Kinh nghiệm của Ấn Độ trong xây dựng hệ sinh thái tài chính xanh để huy động vốn cho mục tiêu Net Zero

Huy động nguồn vốn cho Net Zero

Chia sẻ kinh nghiệm xây dựng và triển khai tài chính xanh tại GIFT City (Ấn Độ), ông Pradeep Ramakrishnan – Giám đốc Điều hành, Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tài chính Quốc tế (IFSCA), GIFT City cho biết, Ấn Độ đang triển khai chiến lược huy động nguồn lực tài chính quy mô lớn nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2070, đồng thời hướng tới tầm nhìn trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047.

Theo các kịch bản do Viện Chuyển đổi Quốc gia Ấn Độ (NITI Aayog) xây dựng, dù tốc độ tăng trưởng GDP vẫn được duy trì ở mức khoảng 11 lần đến năm 2070, quá trình chuyển đổi năng lượng sẽ giúp tách tăng trưởng kinh tế khỏi phát thải thông qua điện khí hóa, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo, điện hạt nhân, hydro xanh và các công nghệ thu giữ, sử dụng, lưu trữ các-bon (CCUS).

Ông Pradeep Ramakrishnan – Giám đốc Điều hành, Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tài chính Quốc tế (IFSCA) chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: FiinGroup.

Theo ông Pradeep Ramakrishnan, để đạt được mục tiêu này, tổng nhu cầu đầu tư lũy kế của Ấn Độ đến năm 2070 ước khoảng 22,7 nghìn tỷ USD, cao hơn khoảng 8,1 nghìn tỷ USD so với kịch bản duy trì chính sách hiện hành. Riêng lĩnh vực điện chiếm hơn một nửa tổng nhu cầu vốn, với khoảng 8 nghìn tỷ USD cần được giải ngân trước năm 2050, trong đó khoảng 5 nghìn tỷ USD dành cho phát triển ngành điện. Nhu cầu vốn hằng năm cũng sẽ tăng từ khoảng 135 tỷ USD hiện nay lên khoảng 500 tỷ USD vào năm 2070.

Mặc dù có thể huy động khoảng 16,2 nghìn tỷ USD từ các nguồn lực hiện có, Ấn Độ vẫn đối mặt với khoảng thiếu hụt vốn hơn 6,5 nghìn tỷ USD. Vì vậy, quốc gia này định hướng phát triển mạnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thúc đẩy huy động nguồn tiết kiệm trong nước, đồng thời mở rộng thu hút đầu tư trực tiếp và gián tiếp từ nước ngoài thông qua việc xây dựng lộ trình chuyển đổi đáng tin cậy và danh mục dự án có khả năng tiếp cận nguồn tài trợ quốc tế.

Ông Pradeep Ramakrishnan cũng cho biết, cơ cấu nguồn điện của Ấn Độ đang được chuyển dịch mạnh theo hướng ưu tiên năng lượng tái tạo. Theo kịch bản Net Zero, điện mặt trời sẽ trở thành nguồn phát chủ đạo, chiếm 72 – 77% tổng công suất lắp đặt vào năm 2070, trong khi tỷ trọng điện than giảm xuống còn khoảng 2% và điện khí gần như bằng 0. Điện hạt nhân, thủy điện và sinh khối tiếp tục được duy trì nhằm bảo đảm tính ổn định của hệ thống điện trong quá trình chuyển đổi.

Để hỗ trợ quá trình huy động vốn xanh, IFSCA đã xây dựng hệ sinh thái tài chính bền vững với nhiều công cụ đa dạng, bao gồm trái phiếu xanh, trái phiếu xã hội, trái phiếu bền vững và trái phiếu liên kết bền vững. Các sản phẩm này được phát hành trên cơ sở tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế như Nguyên tắc ICMA, Tiêu chuẩn ASEAN, Tiêu chuẩn của Liên minh châu Âu (EU) và Climate Bonds.

Đồng bộ các công cụ tài chính xanh

Tính đến hết năm tài chính 2026, tổng giá trị niêm yết các công cụ nợ gắn nhãn ESG đạt 16,8 tỷ USD, tăng khoảng 14% so với năm trước. Trong đó, trái phiếu xanh chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 57% tổng giá trị phát hành, tương đương 9,47 tỷ USD.

Theo đại diện IFSCA, một trong những yếu tố quan trọng để bảo đảm tính minh bạch của thị trường là yêu cầu công bố thông tin đầy đủ trước và sau phát hành. Tổ chức phát hành phải công bố mục tiêu ESG, quy trình lựa chọn dự án, kế hoạch sử dụng nguồn vốn huy động, đồng thời định kỳ báo cáo tình hình sử dụng vốn, phân bổ vốn và tác động của dự án. Đối với trái phiếu liên kết bền vững, tổ chức phát hành còn phải công bố kết quả thực hiện các chỉ số KPI và được đánh giá độc lập về mức độ hoàn thành các mục tiêu phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, IFSCA cũng đã ban hành khung khổ đối với trái phiếu chuyển đổi nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp trong quá trình giảm phát thải. Theo quy định, tổ chức phát hành phải xây dựng kế hoạch chuyển đổi đáng tin cậy, phù hợp với Thỏa thuận Paris, có mục tiêu dựa trên cơ sở khoa học, cơ chế quản trị rõ ràng và bảo đảm tính minh bạch trong triển khai. Các đợt phát hành phải trải qua đánh giá độc lập thông qua ý kiến của bên thứ hai, kiểm chứng hoặc chứng nhận, đồng thời tuân thủ các yêu cầu công bố thông tin theo quy định niêm yết của IFSCA và hướng dẫn của ICMA.

Ngoài thị trường vốn, IFSCA còn phát triển khung cho vay bền vững dành cho các tổ chức tín dụng. Theo đó, ngân hàng và công ty tài chính phải xây dựng chính sách cho vay xanh, xã hội, bền vững hoặc liên kết bền vững được hội đồng quản trị phê duyệt, đồng thời tối thiểu 5% dư nợ cho vay tăng thêm phải được phân bổ vào các dự án bền vững.

Sau 2 năm triển khai, tổng dư nợ cho vay bền vững tại Trung tâm Tài chính Quốc tế GIFT đạt khoảng 4,9 tỷ USD và tiếp tục tăng lên 6,28 tỷ USD trong năm tài chính 2026, tập trung chủ yếu vào các dự án năng lượng tái tạo, doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, hiệu quả năng lượng, nhà ở giá phù hợp và các dự án xã hội.

Đối với lĩnh vực quản lý quỹ, IFSCA cho phép thành lập các quỹ ESG theo quy định mới ban hành năm 2025, đồng thời yêu cầu các đơn vị quản lý quỹ công bố đầy đủ mục tiêu đầu tư, chiến lược đầu tư, quy trình đầu tư ESG, các rủi ro liên quan cũng như kết quả thực hiện mục tiêu ESG trong các báo cáo định kỳ. Đến nay, đã có 3 quỹ ESG được thành lập tại GIFT IFSC và các đơn vị quản lý quỹ có quy mô tài sản trên 3 tỷ USD phải công bố các rủi ro, cơ hội liên quan đến phát triển bền vững trong báo cáo thường niên.