Kho bạc Nhà nước giữ nhịp điều hành ngân sách ổn định trong bối cảnh mới

Thu ngân sách duy trì đà tích cực

Theo báo cáo từ Kho bạc Nhà nước (KBNN), bức tranh thu ngân sách nhà nước 4 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực, tạo dư địa quan trọng cho công tác điều hành tài khóa trong năm nay.

Cụ thể, tính đến hết tháng 4/2026, lũy kế thu ngân sách nhà nước trong cân đối đạt 1.102.656 tỷ đồng, bằng 43,59% dự toán năm. Đây được xem là mức thực hiện khá khả quan trong bối cảnh nền kinh tế vẫn chịu tác động từ nhiều yếu tố bất định của kinh tế thế giới.

Trong cơ cấu thu, nguồn thu nội địa tiếp tục đóng vai trò chủ lực với số thu đạt 974.276 tỷ đồng, bằng 44,29% dự toán. Kết quả này phản ánh hoạt động sản xuất, kinh doanh trong nước tiếp tục duy trì đà phục hồi, đồng thời cho thấy hiệu quả của công tác quản lý thu ngân sách và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài chính – kho bạc.

Tính đến hết tháng 4/2026, lũy kế thu ngân sách nhà nước trong cân đối đạt 1.102.656 tỷ đồng, bằng 43,59% dự toán năm. Ảnh: An Thư

Thu từ dầu thô đạt 16.938 tỷ đồng, bằng 39,39% dự toán; thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 110.847 tỷ đồng, bằng 39,87% dự toán sau hoàn thuế giá trị gia tăng.

Không chỉ bảo đảm tiến độ thu ngân sách, hệ thống KBNN còn tiếp tục duy trì vận hành thông suốt các hệ thống thanh toán và phối hợp thu với hệ thống ngân hàng thương mại. Theo đó, trong tháng vừa qua, KBNN tiếp tục triển khai các hoạt động phối hợp thu ngân sách nhà nước và thanh toán song phương điện tử với các ngân hàng thương mại; đồng thời thực hiện kiểm thử nâng cấp ứng dụng quản lý thu ngân sách nhằm đáp ứng yêu cầu mới theo các quy định hiện hành.

Việc hiện đại hóa công tác thu ngân sách, mở rộng thanh toán điện tử và kết nối liên thông với hệ thống ngân hàng của KBNN đang góp phần quan trọng trong việc rút ngắn thời gian giao dịch, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý ngân sách nhà nước.

Bảo đảm dòng chảy chi ngân sách thông suốt

Không những duy trì đà tích cực trong thu ngân sách, KBNN còn thực hiện thanh toán các khoản chi ngân sách chặt chẽ, đúng quy định nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu giải ngân, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Theo KBNN, đến hết tháng 4/2026, toàn hệ thống đã thực hiện thanh toán chi thường xuyên đạt 415.675 tỷ đồng, tương đương 23% dự toán chi thường xuyên năm 2026 của ngân sách nhà nước qua KBNN.

Song song với nhiệm vụ chi thường xuyên, công tác thanh toán vốn đầu tư công tiếp tục được hệ thống KBNN tập trung triển khai. Tính đến ngày 30/4/2026, lũy kế thanh toán vốn đầu tư công thuộc kế hoạch năm 2026 qua KBNN đạt 110.233,1 tỷ đồng, bằng 11,9% kế hoạch vốn Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ giao qua hệ thống KBNN. Trong đó, vốn trong nước đạt 108.932,2 tỷ đồng; vốn ngoài nước đạt 1.301 tỷ đồng.

Đối với nguồn vốn đầu tư công kéo dài từ năm trước sang năm 2026, hệ thống KBNN đã thực hiện thanh toán được 6.866,9 tỷ đồng, tương đương 8,9% kế hoạch vốn kéo dài.

Dù tỷ lệ giải ngân đầu tư công còn thấp so với kỳ vọng, song KBNN cho biết đã và đang phối hợp chặt chẽ với các chủ đầu tư, ban quản lý dự án nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình thanh toán vốn, đẩy nhanh xử lý hồ sơ, đồng thời tăng cường giám sát, cảnh báo rủi ro trong quá trình kiểm soát chi.

