Nâng cao khả năng tiếp cận vốn toàn cầu cho doanh nghiệp Việt

Bước chuyển mới của thị trường vốn

Phát biểu tại tọa đàm “Vietnam Global Capital Access: Overseas Listings, DRs and the IFC – Tiếp cận nguồn vốn toàn cầu cho Việt Nam: Niêm yết ở nước ngoài, Chứng chỉ lưu ký (DRs) và Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC)” do Công ty Chứng khoán SSI phối hợp với Deutsche Bank tổ chức sáng 18/6, ông Bùi Hoàng Hải – Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho rằng việc mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với thị trường vốn Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Theo ông Hải, việc Việt Nam vừa được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp là một dấu mốc quan trọng, phản ánh nhiều năm nỗ lực của các cơ quan quản lý, sở giao dịch, thành viên thị trường, doanh nghiệp niêm yết và các đối tác quốc tế. Một trong những nội dung được FTSE Russell đặc biệt nhấn mạnh trong quá trình đánh giá là khả năng tiếp cận thị trường, tức việc nhà đầu tư quốc tế có thể tham gia thị trường vốn Việt Nam một cách minh bạch, hiệu quả và đáng tin cậy.

Ông Bùi Hoàng Hải – Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phát biểu tại toạ đàm. Ảnh: Đức Thanh.

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, việc được nâng hạng không phải là điểm kết thúc của quá trình cải cách mà là sự khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới. Khi thị trường Việt Nam ngày càng thu hút sự quan tâm của các tổ chức đầu tư toàn cầu, kỳ vọng của họ cũng sẽ gia tăng. Nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến khả năng tiếp cận thị trường mà còn đánh giá chất lượng công bố thông tin, tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp, hạ tầng thanh toán và bù trừ, hoạt động quan hệ nhà đầu tư cũng như khả năng của doanh nghiệp trong việc xây dựng chiến lược phát triển dài hạn.

Ông Hải cho rằng nguyên tắc về khả năng tiếp cận cũng cần được nhìn nhận theo chiều ngược lại. Nếu nhà đầu tư quốc tế cần điều kiện thuận lợi hơn để tham gia thị trường Việt Nam thì doanh nghiệp Việt Nam cũng cần có thêm cơ hội tiếp cận các nguồn vốn dài hạn trên toàn cầu. Vì vậy, các mô hình niêm yết ở nước ngoài, niêm yết kép, chứng chỉ lưu ký ADR, GDR và việc phát triển trung tâm tài chính quốc tế cần được xem là một phần trong chiến lược kết nối doanh nghiệp Việt Nam với dòng vốn toàn cầu, đồng thời nâng cao chiều sâu và chất lượng của thị trường vốn trong nước.

Theo ông Hải, trong nhiều năm qua, chương trình cải cách thị trường vốn của Việt Nam luôn hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực huy động vốn cho doanh nghiệp và hỗ trợ tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế. Bên cạnh quá trình nâng hạng thị trường, nhiều giải pháp kỹ thuật cũng đang được triển khai như hệ thống KRX, mô hình Global Broker, các giải pháp non-prefunding và cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP).

Mặc dù khác nhau về tính chất, các cải cách này đều hướng tới mục tiêu chung là xây dựng thị trường vốn minh bạch hơn, hiệu quả hơn và dễ tiếp cận hơn đối với các nhà đầu tư tổ chức. Hệ thống giao dịch hiện đại giúp cải thiện thanh khoản và hỗ trợ phát triển sản phẩm mới. Hạ tầng thanh toán, bù trừ và hậu giao dịch được nâng cấp sẽ giảm thiểu rủi ro vận hành, đưa thị trường Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quốc tế. Trong khi đó, việc nâng cao chất lượng công bố thông tin và quản trị doanh nghiệp góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tạo điều kiện để dòng vốn được phân bổ hiệu quả hơn.

Nâng chuẩn để kết nối vốn toàn cầu

Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vốn không chỉ phụ thuộc vào hạ tầng thị trường mà còn phụ thuộc vào chính các doanh nghiệp. Theo ông Hải, nhà đầu tư toàn cầu quan tâm đến Việt Nam nhưng sẽ lựa chọn rất kỹ lưỡng. Họ tìm kiếm những doanh nghiệp có chiến lược rõ ràng, báo cáo tài chính đáng tin cậy, hệ thống quản trị vững chắc và hoạt động quan hệ nhà đầu tư chuyên nghiệp. Dòng vốn quốc tế luôn gắn liền với niềm tin, trong khi niềm tin được xây dựng từ tính minh bạch, chất lượng quản trị và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam quan tâm đến các kênh huy động vốn quốc tế. Ông Hải cho biết, các mô hình niêm yết kép, ADR, GDR và các cấu trúc chứng chỉ lưu ký khác có thể giúp doanh nghiệp tiếp cận cộng đồng nhà đầu tư rộng lớn hơn, nâng cao mức độ nhận diện và hỗ trợ thanh khoản.

Khi xây dựng khuôn khổ pháp lý theo Nghị định 155/2020/NĐ-CP, trong đó có các quy định liên quan đến chứng chỉ lưu ký, mục tiêu của cơ quan quản lý không chỉ là phát triển một sản phẩm tài chính mới mà còn tạo nền tảng cho quá trình hội nhập sâu hơn của thị trường vốn Việt Nam với thị trường quốc tế.

Liên quan đến định hướng xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, ông Hải cho rằng đây cũng là một phần trong chiến lược nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn toàn cầu của Việt Nam. Một trung tâm tài chính quốc tế không chỉ được hình thành từ việc thu hút các tổ chức tài chính nước ngoài hay phát triển thêm các sản phẩm mới mà cần được xây dựng trên nền tảng niềm tin, hạ tầng hiện đại, khuôn khổ pháp lý phù hợp và hệ sinh thái dịch vụ chuyên nghiệp.

Đối với Việt Nam, trung tâm tài chính quốc tế có thể đóng vai trò kết nối nguồn tiết kiệm trong nước, doanh nghiệp Việt Nam, nhà đầu tư quốc tế và các định chế tài chính khu vực với thị trường vốn toàn cầu. Đồng thời, đây cũng có thể là nền tảng hỗ trợ đổi mới sản phẩm, tăng cường sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức và củng cố vị thế của Việt Nam trong hệ thống tài chính quốc tế. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu đó, việc duy trì tính minh bạch, bảo vệ nhà đầu tư và bảo đảm tính toàn vẹn của thị trường vẫn là những yêu cầu cốt lõi.

Đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhấn mạnh, mục tiêu của Việt Nam không chỉ là hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn ở nước ngoài mà là xây dựng một hệ sinh thái thị trường vốn hiện đại, nơi doanh nghiệp Việt Nam có thể đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, tiếp cận nhà đầu tư toàn cầu và đồng thời đóng góp vào sự phát triển của chính thị trường trong nước.

Các cải cách từ hạ tầng thị trường, nâng cao khả năng tiếp cận của nhà đầu tư, phát triển chứng chỉ lưu ký, niêm yết ở nước ngoài đến xây dựng trung tâm tài chính quốc tế đều hướng tới mục tiêu chung là tăng cường khả năng tiếp cận của doanh nghiệp Việt Nam đối với nguồn vốn toàn cầu và của nền kinh tế đối với các nguồn vốn dài hạn phục vụ cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo.