Sự cộng hưởng giữa thông tin nâng hạng thị trường và căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt đã tạo nên một phiên giao dịch vô tiền khoáng hậu, giải tỏa hoàn toàn áp lực tâm lý đè nặng lên nhà đầu tư suốt một tháng qua.
VN-Index ghi nhận mức bứt phá kỷ lục khi tăng vọt 79 điểm, tương đương 4,71%, đóng cửa tại mốc 1.756 điểm. Đây là phiên tăng điểm mạnh nhất trong lịch sử tính theo giá trị tuyệt đối, đi kèm với sự bùng nổ của dòng tiền khi giá trị khớp lệnh trên sàn HoSE đạt gần 35.000 tỷ đồng, xác nhận sự nhập cuộc quyết liệt của các dòng vốn lớn.
Tác động nâng hạng ngắn hạn không lớn do “mua tin đồn, bán thực tế”
Dưới góc nhìn chuyên gia, ông Bùi Văn Huy – Phó Giám đốc FIDT nhận định rằng dù điểm số tăng mạnh, tác động trực tiếp của việc nâng hạng về dòng vốn thực tế có thể không quá lớn trong ngắn hạn.
Thứ nhất, kỳ vọng nâng hạng đã được phản ánh vào giá từ trước khi sự kiện chính thức diễn ra và thị trường luôn “mua tin đồn, bán thực tế”.
Thứ hai, lượng vốn mua ròng từ các quỹ theo dõi FTSE sẽ không đột biến ngay, một phần vì các quỹ ETF theo dõi rổ FTSE hiện ngày càng ít dần, quy mô thu hẹp.
Thứ ba và quan trọng hơn, khối ngoại đang bán ròng rất mạnh theo làn sóng phòng thủ toàn cầu và xu hướng này đã kéo dài trong suốt hơn 2 năm qua. Dòng vốn đang có xu hướng quay về các thị trường lớn, ổn định hơn trong giai đoạn địa chính trị bất ổn và xu hướng đó mạnh hơn nhiều so với lực kéo từ câu chuyện nâng hạng.
Tuy nhiên, xét về dài hạn, chuyên gia cho rằng đây vẫn là một bước ngoặt mang tính cấu trúc. Việc nâng hạng mở ra cánh cửa cho dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF toàn cầu với ước tính khoảng 5–6 tỷ USD sẽ giải ngân vào Việt Nam theo thời gian, khẳng định sự trưởng thành và mức độ hội nhập của thị trường vốn nội địa.
Đồng quan điểm, SSI Research cho rằng dòng tiền trong đợt đầu tiên (tháng 9/2026) dự kiến khá hạn chế, chỉ khoảng hơn 150 triệu USD, do đó tác động ngắn hạn về mặt dòng tiền thực tế lên thị trường được đánh giá là không quá lớn.
Kinh nghiệm từ các thị trường từng được nâng hạng
Nghiên cứu của đội ngũ SSI Research về các thị trường từng được nâng hạng như Qatar, UAE hay Saudi Arabia cũng chỉ ra rằng mặc dù diễn biến ngắn hạn có thể không đồng nhất và một số thị trường ghi nhận điều chỉnh trong năm đầu tiên.
Tuy nhiên, xét trong trung hạn, đa số đều mang lại mức sinh lời đáng kể, khoảng 20-50% trong vòng 3 năm. Điều này cho thấy nâng hạng thường đóng vai trò như một động lực tăng trưởng trung hạn, thay vì tạo hiệu ứng tức thời.
Về bản chất, hiệu suất thị trường vẫn được quyết định bởi các yếu tố nền tảng như môi trường kinh tế vĩ mô và triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp. Ở phương diện này, Việt Nam đang thể hiện sự vượt trội so với các đối thủ cùng nhóm nhờ nền tảng vĩ mô vững chắc và định giá hấp dẫn.
Ông Đặng Thanh Tùng – Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao cho rằng nhìn vào kinh nghiệm quốc tế, nhiều thị trường sau khi được đưa vào rổ chỉ số thị trường mới nổi của FTSE Russell đều ghi nhận mức tăng hai con số, dù nền tảng kinh tế chưa hẳn có sự bứt phá tương ứng.
“Đáng chú ý, ở những nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng cao, mức tăng của thị trường chứng khoán thậm chí không chỉ dừng ở tỷ lệ phần trăm mà có thể tính bằng lần. Dù không có gì đảm bảo Việt Nam sẽ đi theo quỹ đạo tương tự, nhưng với những yếu tố nền tảng hiện có, hoàn toàn có thể kỳ vọng mức tăng trưởng hấp dẫn khi Việt Nam được đưa vào rổ chỉ số của FTSE” , chuyên gia Dragon Capital nhận định.
Ở góc độ vĩ mô, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số của Việt Nam là “thỏi nam châm” thu hút vốn toàn cầu. Trong bối cảnh nhiều nền kinh tế lớn đang giảm tốc, một thị trường duy trì được tốc độ tăng trưởng cao và ổn định như Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn của dòng vốn ngoại.
