Ngành Tài chính giảm 3.600 đầu mối, tiếp tục xây dựng bộ máy hiệu lực, hiệu quả

Giảm khoảng 3.600 đầu mối

Trình bày báo cáo tham luận tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 Bộ Tài chính tổ chức chiều 17/7, bà Trần Thị Tuyết Lan – Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Tài chính) cho biết, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và xây dựng nền quản trị hiện đại, việc tiếp tục xây dựng bộ máy ngành Tài chính tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là yêu cầu khách quan và nhiệm vụ trọng tâm.

Quang cảnh Hội nghị tại trụ sở Bộ Tài chính. Ảnh: Đức Thanh

Với vai trò là cơ quan tham mưu, quản lý các nguồn lực tài chính quốc gia, Bộ Tài chính không ngừng đổi mới tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, Bộ Tài chính đã triển khai sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy trên cơ sở hợp nhất Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư; đồng thời tiếp nhận một số chức năng, nhiệm vụ từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia.

Bà Trần Thị Tuyết Lan cho biết, sau sắp xếp, bộ máy được tinh gọn mạnh mẽ, giảm nhiều tầng nấc trung gian và khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo chức năng, nhiệm vụ.

Bộ Tài chính đã tổ chức lại 6 Tổng cục (Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan, Tổng cục Thống kê, Tổng cục Dự trữ Nhà nước, Kho bạc Nhà nước, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) để tổ chức lại theo mô hình Cục và tương đương; kiện toàn hệ thống ngành dọc từ Trung ương đến địa phương theo hướng tinh gọn, hiệu quả hơn, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, gồm: Cục Thuế, Cục Hải quan, Cục Thống kê, Bảo hiểm xã hội Việt Nam hoạt động theo mô hình 3 cấp (Trung ương, tỉnh, cơ sở); Cục Dự trữ Nhà nước, Kho bạc Nhà nước hoạt động theo mô hình 2 cấp (Trung ương, tỉnh); sắp xếp hệ thống các đơn vị sự nghiệp công lập lĩnh vực báo chí, giáo dục, ….; đồng thời, sắp xếp tinh gọn tổ chức bộ máy bên trong để đáp ứng yêu cầu quản lý.

Theo thống kê sau khi sắp xếp, bộ máy ngành Tài chính giảm khoảng 3.600 đầu mối, tương đương khoảng 37% so với trước khi hợp nhất, trong đó giảm toàn bộ cấp tổng cục, giảm hơn 100 đầu mối cấp vụ, cục và hàng nghìn đầu mối cấp phòng, chi cục và tương đương; số lượng đơn vị sự nghiệp công lập giảm 62%. Việc tinh gọn bộ máy gắn với giảm số lượng lãnh đạo quản lý, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành.

Việc hợp nhất và sắp xếp lại tổ chức đã tạo điều kiện gắn kết chặt chẽ hơn giữa công tác hoạch định chiến lược phát triển kinh tế – xã hội với quản lý ngân sách, đầu tư công và huy động, phân bổ nguồn lực tài chính quốc gia. Phạm vi

quản lý nhà nước của Bộ Tài chính được mở rộng, bao quát toàn diện hơn, không chỉ trong lĩnh vực tài chính – ngân sách mà còn về phát triển kinh tế – xã hội, quản lý các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Qua đó góp phần nâng cao tính thống nhất trong quản lý nguồn lực tài chính quốc gia, bảo đảm an toàn tài chính và an sinh xã hội.

Phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động cho cán bộ, công chức

Cùng với kiện toàn tổ chức bộ máy, Bộ Tài chính đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Đẩy mạnh kết nối, chia sẻ hệ thống cơ sở dữ liệu về thuế, hải quan, kho bạc, tài chính, bảo hiểm xã hội, đầu tư và doanh nghiệp hình thành nền tảng dữ liệu tài chính thống nhất, phục vụ quản lý điều hành và cung cấp dịch vụ công. Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình ngày càng tăng, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Đặc biệt, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức toàn ngành đã phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động thích ứng với mô hình tổ chức mới. Bộ máy vận hành ổn định, thông suốt, không bị gián đoạn nhiệm vụ trong quá trình sắp xếp, thể hiện rõ bản lĩnh và năng lực thích ứng của đội ngũ công chức ngành Tài chính trong giai đoạn đổi mới mạnh mẽ.

