Một bản cập nhật bảo mật vừa được phát hành, hàng loạt sự cố mới xuất hiện và Microsoft lại phải tung bản vá khẩn. Khi vòng lặp này diễn ra ngày càng quen thuộc, người dùng có lý do để tự hỏi liệu đây đã trở thành “bình thường mới” của Windows 11 hay chưa.
Ngày 8/9, Microsoft phát hành loạt cập nhật Patch Tuesday định kỳ cho Windows cùng nhiều sản phẩm khác. Đây là một trong những đợt vá bảo mật lớn nhất từ trước đến nay của hãng, xử lý tổng cộng 974 lỗ hổng, bao gồm hai lỗ hổng zero-day được xác nhận đã bị khai thác trong thực tế.
Con số gần 1.000 lỗ hổng được tính trên toàn bộ hệ sinh thái Microsoft, không phải riêng Windows 11. Dù vậy, các phiên bản Windows 11 mới vẫn nhận những bản cập nhật quan trọng trong đợt phát hành này.
Với hai zero-day đang bị khai thác, người dùng khó có thể bỏ qua bản cập nhật. Nhưng chỉ vài ngày sau khi cài đặt, một số người bắt đầu gặp những sự cố hoàn toàn mới.
Bản vá vừa đến, lỗi mới đã xuất hiện
Một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất liên quan đến Remote Desktop Services. Sau khi cài bản cập nhật tháng 9, dịch vụ này có thể hoạt động thiếu ổn định, khiến kết nối từ xa hoặc quá trình đăng nhập thất bại.
Trong một số môi trường, máy chủ còn ngừng phản hồi khi cấu hình Remote Desktop. Các công cụ liên quan như Microsoft Management Console, RDS Licensing Diagnoser, File Explorer và cả trang Windows Update cũng có thể bị treo.
Những ứng dụng sử dụng máy ảo Linux dựa trên Hyper-V cũng chịu ảnh hưởng. Thư mục được chia sẻ từ máy chủ Windows thông qua giao thức Plan9 có thể không xuất hiện hoặc không thể truy cập từ bên trong máy ảo. Với các nhà phát triển thường xuyên kết hợp Windows và Linux, lỗi này có thể trực tiếp làm gián đoạn công việc.
Rắc rối chưa dừng lại ở đó. Một số thiết bị USB Audio Class 1.0 không thể khởi động hoặc đột ngột mất âm thanh. Device Manager có thể hiển thị lỗi Code 10, thanh âm lượng bị khóa ở mức 0, trong khi phần cài đặt âm thanh không phản hồi.
Chỉ sáu ngày sau Patch Tuesday, Microsoft phải phát hành bản cập nhật ngoài lịch, hay còn gọi là bản vá OOB, cho Windows 11 phiên bản 24H2, 25H2 và 26H1. Đây là loại cập nhật thường chỉ được tung ra khi sự cố đủ nghiêm trọng để không thể chờ đến chu kỳ vá lỗi tiếp theo.
Bản vá khẩn vẫn chưa sửa được tất cả
Theo Microsoft, bản cập nhật ngoài lịch đã xử lý sự cố Remote Desktop và khôi phục khả năng chia sẻ thư mục với máy ảo Linux. Lỗi xảy ra khi dùng một số thiết bị âm thanh USB ở chế độ 8 kênh hoặc âm thanh 3D cũng được khắc phục.
Tuy nhiên, đây vẫn chưa phải giải pháp hoàn chỉnh. Một số thiết bị USB Audio Class 1.0 có thể tiếp tục không phát tiếng, báo Code 10 hoặc khiến phần điều khiển âm lượng ngừng hoạt động. Microsoft cho biết đang tiếp tục điều tra những triệu chứng còn lại.
Như vậy, người dùng cài bản cập nhật đầu tiên để vá hàng loạt lỗ hổng bảo mật, sau đó phải nhận thêm một bản cập nhật khẩn để sửa những lỗi do chính đợt cập nhật trước gây ra. Sau cả hai lần cập nhật, một số vấn đề vẫn chưa được giải quyết triệt để.
Đó cũng là lý do người dùng đặt câu hỏi liệu những bản vá khẩn như vậy có đang trở thành “bình thường mới” của Windows 11 hay không. Trên lý thuyết, Microsoft muốn giảm sự gián đoạn và khiến quá trình cập nhật Windows đáng tin cậy hơn. Thực tế, người dùng vẫn có thể phải cài nhiều bản cập nhật chỉ trong một tháng để sửa những vấn đề phát sinh từ lần cập nhật trước.
Cập nhật cũng khó, không cập nhật càng khó hơn
Người dùng đang bị đặt vào một tình thế không mấy dễ chịu. Nếu cài cập nhật ngay, họ có nguy cơ gặp lỗi âm thanh, kết nối từ xa hoặc phần mềm. Nếu trì hoãn, máy tính lại tiếp tục đối mặt với những lỗ hổng bảo mật đã được công khai, trong đó có cả các lỗ hổng đang bị khai thác.
Windows phải hoạt động trên một hệ sinh thái phần cứng và phần mềm cực kỳ rộng, vì vậy việc mọi bản cập nhật đều hoàn hảo gần như là điều không thể. Tuy nhiên, Remote Desktop, Hyper-V và thiết bị âm thanh không phải những thành phần quá nhỏ để có thể xem nhẹ.
Vấn đề không nằm ở việc Microsoft phải sửa lỗi. Điều đáng lo là bản vá khẩn đang dần trở thành một phần quen thuộc của chính quy trình cập nhật: phát hành bản vá định kỳ, ghi nhận sự cố, rồi tiếp tục phát hành thêm bản vá ngoài lịch.
Windows Update vốn được thiết kế để âm thầm bảo vệ máy tính. Nhưng nếu mỗi lần xuất hiện thông báo “Restart required”, người dùng lại phải chờ xem bản cập nhật sẽ sửa được gì và làm hỏng thêm thứ gì, thì “bình thường mới” của Windows 11 có lẽ không phải là điều Microsoft muốn thừa nhận.
,
Thanh Niên Việt
