Lợi nhuận doanh nghiệp bứt tốc, đà phục hồi lan rộng trên HOSE

Nhiều nhóm ngành tăng trưởng mạnh

Theo dữ liệu từ Công ty Chứng khoán VNDIRECT, tính đến ngày 11/5/2026 đã có 398 doanh nghiệp niêm yết trên HOSE công bố báo cáo tài chính quý I/2026, tương đương 99,8% tổng vốn hóa toàn sàn. Kết quả kinh doanh tiếp tục cho thấy xu hướng phục hồi tích cực của doanh nghiệp niêm yết khi lợi nhuận ròng toàn HOSE tăng 3,8% so với quý trước và tăng mạnh 50% so với cùng kỳ năm trước.

Đánh giá về kết quả kinh doanh quý I, ông Hoàng Việt Phương – Giám đốc Khối Phân tích và Tư vấn đầu tư từ VNDIRECT cho biết, động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nhóm bất động sản với mức đóng góp khoảng 20,5 điểm phần trăm vào tăng trưởng chung, tiếp đến là nhóm ngân hàng và dầu khí với mức đóng góp lần lượt 6,4 điểm phần trăm và 6 điểm phần trăm. Diễn biến này tạo nền tảng thuận lợi cho triển vọng tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết trong năm 2026.

Tăng trưởng lợi nhuận quý I/2026 của các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE. Nguồn: Bloomberg, FiinPro, VNDIRECT Research, dữ liệu ngày 11/5/2026.

Tăng trưởng lợi nhuận trong quý I diễn ra trên diện rộng khi phần lớn các nhóm ngành đều ghi nhận kết quả tích cực. Trong đó, nhóm dầu khí dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng với mức tăng hơn 1.039% so với cùng kỳ nhờ nền lợi nhuận thấp của năm trước, đồng thời hưởng lợi từ diễn biến giá dầu và biên lọc hóa dầu cải thiện mạnh.

Nhiều nhóm ngành khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng cao như bất động sản tăng 180,3%, tài nguyên cơ bản tăng 142,5%, ô tô và phụ tùng tăng 81,6%, bán lẻ tăng 80,3%. Điều này cho thấy đà phục hồi lợi nhuận không còn tập trung ở một vài doanh nghiệp vốn hóa lớn mà đang lan tỏa sang nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Ở chiều ngược lại, công nghệ thông tin và truyền thông là hai nhóm ngành hiếm hoi ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận âm, phản ánh sự phân hóa vẫn hiện hữu ở một số lĩnh vực.

Doanh thu thuần của các doanh nghiệp trên HOSE tiếp tục duy trì đà tăng mạnh với mức tăng 28,5% so với cùng kỳ. Động lực chủ yếu đến từ các nhóm ngành quy mô lớn như bất động sản, dịch vụ tài chính và dầu khí. Cùng với đó, lợi nhuận cốt lõi (EBIT) toàn HOSE tăng 45,3% so với cùng kỳ và tăng nhẹ so với quý trước. Đáng chú ý, nếu loại trừ nhóm bất động sản, EBIT của các doanh nghiệp trên HOSE vẫn tăng 27,1% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng của quý IV/2025. Điều này cho thấy xu hướng cải thiện hiệu quả kinh doanh đang diễn ra tương đối đồng đều giữa các nhóm ngành.

Đối với nhóm doanh nghiệp phi tài chính, doanh thu thuần quý I/2026 tăng khoảng 30% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ sự bứt phá của các lĩnh vực bất động sản, dầu khí và hàng cá nhân gia dụng. Biên lãi gộp của nhóm này cũng cải thiện lên mức 21%, cao hơn mức 20,2% của quý trước.