Bà Trần Thị Tuyết Lan – Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ (Bộ Tài chính) phát biểu tham luận. Ảnh: Đức Thanh

Bà Trần Thị Tuyết Lan cho biết, đến nay, các đơn vị đã cơ bản đi vào hoạt động ổn định theo mô hình mới, đảm bảo bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, cơ bản không để xảy ra tình trạng gián đoạn, đứt quãng trong thực hiện nhiệm vụ được giao mặc dù trải qua 2 đợt sắp xếp tinh gọn bộ máy (hệ thống Thuế tổ chức thu thuế vượt dự toán thu; hệ thống bảo hiểm xã hội giải quyết đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách cho người dân;…).

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình xây dựng và kiện toàn bộ máy ngành Tài chính vẫn còn một số khó khăn cần tiếp tục hoàn thiện. Phạm vi quản lý mở rộng sau hợp nhất làm gia tăng khối lượng công việc và yêu cầu phối hợp giữa các đơn vị, việc chưa đồng bộ về mặt hệ thống dữ liệu giữa các đơn vị của ngành Tài chính với các đơn vị thuộc ngành khác (thuế và cơ sở dữ liệu về đất đai,…) dẫn đến gặp khó khăn khi thực hiện giải quyết thủ tục hành chính công, cần thêm thời gian để hoàn thiện.

Việc tổ chức lại theo địa bàn, khu vực tại các đơn vị ngành dọc giúp tinh gọn đầu mối nhưng đồng thời làm tăng phạm vi quản lý và số lượng cơ quan phối hợp. Tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, điều kiện đi lại, hạ tầng và nhân lực còn nhiều khó khăn, cần tiếp tục có giải pháp phù hợp để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ.

Yêu cầu quản lý đa ngành, đa lĩnh vực và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu mới đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Trong khi đó, việc bố trí, sử dụng nhân lực theo vị trí việc làm vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, cần tiếp tục gắn với nâng cao năng lực thực thi công vụ và chất lượng nguồn nhân lực.

Bên cạnh đó, việc tích hợp, kết nối và khai thác dữ liệu giữa các hệ thống công nghệ thông tin vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để nâng cao hiệu quả quản lý, chia sẻ thông tin và phục vụ điều hành trong môi trường số.

Trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu đặt ra là tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, thống nhất, vận hành thông suốt; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; thúc đẩy chuyển đổi số và hiện đại hóa phương thức quản lý.

Để tăng cường cải cách hành chính, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả hoạt động của bộ máy, bà Trần Thị Tuyết Lan cho biết, thời gian tới, Bộ Tài chính tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; tiếp tục nghiên cứu mô hình tổ chức của các đơn vị có hệ thống dọc tại địa phương phù hợp tổ chức đơn vị; rà soát, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị, khắc phục chồng chéo, trùng lắp, bảo đảm mỗi nhiệm vụ có một đầu mối chịu trách nhiệm chính, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.

Hoàn thiện cơ chế phối hợp và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát; đồng thời hoàn thiện quy chế phối hợp giữa các đơn vị trong ngành và giữa ngành Tài chính với các bộ, ngành, địa phương, bảo đảm xử lý công việc thông suốt, kịp thời.

Tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng theo hướng gắn với vị trí việc làm; chú trọng phát triển đội ngũ cán bộ có năng lực quản lý đa ngành, kỹ năng số, tư duy hiện đại; tăng cường kỷ luật, kỷ cương và đạo đức công vụ.

Đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa quản lý tài chính, hoàn thiện hạ tầng số, cơ sở dữ liệu dùng chung; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị; mở rộng ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành và cung cấp dịch vụ công.

Tăng cường cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến; lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả hoạt động của bộ máy; nâng cao tính công khai, minh bạch trong thực thi công vụ./.