Trong những tháng tiếp theo, KBNN tiếp tục yêu cầu các đơn vị thực hiện nghiêm công tác giám sát tiếp nhận, giải quyết hồ sơ thanh toán; không để phát sinh tình trạng hồ sơ chậm xử lý, thanh toán sai tài khoản, sai số tiền hoặc chi trùng.

Đáng chú ý, KBNN cũng tiếp tục phối hợp với các chủ đầu tư rà soát, thu hồi các khoản tạm ứng vốn đầu tư xây dựng cơ bản quá hạn hoặc hết thời hạn bảo lãnh tạm ứng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

Có thể thấy, trong bối cảnh đầu tư công tiếp tục được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế, hệ thống KBNN đang đóng vai trò “gác cửa” dòng vốn ngân sách, vừa bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, vừa hỗ trợ thúc đẩy tiến độ giải ngân.

Huy động vốn linh hoạt cho ngân sách

Một điểm nhấn đáng chú ý khác trong hoạt động của KBNN thời gian qua là công tác huy động vốn cho ngân sách trung ương.

Theo báo cáo, tính đến ngày 30/4/2026, tổng khối lượng trái phiếu Chính phủ phát hành đạt 125.556 tỷ đồng thông qua đấu thầu tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, bằng 25,1% kế hoạch phát hành năm 2026. Kỳ hạn phát hành bình quân đạt 9,96 năm; lãi suất phát hành bình quân ở mức 4,09%/năm.

Trong bối cảnh thị trường tài chính quốc tế còn tiềm ẩn nhiều biến động, đặc biệt là ảnh hưởng từ xung đột địa chính trị tại khu vực Trung Đông tới tâm lý nhà đầu tư, công tác huy động vốn của KBNN vẫn duy trì được sự ổn định nhờ điều hành linh hoạt về kỳ hạn và lãi suất phát hành.

Để có được kết quả này, KBNN đã chủ động bám sát diễn biến thị trường, phối hợp với Bảo hiểm xã hội Việt Nam trong hoạt động đầu tư trái phiếu chính phủ để góp phần duy trì ổn định thị trường trái phiếu. Đồng thời, KBNN đã trình Bộ Tài chính các giải pháp huy động vốn cho ngân sách trung ương thông qua phát hành trái phiếu chính phủ và sử dụng nguồn ngân quỹ nhà nước tạm thời nhàn rỗi nhằm góp phần bảo đảm cân đối ngân sách, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong năm 2026.

Song song với huy động vốn, công tác điều hành ngân quỹ nhà nước tiếp tục được triển khai chủ động và linh hoạt. Hệ thống KBNN duy trì điều hành ngân quỹ bảo đảm đầy đủ nhu cầu thanh toán, chi trả của ngân sách nhà nước và các đơn vị giao dịch; đồng thời triển khai các hoạt động gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại, mua bán lại trái phiếu Chính phủ và quản lý rủi ro trong hoạt động ngân quỹ theo đúng quy định.

Một điểm đáng chú ý nữa đó là không chỉ tập trung vào các nhiệm vụ điều hành ngân sách, hệ thống KBNN còn đang đẩy mạnh tiến trình hiện đại hóa và chuyển đổi số.

Trọng tâm hiện nay là dự án Hệ thống thông tin Ngân sách và Kế toán nhà nước số (VDBAS). Trong tháng 4/2026, KBNN tiếp tục triển khai nhiều nội dung quan trọng của dự án như điều chỉnh kế hoạch thực hiện, cập nhật báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và chuẩn bị điều chỉnh chủ trương đầu tư để phù hợp với yêu cầu mới về hạ tầng dữ liệu.

Song song với đó, nhiều dự án đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin cũng đang được triển khai nhằm nâng cao năng lực vận hành hệ thống thanh toán điện tử, lưu trữ dữ liệu và bảo đảm an toàn thông tin.

Theo định hướng của KBNN, chuyển đổi số không chỉ phục vụ yêu cầu quản trị nội bộ mà còn hướng tới mục tiêu xây dựng kho bạc hiện đại, công khai, minh bạch và phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp cũng như các đơn vị sử dụng ngân sách.