Phục hồi lan rộng nhưng chưa đồng đều

Trong nhóm bất động sản, lợi nhuận ròng tăng khoảng 180% so với cùng kỳ chủ yếu nhờ đóng góp đột biến của VHM và NVL. Nếu loại trừ hai doanh nghiệp này, tăng trưởng lợi nhuận toàn ngành chỉ đạt khoảng 0,5%, cho thấy sự phân hóa vẫn ở mức cao. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận kết quả tích cực nhờ hoạt động bán sỉ và các khoản thu nhập ngoài hoạt động cốt lõi như chuyển nhượng dự án, hoàn nhập dự phòng hoặc đánh giá lại tài sản.

Nguồn: Bloomberg, FiinPro, VNDIRECT Research.

Nhóm bán lẻ cũng ghi nhận kết quả khả quan khi doanh thu toàn ngành tăng 33% so với cùng kỳ, dẫn dắt bởi MWG, FRT và DGW. Lợi nhuận ròng ngành bán lẻ tăng khoảng 80% nhờ doanh thu cải thiện, biên lợi nhuận gộp mở rộng và thu nhập tài chính tăng. Động lực tăng trưởng đến từ nhu cầu tiêu dùng ICT và điện máy gia tăng, giá bán cải thiện và việc mở rộng các chương trình trả góp.

Trong khi đó, ngành thực phẩm và đồ uống ghi nhận doanh thu tăng 19,3% nhờ đóng góp từ MSN, VNM và SAB. Kết quả tích cực được hỗ trợ bởi nhu cầu tiêu dùng dịp Tết, giá nguyên liệu đầu vào hạ nhiệt và chi phí quảng bá được kiểm soát hiệu quả hơn.

Ở nhóm dầu khí, tăng trưởng lợi nhuận vượt trội chủ yếu đến từ BSR khi doanh nghiệp hưởng lợi lớn từ giá nhiên liệu và biên lọc hóa dầu tăng mạnh sau căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Ngược lại, PLX ghi nhận lỗ do phải trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho khi giá xăng dầu hạ nhiệt trở lại.

Nhóm điện và tiện ích cũng ghi nhận kết quả tích cực. Các doanh nghiệp nhiệt điện như POW, PGV được hỗ trợ bởi sản lượng điện tăng và biên lợi nhuận cải thiện. Các doanh nghiệp khí và nước như GAS hay BWE cũng ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng nhờ sản lượng tiêu thụ và giá bán cải thiện.

Đối với ngành ngân hàng, lợi nhuận trước thuế toàn ngành tăng khoảng 13% so với cùng kỳ nhờ tín dụng tăng trưởng tích cực và thu nhập ngoài lãi cải thiện rõ nét. Tăng trưởng cho vay khách hàng đạt khoảng 3,6% so với đầu năm, chủ yếu tập trung ở các ngân hàng có hạn mức tín dụng cao như HDB, VPB và MBB.

Tuy nhiên, biên lãi ròng (NIM) toàn ngành tiếp tục thu hẹp do áp lực chi phí huy động tăng. Tỷ lệ hình thành nợ xấu cũng gia tăng trở lại, phản ánh áp lực lên chất lượng tài sản vẫn hiện hữu, đặc biệt tại nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ. Dù vậy, các ngân hàng lớn vẫn duy trì chất lượng tài sản tốt hơn nhờ khả năng kiểm soát chi phí tín dụng hiệu quả.

Trên thị trường chứng khoán, P/E trượt 12 tháng của VN-Index hiện giảm về khoảng 13,8 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm là 15,4 lần nhờ tăng trưởng lợi nhuận cải thiện mạnh trong quý I/2026.

“Dù định giá chưa về vùng thấp, mặt bằng hiện tại vẫn đang được hỗ trợ bởi triển vọng tăng trưởng lợi nhuận tích cực và kỳ vọng nâng hạng thị trường trong thời gian tới. Phần lớn các nhóm ngành trên HOSE hiện vẫn giao dịch dưới mức P/E bình quân 10 năm, cho thấy dư địa tái định giá vẫn còn nếu đà tăng trưởng lợi nhuận tiếp tục được duy trì trong các quý tới” – ông Nguyễn Bá Phương – Chuyên gia phân tích cao cấp từ VNDIRECT nhận định.