địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới 20%. Theo đánh giá của UBND tỉnh, nguyên nhân chủ yếu không nằm ở thiếu vốn, mà ở sự chậm trễ trong công tác chuẩn bị đầu tư, giải quyết thủ tục đất đai, lựa chọn nhà thầu cũng như vai trò điều hành của người đứng đầu chưa thực sự quyết liệt.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra ở khối sở, ngành. Trong khi Sở Nông nghiệp và Môi trường đạt tỷ lệ giải ngân trên 83%, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đạt gần 70%, Ban Quản lý Dự án Phát triển tỉnh vượt 51%, thì vẫn còn nhiều đơn vị có tỷ lệ giải ngân rất thấp như Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Y tế, Trung tâm Phát triển quỹ đất Khánh Hòa hay Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh.

Sự chênh lệch này cho thấy cùng một cơ chế, cùng một nguồn vốn, nhưng hiệu quả tổ chức thực hiện giữa các đơn vị vẫn có khoảng cách đáng kể. Đây cũng là lý do UBND tỉnh tiếp tục gắn kết quả giải ngân với việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cơ quan và người đứng đầu.

Muốn về đích, phải tháo gỡ đúng “điểm nghẽn của điểm nghẽn”

Trong năm 2026, Khánh Hòa bố trí gần 5.820 tỷ đồng cho các dự án trọng điểm, chiếm gần 38% tổng kế hoạch vốn đầu tư công của tỉnh. Tuy nhiên, đến ngày 26/6, nhóm dự án này mới giải ngân được khoảng 18% kế hoạch vốn.

Nhiều công trình có ý nghĩa quan trọng đối với tăng trưởng của địa phương vẫn triển khai chậm, trong đó có các dự án giao thông kết nối liên vùng, nâng cấp Quốc lộ 26B, chỉnh trị hạ lưu sông Tắc giai đoạn II, cầu qua sông Kim Bồng, cầu Phú Kiểng, Bệnh viện Y học cổ truyền và Phục hồi chức năng cùng nhiều dự án bồi thường, tái định cư phục vụ các công trình hạ tầng lớn.

Việc các dự án động lực chưa tạo được chuyển biến rõ rệt khiến hiệu quả lan tỏa của đầu tư công chưa phát huy như kỳ vọng. Khi những công trình có quy mô vốn lớn giải ngân chậm, kết quả chung của toàn tỉnh cũng khó có thể bứt phá.

Theo đánh giá của UBND tỉnh, nguyên nhân lớn nhất vẫn là công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng. Không ít dự án gặp khó trong việc kiểm kê, xác minh nguồn gốc đất, xác định giá đất cụ thể hay xử lý các trường hợp có nguồn gốc đất phức tạp, dẫn đến mặt bằng thi công chậm được bàn giao.

Bên cạnh đó, một số dự án còn kéo dài thời gian chuẩn bị đầu tư, chậm hoàn thiện hồ sơ thiết kế, dự toán hoặc lựa chọn nhà thầu. Một số nhà thầu chưa huy động đầy đủ nhân lực, máy móc theo cam kết, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công và giải ngân.

Đáng chú ý, bên cạnh các nguyên nhân khách quan, còn một số hạn chế xuất phát từ khâu tổ chức thực hiện. Theo đó, trách nhiệm của người đứng đầu tại một số cơ quan, đơn vị và chủ đầu tư chưa được phát huy đầy đủ; việc kiểm tra hiện trường, xử lý vướng mắc chưa thường xuyên, trong khi công tác nghiệm thu, hoàn thiện hồ sơ thanh toán ở một số dự án còn dồn vào cuối kỳ.

Chính vì vậy, UBND tỉnh cho biết, các giải pháp trong 6 tháng cuối năm 2026 đều hướng tới xử lý đúng những “nút thắt” này thay vì chỉ đặt mục tiêu tăng tỷ lệ giải ngân.

Trong đó, đáng chú ý là việc triển khai đợt cao điểm 90 ngày đêm giải phóng mặt bằng đối với các công trình trọng điểm. Theo kế hoạch, các địa phương phải hoàn thành công tác kiểm kê, xác minh nguồn gốc đất và phê duyệt phương án bồi thường trước ngày 31/8/2026, đồng thời bàn giao 100% mặt bằng sạch cho các dự án thuộc chương trình cao điểm trước ngày 30/9/2026.

Song song với đó, tỉnh sẽ rà soát toàn bộ kế hoạch vốn để điều chuyển khỏi các dự án không có khả năng giải ngân sang những dự án có tiến độ tốt hơn. Đối với các dự án đến hết tháng 9 vẫn giải ngân dưới 50% kế hoạch mà không có lý do khách quan chính đáng, UBND tỉnh sẽ xem xét điều chuyển toàn bộ phần vốn còn lại và tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan.